۲۵- آیات ۱۳۲ تا ۱۳۵
هوش مصنوعی: این متن به آیات 132 تا 135 سوره نسا اشاره دارد و به چند موضوع کلیدی میپردازد:
1. **تسلیم قدرت خدا**: خداوند مالک همه چیز در آسمانها و زمین است و اوست که میتواند هر کسی را بخواهد از بین ببرد و دیگرانی را بیاورد. قدرت خداوند نامحدود است.
2. **ثواب دنیا و آخرت**: هر کسی که به دنبال پاداشهای دنیوی است، باید بداند که هر دو نوع پاداش (دنیا و آخرت) تنها نزد خداست.
3. **گواهی به عدالت**: مؤمنان باید به عنوان گواهان خداوند شجاعانه در انصاف و عدالت ایستاده و گواهی دهند، حتی اگر این گواهی به ضرر خود یا نزدیکانشان باشد. خداوند از میانهروی و راستگویی آگاه است.
4. **پند و عبرت**: داستانهایی از زندگیهای گذشته و عبرتهایی که از آنها میتوان گرفت، بیان میشود. دنیا فانی است و انسانها نباید به مال و ثروت چنگ بزنند، زیرا همه چیز در نهایت خاک میشود.
این متن بر روی حقایق معنوی و اخلاقی تأکید میکند و انسانها را به دقت در اعمال و رفتار خود دعوت میکند.
وَ لِلّٰهِ مٰا فِی اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِی اَلْأَرْضِ وَ کَفیٰ بِاللّٰهِ وَکِیلاً (۱۳۲) إِنْ یَشَأْ یُذْهِبْکُمْ أَیُّهَا اَلنّٰاسُ وَ یَأْتِ بِآخَرِینَ وَ کٰانَ اَللّٰهُ عَلیٰ ذٰلِکَ قَدِیراً (۱۳۳) مَنْ کٰانَ یُرِیدُ ثَوٰابَ اَلدُّنْیٰا فَعِنْدَ اَللّٰهِ ثَوٰابُ اَلدُّنْیٰا وَ اَلْآخِرَةِ وَ کٰانَ اَللّٰهُ سَمِیعاً بَصِیراً (۱۳۴) یٰا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوّٰامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدٰاءَ لِلّٰهِ وَ لَوْ عَلیٰ أَنْفُسِکُمْ أَوِ اَلْوٰالِدَیْنِ وَ اَلْأَقْرَبِینَ إِنْ یَکُنْ غَنِیًّا أَوْ فَقِیراً فَاللّٰهُ أَوْلیٰ بِهِمٰا فَلاٰ تَتَّبِعُوا اَلْهَویٰ أَنْ تَعْدِلُوا وَ إِنْ تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اَللّٰهَ کٰانَ بِمٰا تَعْمَلُونَ خَبِیراً (۱۳۵)
هوش مصنوعی: همه چیز در آسمانها و زمین متعلق به خداست و خدا به عنوان نگهبان کافی است. اگر بخواهد، میتواند شما را ای مردم از میان بردارد و دیگرانی را جایگزین شما کند و خدا بر این کار قادر است. هر کس بخواهد پاداشی در دنیا به دست آورد، باید بداند که پاداش خدا در دنیا و آخرت برای اوست و خدا شنوا و بیناست. ای کسانی که ایمان آوردهاید، باید در اجرای عدل و انصاف استوار باشید و برای خدا شهادت دهید، حتی اگر برای خودتان یا والدین و نزدیکانتان باشد. اگر آنها ثروتمند یا بیپول باشند، خدا به ایشان اولویت دارد؛ پس از هوا و هوس پیروی نکنید که به عدالت نرسید. اگر کجروی کنید یا از حق منحرف شوید، باید بدانید که خدا به آنچه انجام میدهید آگاه است.
و مر خدا راست آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است و کافیست خدا کارگزار (۱۳۲) اگر خواهد ببرد شما را ای مردمان و بیاورد دیگران را و باشد خدا بر آن توانا (۱۳۳) کسی که باشد که بخواهد ثواب دنیا را پس نزد خداست ثواب دنیا و آخرت و باشد خدا شنوای بینا (۱۳۴) ای آن کسانی که ایمان آوردید باشید کارگزاران فرمانروا بعدالت گواهان مر خدا را و اگر چه باشد بر خودهاتان یا والدین و خویشان اگر باشد توانگر یا محتاج پس خدا سزاوارتر است بآنها پس پیروی مکنید خواهش خود را که میل کنید و اگر به پیچانید یا اعراض کنید پس بدرستی که خدا باشد بآنچه میکنید آگاه (۱۳۵)
هوش مصنوعی: خداوند مالک آنچه در آسمانها و زمین است است و او کفایت میکند برای امور. اگر بخواهد، شما را از این دنیا برمیدارد و دیگرانی را میآورد و او بر این کار تواناست. هر کسی که اراده کند پاداش دنیوی را به دست آورد، بداند که پاداش این دنیا و آخرت تنها نزد خداست و او شنوا و بیناست. ای کسانی که ایمان آوردهاید، باید نمائید عدالت را و گواهان خدا باشید، حتی اگر در مورد خودتان یا والدین و نزدیکانتان باشد، چه آنها ثروتمند باشند یا نیازمند. خدا به اینها سزاوارتر است. پس از تمایلات شخصی خود پیروی نکنید و اگر رو برگردانید، بدانید که خدا به آنچه میکنید، آگاه است.
هر چه باشد در سماوات و زمینهست او را از پی طاعت یقین
هوش مصنوعی: هر چیزی که در آسمانها و زمین وجود دارد، از آنجا که او را با یقین در پی اطاعت میدانیم، تعلق دارد.
جمله را بر درگهش روی نیازبر مهمّات خلایق کارساز
هوش مصنوعی: به همهٔ نیازها و درخواستها در درگاه او توجه کن، زیرا او میتواند به مشکلات و مسائل مردم رسیدگی کند.
اوست کافی بر مهم بندگانگر بداند یا نداند بنده آن
هوش مصنوعی: او برای بندگانش به اندازه کافی است، چه آنها آگاه باشند و چه ندانند.
أیها النَّاس ار خدا خواهد بردمر شما را دیگران را آورد
هوش مصنوعی: ای مردم، اگر خدا بخواهد، شما را میبرد و دیگران را میآورد.
این خلایق را کند زیر و زبرمی پدید آرد ز نو خلق دگر
هوش مصنوعی: این موجودات را به هم میریزد و به صورت جدیدی به وجود میآورد.
از چه میباشید مغرور جهانکوست واپس ماندة بگذشتگان
هوش مصنوعی: چرا به خود میبالید در حالی که جهان متعلق به آنانی است که پیش از ما زندگی کردند و اکنون در گذشته به سر میبرند؟
بر منال و مال دنیا غرّه ایدلاف خورشیدی زنید و ذرّه اید
هوش مصنوعی: به تظاهر و فخر به دنیا مغرور نشوید، زیرا در حقیقت تنها یک ذره از آنچه که به نظر میرسد هستید.
ذره باقی نیست الاّ ساعتیبر بقای خود ندارد طاقتی
هوش مصنوعی: هیچ ذرهای وجود ندارد که حتی یک لحظه نتواند بر دوام خود استقامت نشان دهد.
کرّ و فرّ او دمی اندر هواستبین دم دیگر که چون معدوم و لاست
هوش مصنوعی: حرکت و تلاش او لحظهای در هواست و لحظهای دیگر مثل یک نیروی ناپایداری به نظر میرسد که وجود ندارد و محو شده است.
یک دم ار بالد که شمس بی فیمهستیاش گوید به آنی لاشیام
هوش مصنوعی: اگر یک لحظه بالی داشته باشی که مانند خورشید روشن و بینقص باشد، آن آنگاه مانند نور خواهد بود که به سرعت میآید و میگذرد.
« طلب کردن هارون الرشید پندی از بهلول »
هوش مصنوعی: سزاوار است که هارون الرشید از بهلول، که شخصیتی حکیم و برجسته است، درخواستی برای کسب پند و حکمت کند.
گفت با بهلول هارون الرشیدگو مرا پندی که بس باشد مفید
هوش مصنوعی: به بهلول، که مردی دانا و پر تجربه بود، هارون الرشید پیشنهاد کرد که نصیحتی به او بگوید که برایش مفید باشد.
