۱۴۱- آیات ۲۶۸ تا ۲۷۱
هوش مصنوعی: این متن به بیان تفاوتهای بین وسعت رحمت خدا و وسعت دنیوی میپردازد و هشدار میدهد که شیطان انسانها را به فقر و بدی دعوت میکند، در حالی که خداوند وعده آمرزش و احسان را میدهد. خداوند کسانی را که حکمت میبخشند، مورد ستایش قرار میدهد و تنها افراد باهوش و خردمند از این پیامها بهرهمند میشوند. همچنین، در مورد صدقه و انفاق، فرمود که هر عمل خیری که انجام میدهید برای خداوند مشخص و روشن است، و مهم نیست که صدقهها را آشکار کنید یا مخفی، ولی در نهایت انفاق پنهانی بهتر است.
در نهایت، نویسنده به مسئولیتهای افراد در انجام نذر و وعدههای خیر اشاره میکند و تأکید میکند که اعمال نیک باید خالص و به دور از نفاق و خودخواهی باشد.
اَلشَّیْطٰانُ یَعِدُکُمُ اَلْفَقْرَ وَ یَأْمُرُکُمْ بِالْفَحْشٰاءِ وَ اَللّٰهُ یَعِدُکُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلاً وَ اَللّٰهُ وٰاسِعٌ عَلِیمٌ (۲۶۸) یُؤْتِی اَلْحِکْمَةَ مَنْ یَشٰاءُ وَ مَنْ یُؤْتَ اَلْحِکْمَةَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْراً کَثِیراً وَ مٰا یَذَّکَّرُ إِلاّٰ أُولُوا اَلْأَلْبٰابِ (۲۶۹) وَ مٰا أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ أَوْ نَذَرْتُمْ مِنْ نَذْرٍ فَإِنَّ اَللّٰهَ یَعْلَمُهُ وَ مٰا لِلظّٰالِمِینَ مِنْ أَنْصٰارٍ (۲۷۰) إِنْ تُبْدُوا اَلصَّدَقٰاتِ فَنِعِمّٰا هِیَ وَ إِنْ تُخْفُوهٰا وَ تُؤْتُوهَا اَلْفُقَرٰاءَ فَهُوَ خَیْرٌ لَکُمْ وَ یُکَفِّرُ عَنْکُمْ مِنْ سَیِّئٰاتِکُمْ وَ اَللّٰهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ (۲۷۱)
هوش مصنوعی: شیطان به شما وعده فقر میدهد و شما را به کارهای زشت وادار میکند، اما خداوند به شما وعده آمرزش و نعمت میدهد و خداوند گسترده و داناست. او حکمت را به هر کسی که بخواهد میدهد و کسی که حکمت دریافت کند، به حقیقت خیر زیادی نصیبش شده است و تنها کسانی که عقل و درک دارند، از این نکات عبرت میگیرند. هر هزینهای که بکنید یا نذری که بدهید، خداوند به آن آگاه است و ستمکاران هیچ یار و یاوری ندارند. اگر صدقات خود را آشکار کنید، کار نیکویی است و اگر آن را پنهان کرده و به فقرا بدهید، برای شما بهتر است و این کار گناهان شما را میبخشد و خداوند به آنچه انجام میدهید، آگاه است.
شیطان وعده میدهد شما را بدرویشی و میفرماید شما را ببدی و خدا وعده میکند شما را آمرزش از خود و احسان و خدا فراخ رحمت داناست (۲۶۸) میدهد حکمت کسی را که میخواهد و هر که داده شود حکمت پس بحقیقت داده شده خوبی بسیار و پند نگیرند مگر صاحبان خرد (۲۶۹) و آنچه را انفاق کردید از نفقه یا لازم گردانیدید از نذری پس بدرستی که خدا میداندش و نیست مر ستمکاران را هیچ یاریکنندگان (۲۷۰)اگر ظاهر کنید صدقهها را پس چیزیست آن و اگر پوشیده دارید آن را و بدهید آنها را بدرویشان پس آن بهتر است مر شما را و میگرداند کفاره از شما از گناهانتان و خدا بآنچه میکند آگاه است (۲۷۱)
هوش مصنوعی: شیطان به شما وعده فقر و بدی میدهد، اما خداوند وعده آمرزش و کرم و رحمت فراوان دارد. او حکمت را به هر کس که بخواهد عطا میکند و کسانی که صاحب حکمتی هستند، در حقیقت خیر بسیار دریافت کردهاند و تنها صاحبان خرد از آن پند میگیرند. هر چه نفقه کنید یا نذر کنید، خداوند به آن آگاه است و هیچ یاریدهندهای برای ستمکاران نخواهد بود. اگر صدقههایتان را علنی کنید، اشکالی ندارد، اما اگر آنها را پنهانی به نیازمندان بدهید، برای شما بهتر است و این کار کفارهای از گناهان شما خواهد بود و خداوند به کارهایتان کاملاً آگاه است.
