۲- آیات ۱۱ تا ۲۱
هوش مصنوعی: آیات مذکور به حوادث جنگ بدر و تأیید الهی از مؤمنان اشاره دارد. خداوند در این آیات به مؤمنان وعده میدهد که خواب آرامی برایشان میفرستد و بارانی نازل میکند تا آنها را پاک کند و از وسوسههای شیطان پاک گرداند. همچنین، قدرت و حمایت خداوند را در مبارزه با دشمنان یادآور میشود. در جنگ بدر، مؤمنان باید استقامت کنند و از ترس و ناامیدی دوری گزینند. تاکید میشود که در مواجهه با دشمنان، نباید پشت خود را به آنها بچرخانند، مگر در شرایط خاصی.
خداوند همچنین به مؤمنان اطمینان میدهد که در حقیقت، این اوست که دشمنان را نابود میکند و پیروزی به دست اوست، نه به قدرت و تلاش انسان. او به گوشزد میکند که اطاعت از خدا و پیامبر لازم است و این مهم است که اختلاف و تفرقه در صفوف مؤمنان راهی به پیروزی نخواهد داشت. در پایان، به اهمیت شنوایی به دستورات خداوند اشاره میکند و از مؤمنان میخواهد که مانند کسانی که فقط ظاهراً میشنوند و در واقع نمیفهمند نباشند.
إِذْ یُغَشِّیکُمُ اَلنُّعٰاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَ یُنَزِّلُ عَلَیْکُمْ مِنَ اَلسَّمٰاءِ مٰاءً لِیُطَهِّرَکُمْ بِهِ وَ یُذْهِبَ عَنْکُمْ رِجْزَ اَلشَّیْطٰانِ وَ لِیَرْبِطَ عَلیٰ قُلُوبِکُمْ وَ یُثَبِّتَ بِهِ اَلْأَقْدٰامَ (۱۱) إِذْ یُوحِی رَبُّکَ إِلَی اَلْمَلاٰئِکَةِ أَنِّی مَعَکُمْ فَثَبِّتُوا اَلَّذِینَ آمَنُوا سَأُلْقِی فِی قُلُوبِ اَلَّذِینَ کَفَرُوا اَلرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ اَلْأَعْنٰاقِ وَ اِضْرِبُوا مِنْهُمْ کُلَّ بَنٰانٍ (۱۲) ذٰلِکَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اَللّٰهَ وَ رَسُولَهُ وَ مَنْ یُشٰاقِقِ اَللّٰهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنَّ اَللّٰهَ شَدِیدُ اَلْعِقٰابِ (۱۳) ذٰلِکُمْ فَذُوقُوهُ وَ أَنَّ لِلْکٰافِرِینَ عَذٰابَ اَلنّٰارِ (۱۴) یٰا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا إِذٰا لَقِیتُمُ اَلَّذِینَ کَفَرُوا زَحْفاً فَلاٰ تُوَلُّوهُمُ اَلْأَدْبٰارَ (۱۵) وَ مَنْ یُوَلِّهِمْ یَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلاّٰ مُتَحَرِّفاً لِقِتٰالٍ أَوْ مُتَحَیِّزاً إِلیٰ فِئَةٍ فَقَدْ بٰاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اَللّٰهِ وَ مَأْوٰاهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ اَلْمَصِیرُ (۱۶) فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لٰکِنَّ اَللّٰهَ قَتَلَهُمْ وَ مٰا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَ لٰکِنَّ اَللّٰهَ رَمیٰ وَ لِیُبْلِیَ اَلْمُؤْمِنِینَ مِنْهُ بَلاٰءً حَسَناً إِنَّ اَللّٰهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ (۱۷) ذٰلِکُمْ وَ أَنَّ اَللّٰهَ مُوهِنُ کَیْدِ اَلْکٰافِرِینَ (۱۸) إِنْ تَسْتَفْتِحُوا فَقَدْ جٰاءَکُمُ اَلْفَتْحُ وَ إِنْ تَنْتَهُوا فَهُوَ خَیْرٌ لَکُمْ وَ إِنْ تَعُودُوا نَعُدْ وَ لَنْ تُغْنِیَ عَنْکُمْ فِئَتُکُمْ شَیْئاً وَ لَوْ کَثُرَتْ وَ أَنَّ اَللّٰهَ مَعَ اَلْمُؤْمِنِینَ (۱۹) یٰا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اَللّٰهَ وَ رَسُولَهُ وَ لاٰ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَ أَنْتُمْ تَسْمَعُونَ (۲۰) وَ لاٰ تَکُونُوا کَالَّذِینَ قٰالُوا سَمِعْنٰا وَ هُمْ لاٰ یَسْمَعُونَ (۲۱)
هوش مصنوعی: زمانی که خواب آرامی شما را فرا میگیرد، این نشانهای از آرامش اوست و او از آسمان بارانی بر شما نازل میکند تا با آن شما را پاک کند و آلودگیهای شیطان را از شما دور سازد، و قلبهایتان را محکم و قدمهایتان را استوار کند. هنگامی که پروردگارت به ملائکه وحی میکند که من با شما هستم، باید مؤمنان را تقویت کنید. من رعب و هراس را در دلهای کافران میافکنم، پس بر گردنهایشان حمله کنید و هر انگشت آنان را بزنید. این به سبب این است که آنها با خدا و پیامبرش دشمنی کردند، و هر کس با خدا و پیامبرش دشمنی کند، عذاب خداوند سخت است. این کیفر را بچشید و برای کافران عذاب آتش است. ای کسانی که ایمان آوردهاید، وقتی با کافران در میدان جنگ رو به رو شدید، پشت به آنها نکنید. و هر کس در آن روز پشت کند، جز آنکه برای جنگی ترفند میزند یا به گروهی میپیوندد، به غضب خدا دچار میشود و جایگاهش جهنم است و چه بد سرنوشتی است. شما آنها را نکشتید، اما خدا آنها را کشته است و هنگامی که چیزی پرتاب کردی، تو همان را پرتاب نکردی، بلکه خدا پرتاب کرد. و این برای آزمودن مؤمنان است که چگونه امتحانی نیکو را تحمل میکنند، خداوند شنوا و داناست. این حقیقت شماست و خداوند دسیسه کافران را تضعیف میکند. اگر خواستار پیروزی هستید، پیروزی به سوی شما آمده است و اگر از کار خود دست بردارید، برای شما بهتر است و اگر به کار خود بازگردید، ما نیز برمیگردیم و هیچ گروهی شما را در برابر خدا و مؤمنان یاری نخواهد کرد، هرچقدر هم که زیاد باشند. ای کسانی که ایمان آوردهاید، اطاعت کنید از خدا و پیامبرش و از او دور نشوید در حالی که به او گوش میدهید و مانند کسانی نباشید که گفتند شنیدیم، در حالی که نمیشنوند.