گفت زین ملکی که نک در دست توستبود دست دیگران اندر نخست
هوش مصنوعی: میگوید این دارایی که در دست توست، در واقع متعلق به دیگران است که ابتدا آن را در اختیار داشتند.
بر تو شد زآنها به خواری منتقلبر تو هم هرگز نماند مستقل
هوش مصنوعی: از آنها به ذلت افتادهای و هرگز نمیتوانی مستقل و آزاد بمانی.
عن قریب افتد به دست دیگرانتا نبندی دل ز نادانی بر آن
هوش مصنوعی: به زودی چیزی به دست دیگران خواهد افتاد، تا تو به خاطر نادانی خود، دلت را به آن چیز نبندی.
داد از دینارها بر وی هزارگفت مال مردمم ناید به کار
هوش مصنوعی: او با نالیدهای گفت که اگرچه هزار دینار دارم، اما مال مردم برای من ارزشی ندارد.
کی فقیر از مال و زر فربه بودگر دهی بر صاحبانش بِه بود
هوش مصنوعی: فردی که به دلیل فقر مال و ثروت ندارد، هرگز نمیتواند از این کمبود رنج ببرد، مگر اینکه به کسانی که ثروت دارند، کمک شود.
با شما گویند اصحاب قبورکای گرفتاران این دارالغرور
هوش مصنوعی: با شما صحبت میکنند اهل قبرها که ای گرفتاران این دنیای فریبنده، بدانید.
بسته اید اینگونه دل بر مال و جاهبر زن و فرزند و ملک و تخت و گاه
هوش مصنوعی: شما به این شکل دل خود را به مال و مقام و زن و فرزند و زمین و تخت و مکان بستهاید.
چون شما بودیم هم ما در فنونخاکمان کرد این چنین پست و زبون
هوش مصنوعی: ما هم به خاطر شما در فنون و مهارتهایمان به این اندازه پست و حقیر شدهایم.
ملک و گنج و عیش و نوش و فرّ و زورشد بدل بر گور تنگ و مار و مور
هوش مصنوعی: دنیا با تمام زیباییها، ثروتها و لذتها در نهایت به قبر تبدیل میشود و انسان را در تنگنای مرگ قرار میدهد، جایی که تنها موجودات کوچکی چون مار و مور باقی میمانند.
رفت از دست آن حظوظ و آن شکوهنک بدینسانیم در رنج و ستوه
هوش مصنوعی: لذتها و شکوههای زندگی از دست رفتند و ما در این شرایط دچار رنج و نارضایتی شدهایم.
خانه ها و قصرها برساختیمدل به حسرت زآن همه پرداختیم
هوش مصنوعی: ما بناهای بزرگ و زیبا ساختهایم، اما دلهایمان پر از حسرت و اندوه است به خاطر تمام هزینهها و sacrifices هایی که کردهایم.
نک بود خاک سیه مأوای مافقر و حاجت ، عزّ و استغنای ما
هوش مصنوعی: ما در خاک سیاه زندگی میکنیم و این مکان به ما تعلق دارد، اما فقر و نیازمندیهای ما را نمیسازد؛ بلکه عزت و بینیازی ما را میسازد.
زندگان را همچنین چون مردگانمیکند تبدیل حق در هر زمان
هوش مصنوعی: زندگی انسانها در هر زمان تحت تأثیر حق قرار میگیرد و گاهی آنها را به حالتی شبیه مردگان میبرد.
بس کسان را صبح بودی جاه و گاهشامشان می بود جا در خاک راه
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد در صبحگاه موقعیتهای بزرگ و مهمی داشتند، اما در انتهای روز، به خاطر ناپایداری روزگار، جایگاهشان به خاک و فراموشی میافتد.
حق بر این ایجادها و اعدام هاهست قادر هم به نفی نام ها
هوش مصنوعی: حق بر این است که در این آفرینشها و از بین بردنها، تنها خداوند قادر است که نامها را نیز نفی کند.
دخترِ نعمان منذر در خبربا خلیفه گفت یا شخص دگر
هوش مصنوعی: دختر نعمان منذر در ملاقات با خلیفه به او گفت یا به شخص دیگری.