می دهد شیطانِ زشت اخلاقتانوعدة درویشی از انفاقتان
هوش مصنوعی: شیطان با اخلاق زشتش به شما وعده میدهد که از بخشندگی و انفاق شما، به درویشی و فقر خواهید رسید.
می دهد یعنی ز فقر و فاقه بیمامر بر فحشا ء کند در حفظ سیم
هوش مصنوعی: ترس از فقر و تنگدستی انسانی را به سمت کارهای ناپسند میکشاند و در این وضعیت، او ممکن است برای حفظ مال و داراییاش دست به رفتارهای نادرست بزند.
درهمی ندهید تا بر مستحقمر بجا آید خلاف امر حق
هوش مصنوعی: به کسی که حق اوست، چیزی ندهید تا بر خلاف دستور خدا عمل نشود.
کو شما را وعده کرده بارهاسوی فضل و مغفرت ز ایثارها
هوش مصنوعی: شما بارها وعده داده شدهاید که به سوی رحمت و بخشش بروید و این به خاطر ایثارها و فداکاریهایتان است.
واسع است او هم به خلق خود علیمتا که را وسعت دهد بی خوف و بیم
هوش مصنوعی: او نسبت به همه مخلوقش آگاهی دارد و بر این اساس به هر کسی که بخواهد، بی هیچ ترس و هراسی امکانات و فرصتهایی میدهد.
نیست تنها وسعت اندر ملک و مالوسعت بهتر بود در صدر و حال
هوش مصنوعی: در دنیا تنها داشتن مال و ثروت کافی نیست، بلکه بهتر است که انسان در موقعیت و جایگاه مناسبی قرار داشته باشد و از حالت و روحیه خوبی برخوردار باشد.
دیده باشی بس کسان در وزن و سنگملکشان باشد وسیع و سینه تنگ
هوش مصنوعی: شاید دیده باشی افرادی را که با وجود داشتن ثروت و مقام بسیار، از نظر روحی و درونی احساس محدودیت و تنگنایی دارند.
همچنین بر عکس این ، بسیار دانرزق تنگ و دل به وسعت لامکان
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که در عین حال که ممکن است بر امکانات و منابع مالی محدودیت وجود داشته باشد، انسان میتواند احساس وسعت و گشایش در دل و ذهن خود داشته باشد. به عبارت دیگر، در شرایط سخت و تنگنا، میتوان به عمق و وسعتی در درون خود پی برد که فراتر از شرایط مادی است.
تا تو از تبدیل حق واقف شویبر مسبب از سبب عارف شوی
هوش مصنوعی: تا وقتی که بر تغییرات و تحولات حقیقت آگاه نشوی، نمیتوانی به درک علل و دلایل واقعی در پس آنها دست پیدا کنی.
هر که را خواهد دهد حکمت خدایچیست حکمت، علم و فهم با ولای
هوش مصنوعی: هر کس که بخواهد، خداوند به او حکمت عطا میکند. حکمت همانند علم و درک درست از مسائل است که با تدبیر و ولایت همراه است.
وآن ز اخلاص عمل پیدا شودحکمت از حق در خلوص اعطاء شود
هوش مصنوعی: حکمت از روی پاکی و صداقت در عمل به وجود میآید و از خداوند در نتیجه خلوص و نیت صاف به انسان داده میشود.
وآنکه حکمت یافت ز او در سیرهاسوی او گردید راجع خیرها
هوش مصنوعی: کسی که حکمت و دانش را از او به دست آورد، در مسیری که به او منتهی میشود قدم میگذارد و در پی کارهای نیکو میگردد.
پس ز نور حکمت و اشراقهایافت سرّ و علت انفاقها
هوش مصنوعی: از روشنایی علم و الهام، راز و دلیل بخششها را فهمید.
پس ز روی حکمت ار مردی سه نانبدهد آن بیش است از ملک جهان
هوش مصنوعی: اگر کسی از روی حکمت و دانایی سه نان به دیگران دهد، این کار از داشتن کل جهان با ارزشتر است.