هنگامی که عارض کرد او شما را بنیکی برای ایمنی از او و فرو میفرستد بر شما از آسمان آبی تا پاک سازد شما را بان و ببرد از شما وسوسه شیطان را و تا بندد بر دلهای شما و ثابت گرداند بآن قدمها را (۱۱) هنگامی که وحی میکرد پروردگار تو بسوی ملائکه که من با شمایم پس استواری دهید آنان که گرویدند زود باشد که بیندازیم در دلهای آنان که کافر شدند ترس را پس بزنید بر زبر گردنها و بزنید ازیشان همۀ انگشتان را (۱۲) این بسبب آنست که ایشان مخالفت کردند خدا و رسولش را و هر که مخالفت کند خدا و رسولش را پس بدرستی که خدا سخت عقوبتست (۱۳) اینست پس بچشید آن را و بدرستی که کافران راست عذاب آتش (۱۴) ای آن کسانی که گرویدید هنگامی که ملاقات کنید آنان که کافر شدند بانبوه پس نگردانید بایشان پشتها را (۱۵) و هر که بگرداند بایشان در آن روز پشت خود را مگر جولان نموده باشند از برای کارزار یا رونده بسوی گروهی پس بدرستی که بازگشتند بسختی از خدا و جایگاه او دوزخ است و بد مرجعیست (۱۶) پس نکشتید ایشان را و لیکن خدا کشت ایشان را و نینداختی تو هنگامی که انداختی مشت خاک را و لیکن خدا انداخت و تا نعمت دهد مؤمنان را از خود نعمتی خوب بدرستی که خدا شنوای داناست (۱۷) اینست و بدرستی که خداست سست کنندۀ مکر کافران (۱۸) اگر فتح میخواستند پس بدرستی که آمد شما را فتح و اگر بازایستید پس آن بهتر است مر شما را و اگر بازگشت میکنید بازگشت میکنیم و هرگز کفایت نمیکند از شما جماعت شما چیزی را و اگر چه بسیار شد و بدرستی که خدا با گروندگانست (۱۹) ای آن کسانی که گرویدید فرمان برید خدا و رسولش را و بر مگردید از او و شما میشنوید (۲۰) و مباشید مانند آنان که گفتند شنیدیم و ایشان نشنیدند (۲۱)
هوش مصنوعی: زمانی که مشکلات و بحرانها به سراغ شما میآید، خداوند به شما کمک میکند و بارانی از آسمان میفرستد تا شما را پاک کند و وسوسههای شیطان را از شما دور کند و در قلبهایتان ثبات ببخشاید. زمانی که پروردگارتان به ملائکه وحی کرد که من با شما هستم، به مؤمنان قوت قلب بدهید. اما کافران به زودی از ترس در دلشان انداخته خواهد شد و آنها را به شدت مجازات کنید. این مجازات به خاطر مخالفت آنها با خدا و پیامبرش است و هر کسی که با خدا و پیامبرش مخالفت کند، عذاب سختی خواهد دید. ای اهل ایمان، هنگامی که با کافران روبرو شدید، نباید به آنها پشت کنید و کسی که در آن روز به آنها پشت کند، جز در موارد خاص عذاب سختی از سوی خدا خواهد دید. شما آنها را نکشیدید، بلکه خداوند آنها را کشت و شما به آنها خاک پرتاب نکردید بلکه این خدا بود که این کار را انجام داد تا مؤمنان را به پیروزی برساند. خداوند در واقع باعث مشکلات کافران خواهد شد و اگر فتحی معین میکرد، حتماً به شما میرسید. اما شما باید از خدا و پیامبرش اطاعت کنید و هرگز نباید مانند آنهایی باشید که میگویند شنیدیم در حالی که واقعاً نمیشنوند.
هم چو پوشید آن خداوند غنیبر شما خوابی سبک در ایمنی
هوش مصنوعی: خداوند بخشنده، همچنان که بر شما خواب آرام و سبک میگیرد، شما را در امنیت قرار داده است.
تا که یابید استراحت از تعبزو که داد آرامتان یعنی ز رب
هوش مصنوعی: تا وقتی که از زحمتهای او آرامش پیدا کنید، بدانید که او به شما آرامش داده است، به خاطر رنجهایی که به شما وارد کرده است.
هست مروی کآمدند ایشان فروددر میان ریگزاری در ورود
هوش مصنوعی: کسانی آمدهاند که در میان باغی نشستهاند و به استقبال و ورود دیگران آمادهاند.
که در آن میشد فرو تا ساق پاهم بُدند از آب دور اندر قضا
هوش مصنوعی: در آنجا میتوانستند تا ساق پا در آب فرو بروند و دور از هم، قضا و قدر خود را بگذرانند.
مشرکان نزدیک آب از پیشترکرده بودند اندر آن منزل مقر
هوش مصنوعی: مشرکان قبل از این، در آن محل نزدیک آب، منزل گزیده بودند.
چون مسلمانان ز حال آگه شدندپس پریشان خاطر از آن ره شدند
هوش مصنوعی: زمانی که مسلمانان از وضعیت خود آگاه شدند، از آن موضوع دچار پریشانی و نگرانی شدند.