در جواب او چو کرد از وی سؤالبر شما بگذشت چون ایّام و حال
هوش مصنوعی: وقتی از او پرسیدی، او به گونهای پاسخ داد که زمانها و وضعیتها از پیش گذشتند.
کمترین حال آن که صبحی در نمودبود ما را در نواحی هر چه بود
هوش مصنوعی: حداقل وضعیت این بود که صبحی پدیدار شد و ما را در اطراف هر چه که بود، حضور داشت.
شام چون گردید بر ما کرد رحمهر که ما را دید در تفسیده لحم
هوش مصنوعی: بعد از تاریک شدن هوا، هر کسی که ما را دید، بر ما رحم کرده و احساس همدردی کرد، زیرا حال ما بسیار بد بود و گوشت بدنمان زخمی و آسیبدیده به نظر میرسید.
زین رقم نُه ده، نُه صد، نُه صد هزارهر سحر جاری است تا نصف النهار
هوش مصنوعی: این متن به جریان و حرکت چیزی اشاره دارد که به طور منظم و سحری در حال وقوع است و تا نیمروز ادامه دارد. این نشاندهنده مداومت و تکرار در یک روند یا وضعیت مشخص است.
نیست محتاج بیان پیداتر استزآنچه بینی گرچه مهر خاور است
هوش مصنوعی: نیازی به توضیح نیست، واضح است که آنچه میبینی، از هر بیانی روشنتر است، حتی اگر نور خورشید در شرق باشد.
این کند حق در مقام خفض و رفعتا که دانی قادرش بر ضرّ و نفع
هوش مصنوعی: این مضمون به ما میگوید که خداوند در موقعیتهای پایین و بالا، به ما نشان میدهد که قدرت او بر ضرر و نفع چقدر است. این بدان معناست که ما باید درک کنیم که او در هر شرایطی میتواند بر زندگی ما تأثیر بگذارد.
آنکه می خواهد به پاداش عملخیر دنیای دنی از ماحصل
هوش مصنوعی: کسی که میخواهد از کار خوب خود در این دنیا پاداش بگیرد، باید از نتیجهی عمل خود بهرهمند شود.
چون مجاهد کو رود سوی جهادبهر تحصیل غنیمت با عباد
هوش مصنوعی: وقتی مجاهدی به سوی میدان جنگ میرود تا از دستاوردها و پاداشها بهرهمند شود، همانند کسانی است که در مسیر عبادت و پرستش قرار دارند.
پس بود نزد خدا بی معذرتخیر دنیا هم ثواب آخرت
هوش مصنوعی: بنابراین، در نزد خداوند، بدون بهانه و عذر، خیر دنیا نیز پاداشی برای آخرت به شمار میآید.
آنکه دنیا خواست اندک همّت استوآنکه جوید آخرت ذی رفعت است
هوش مصنوعی: کسی که به دنبال دنیا باشد، تلاش او کم و ناچیز است و کسی که به دنبال آخرت است، دارای مقام و والایی است.
میبرند این هر دو بهر از نعمتشلیک هر طالب به قدر همّتش
هوش مصنوعی: هر دو گروه از نعمت او بهرهمند میشوند، ولی هر یک به اندازه تلاش و کوشش خود.
آنکه شه بر وی سپارد مخزنیشب روی گر خواست باشد کودنی
هوش مصنوعی: کسی که شباهنگام بر او اعتماد میشود تا مخزنی را به امانت بگذارد، اگر بخواهد، میتواند نادان باشد.
حق به قول و فعل هر برنا و پیرگر همی دانی سمیع است و بصیر
هوش مصنوعی: اگر به قول و عمل هر جوان و پیر دقت کنی، خداوند همهچیز را میشنود و میبیند.
بس سخنها کوست نیک و فعل زشتباطنش دوزخ بود ظاهر بهشت
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم هستند که زبانشان به خوبی سخن میگوید و حرفهای زیبایی میزنند، اما در دل آنها کارهای زشت و ناپسندی وجود دارد که در حقیقت به جهنم میماند، در حالی که ظاهرشان بهشتی به نظر میرسد.