بر علی (ع) زآن ختم شد جود و کرمگرچه زو افزون کرم کردند هم
هوش مصنوعی: سخاوت و بخشش در وجود علی (ع) به اوج رسید و اگرچه دیگران نیز سعی کردند که بخشنده باشند، اما بزرگی کرم و generosity او همیشه بیشتر از آنان باقی ماند.
گنجها دادند بر سائل ز جودلیک نامد « هل اتی» بر کس فرود
هوش مصنوعی: بخششهای فراوانی از گنجها به نیازمندان داده شد، اما هیچکس هنوز شاهد نزول رحمت و الطاف الهی نبوده است.
پند کی گیرند یا بدهند گوشجز اولوالالباب، یعنی اهل هوش
هوش مصنوعی: تنها افرادی که دارای درک و هوش هستند، به پند و اندرز توجه میکنند و آن را میپذیرند.
آنچه را کردید انفاق از ادباز وجوه خیر، فرض و مستحب
هوش مصنوعی: هر کار خوبی که انجام میدهید، خواه واجب باشد یا مستحب، از روی ادب و احترام به نیازمندان و امور خیر است.
فرض باشد نذر ثابت یا زکاتنذر هم افزون شقوقش بر ثقات
هوش مصنوعی: فرض کنید که نذر یا زکات، از جمله کارهایی است که به صورت ثابت و مشخص انجام میشود و هر کدام از این نذرها به شکلهای مختلفی میتواند جلوهگر شود.
چون صلات و صوم، صدقه، نذرهاواجب آمد تا کنید آن را وفا
هوش مصنوعی: وقتی که نماز، روزه، صدقه و نذری که واجب شدهاند به شما تکلیف میشود، باید به آنها عمل کنید و وفا به عهد خود داشته باشید.
جز که آن باشد نه از وجه متیناین بود وجه و ما لِلظَّالِمِین
هوش مصنوعی: به جز آنچه که از جنبه محکم و اصلی باشد، این وجود ندارد و ظلمکنندگان هیچ سهمی در این موضوع ندارند.
یعنی آن نذر از ضرار است و شقاقیا ز مال غیر یا خشم و نفاق
هوش مصنوعی: این نذر ناشی از آسیب و جدایی است یا از دارایی دیگران و یا از خشم و اختلاف.
حاصلی نبود از آن ایثارتانوز عذاب حق نگردد یارتان
هوش مصنوعی: هیچ نتیجهای از فداکاریهایتان به دست نیامده و عذاب خداوند شما را یاری نخواهد کرد.
میکنید آن نذر بر دفع عذابوآن نگردد دفع و بفزاید عِقاب
هوش مصنوعی: شما نذر میکنید برای جلوگیری از عذاب، اما این کار مؤثر واقع نمیشود و عذاب بیشتر میشود.
صدقه ها را گر نمایید آشکارنیست اکراهی ز اظهارش به کار
هوش مصنوعی: اگر صدقهها را علنی کنید، نشاندهنده این است که از نشان دادن آنها اکراهی ندارید و این کار ناپسند نیست.
بل بود نیک انتشار فعل خیربو که باشد باعث ترغیب غیر
هوش مصنوعی: عمل نیک و خوب در جامعه باید بهخوبی منتشر شود، زیرا این کار میتواند دیگران را نیز تشویق کند تا رفتارهای خوب و مثبت را در پیش بگیرند.
مخفی ار دارید هم انفاق خویشبر فقیر مستحق کم یا که بیش
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است صدقه دادن به نیازمندان به صورت پنهان انجام شود، اما مهم است که در کمک کردن به کسانی که نیازمند هستند، هر چه از دستتان برمیآید را هزینه کنید، حتی اگر کمک شما کم یا زیاد باشد.
بهتر است آن بهر تنزیه صفاتاز شما پوشیم عیب سیّئات
هوش مصنوعی: بهتر است که به خاطر پاکی صفات، عیبهای زشت را از شما پنهان کنیم.
حق بر اعمال شما باشد خبیرکز چه رو کردید احسان بر فقیر
هوش مصنوعی: حق بر کارهای شما آگاه است و میداند که به چه دلیلی به فقیر کمک کردهاید.
باشد از تعظیم حق یا میل نفسابر رحمت بر تو زد یا سیل نفس
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که ممکن است باران رحمت الهی بر تو ببارد یا ممکن است چنگال خواهشات نفس تو را تحت فشار قرار دهد. دو حالت وجود دارد: یکی اینکه به خاطر ارادت و احترام به حق، رحمت الهی به تو برسد و دیگری اینکه خواستههای نفسانی به تو آسیب برسانند.