حق بر ایشان کرد غالب خواب راتا برد اندیشۀ اصحاب را
هوش مصنوعی: خواب بر آنها غلبه کرد و باعث شد که فکر و اندیشهی یاران از آنان دور شود.
تا به وقت صبح هر کس خواب بوداز طهارت بیخبر وز آب بود
هوش مصنوعی: تا وقتی که صبح شود، هر کسی در خواب است و از پاکیزگی و آب بیخبر است.
صبح چون شد باز افتاد اضطراباندر ایشان کز کجا آریم آب
هوش مصنوعی: صبح که شد، دوباره اضطراب و نگرانی بر ایشان حاکم شد که از کجا باید آب بیاوریم.
تا کنیم اندر طهارت اهتمامبودشان چون آب واجب ز احتلام
هوش مصنوعی: ما باید در پاکی و طهارت تلاش کنیم، همانطور که آب برای شستشو و از بین بردن ناپاکیها ضروری است.
بر شما پس حق فرستاد از سماءاز پی تطهیرتان ریزنده ماء
هوش مصنوعی: خداوند از آسمان بر شما رحمت نازل کرده تا شما را پاک کند و برای شما آب زندگیبخش فرستاده است.
تا به آن گردید پاک از هر دنسهم برد وسواس دیو از جمله بس
هوش مصنوعی: تا هنگامی که از هر آلودگی پاک شد، وسواس دیو نیز به تدریج از او دور میشود.
زآنکه می گفت او جنابت با ظفرجمع با هم کی شوند اندر اثر
هوش مصنوعی: او میگوید: چگونه میتوان به یکجا هم پیروزی و هم ناپاکی را جمع کرد و به نتیجهای رسید؟
پس ببرد آن آب کآمد از سمارجز شیطان یعنی آن وسواسها
هوش مصنوعی: پس آن آب که از آسمان آمده، وسواسهای شیطانی را از بین میبرد.
هم ببندد تا شما را بر قلوبمر امید از لطف علام الغیوب
هوش مصنوعی: همانطور که دلتان را به عشق و امید پر کنید، با تیغ لطفی که از جانب خداوند به شما میرسد، متوجه باشید که به دلهای شما امید و شادی خواهد بخشید.
هم کند ثابت به آن اقدامتانبر زمین از بهر استحکامتان
هوش مصنوعی: شما با استقامت و پایداری خود میتوانید بر زمین ثابت بایستید و به استحکام خویش ادامه دهید.
یاد کن آن را که چون پروردگاربر ملایک وحی کرد از هر کنار
هوش مصنوعی: به یاد آور آن کسی را که مانند پروردگار بر فرشتگان وحی فرستاد و از هر سو پیامش را اعلام کرد.
آنکه باشم با شما همراه مناندر امداد و اعانت بی سخن
هوش مصنوعی: هر کسی که با شما باشد، در کمک و یاری کردن به من حاضر است و نیازی به گفتن ندارد.
پس کنید آن مؤمنان را دم به دمدر قتال مشرکان ثابت قدم
هوش مصنوعی: پس مؤمنان را در هر لحظه در برابر مشرکان ثابت و استوار نگه دارید.
زود تا در قلب کفار افکنیماز ثبات اهل ایمان رعب و بیم
هوش مصنوعی: بسیار زود باید با ایمان خود در دل کافران ترس و وحشت ایجاد کنیم.
پس زنید از فوق گردنهایشانهم بُرید آن جمله دست و پایشان
هوش مصنوعی: پس بر مردان غازی بتازید و گردنهایشان را ببُرید و دست و پاهایشان را از تن جدا کنید.
قصد از کُلَّ بَنَان انگشتهاستبعض هم گویند جمله دست و پاست
هوش مصنوعی: در این بیت به این موضوع اشاره شده که مفهوم «کل» میتواند به انگشتان اشاره داشته باشد، در حالی که برخی دیگر آن را به تمام دست و پا مرتبط میدانند. به طور کلی، مقصود این است که مرزهای معانی و برداشتها از یک اصطلاح ممکن است متفاوت باشد.