گفت زآن رو بر م قالاتم سمیعهمچنین بینا به افعال شنیع
هوش مصنوعی: او میگوید که من به سخنانم گوش میدهند و همچنین به کارهای زشت من آگاهند و میبینند.
تا بدانی لطف و بخشش های ژرفمبتنی باشد به معنی نی به حرف
هوش مصنوعی: برای درک عمیق از مهربانی و بخشش، باید به معنا و محتوای واقعی کلمات توجه کنیم و تنها به ظواهر آنها اکتفا نکنیم.
ای گروه مؤمنان باز ایستیدبر اقامۀ عدل گر حق ذیستید
هوش مصنوعی: ای مؤمنان، بایستید و بر برپایی عدالت ایستادگی کنید، اگر به حق و حقیقت پایبند هستید.
هم گواهان حق اندر راستیخارج اعنی از کجی و کاستی
هوش مصنوعی: شاهدان حقیقت در راستی وجود دارند، به این معنا که از انحراف و نقص دور هستند.
این شهادت گرچه بر نفس شماستآورید اقرار بر وی، حق و راست
هوش مصنوعی: این گواهی که به خودتان مربوط است، را با صداقت مطرح کنید و به حقیقت آن اعتراف کنید.
گر شما را حقّ کس بر گردن استاعتراف آثار صدق روشن است
هوش مصنوعی: اگر کسی حقی به گردن شما دارد، نشانههای واقعی بودن آن حق به وضوح نمایان است.
آنکه بر توحید حق باشد گواههم دهد بر خود گواهی ز انتباه
هوش مصنوعی: کسی که به یگانگی و حقیقت خداوند اعتقاد دارد، خود نیز بر صداقت و آگاهیاش گواهی میدهد و از خواب غفلت بیدار است.
هم دهد گر بهر مادر یا پدریا ز بهر اقرباء در نفع و ضر
هوش مصنوعی: اگر کسی به نفع یا زیان مادر، پدر یا اقوامش عمل کند، خداوند او را کمک خواهد کرد.
هست مشهود علیه ار مال داریا که مسکین هر دو را یکسان شمار
هوش مصنوعی: هر کس که دارای مال و ثروت است یا فردی فقیر، وقتی به وضعشان نگاه میکنیم، در نهایت هر دو در برابر حقیقت و واقعیت وجود یکسان هستند.
ده شهادت از ره انصاف و دادنی ز روی میل نفس کج نهاد
هوش مصنوعی: ده مورد از حقایق و واقعیتها بر اساس انصاف و عدالت ارائه شده، نه به خاطر تمایلات شخصی و سلیقههای نادرست.
در گواهی بِه که پردازی ضمیرزآن تصوّر کآن غنی است این فقیر
هوش مصنوعی: بهتر است که در دل خود اعتراف کنی که فکر کنی کسی که بینیاز است، در واقع همین فقیر است.
حق بر ایشان است اولی در امورتا کند ز ایشان رعایت بی قصور
هوش مصنوعی: حق بر آنهاست که در امور برتری داشته باشند تا همواره رعایت و احترام یکدیگر را بدون هیچ قصوری انجام دهند.
بر هوی از حق نگردانید روگفت چون لَا تَتَّبِع أن تَعدِلُواْ
هوش مصنوعی: آدمی نباید به خاطر خواستههای نفسانی از حقیقت و انصاف دور شود، زیرا راهی جز درستکاری و عدل وجود ندارد.
در گواهی بی ز میل نفس خویشاز طریق صدق و عدل آیید پی ش
هوش مصنوعی: به دلایل واقعی و با صداقت و انصاف، بدون وابستگی به نفس و میل شخصی خود، به سمت حقیقت حرکت کنید.
ور بپیچانید بر ناحق زبانبهر کتمان در حقوق مردمان
هوش مصنوعی: اگر بخواهید به ناحق حقایق را کتمان کنید و حقوق دیگران را نادیده بگیرید، در واقع ظلم و بیعدالتی را انجام دادهاید.
یا کنید اعراض از حق یک شعیراوست بر اعمالتان یکجا خبیر
هوش مصنوعی: اگر از حق روی برگردانید، همانند این است که بر اعمالتان چشمپوشی کنید و نادیده بگیرید.