از عنق یا بوده قصد اشرافشانو از بنان، بی مایگان و سفلگان
هوش مصنوعی: افراد بلندمرتبه و با نفوذ، از آغازی دور به دنبال رسیدن به مقام و ثروت هستند و در این مسیر، بیهویتها و افراد ناتوان را نادیده میگیرند.
نیست گویند اندر این معنی درنگکه ملایک کرده با کفار جنگ
هوش مصنوعی: در این موضوع هیچ تعللی وجود ندارد، زیرا فرشتگان با کافران وارد جنگ شدهاند.
لیک گویند اهل تحقیق و شهودقوة ملکوتی ایشان را فزود
هوش مصنوعی: اما اهل تحقیق و واقعیات میگویند که قدرت معنوی و ملکوتی آنها افزایش یافته است.
مؤمنان گشتند پُر دل در ستیزمشرکان ترسان و هم پا بر گریز
هوش مصنوعی: مؤمنان با دلهای پر از شجاعت در برابر مشرکان ایستاده و ترس را کنار گذاشتند و به سوی پیروزی و مقاومت حرکت کردند.
این بود تأویل و تأویل انسب استنزد آن کآگه ز سرّ مطلب است
هوش مصنوعی: این تفسیر و تعبیر محتوا، وابسته به کسی است که از راز اصلی موضوع آگاه است.
بهر فهم اهل حس معقول راکرده محسوس آن رسول نیک را
هوش مصنوعی: برای درک افرادی که تنها با حسها و احساسات خود آشنا هستند، پیامبری که نیکو است، مفاهیم معنوی و معقول را به صورت محسوس و قابل درک برای آنان ارائه داده است.
از ملایک ألف یعنی شد هزارقوة روحانی ایشان را به کار
هوش مصنوعی: از فرشتگان، عدد هزار به معنای قدرت روحانی آنهاست که در کارهایشان به کار میرود.
این بر آن باشد که گشتند از فضولمر مخالف با خدا و با رسول
هوش مصنوعی: این به این معناست که برخی افراد از حقایق دور شده و در مخالفت با خدا و پیامبر قرار گرفتهاند.
وآنکه با ایشان بگردد از صوابپس خدا باشد شدید اندر عِقاب
هوش مصنوعی: این شخص اگر با آنهایی که به راه صحیح نمیروند همنشینی کند، خداوند او را به شدت مجازات خواهد کرد.
پس چشید آن را که بهر کافرانمر عذاب آتش است اندر نهان
هوش مصنوعی: پس کسی که دچار عذاب آتش شد، این عذاب به خاطر کافران است و به طور پنهان انتظار آن را میکشد.
ای گروه مؤمنان بر کافرانچون رسید آنگاه کانبوهند هان
هوش مصنوعی: ای مؤمنان، وقتی به کافران میرسید، باید بدانید که آنها بسیار زیاد هستند.
آن چنان کز غایت پیوستگیاز میانشان نیست راه رستگی
هوش مصنوعی: به گونهای که از شدت ارتباط و پیوستگی، راهی برای رهایی و نجات میان آنها وجود ندارد.
پس بر ایشان پشت نارید از گریزگرچه بس باشید اندک در ستیز
هوش مصنوعی: پس از آنها فرار نکنید، هرچند در جنگ و درگیری تعداد شما کم باشد.
وآنکه پشت آرد به کافر روز رزمجز که گردد منحرف بر ساز و حزم
هوش مصنوعی: کسی که در میدان جنگ به کافر پشت کند، جز این نیست که از راه راست منحرف شده و به بیراهه میرود.
یعنی از سویی رود سوی د گراز حضانت یا ظهور کرّ و فرّ
هوش مصنوعی: این جمله به نوعی به حرکت و تغییر اشاره دارد. از یک سمت به سمت دیگر میرود، و به نوعی به ظهور یا عدم ظهور یک حالت یا وضعیت اشاره میکند. به عبارت دیگر، به چگونگی انتقال از یک حالت به حالت دیگر و پیچیدگیهای آن میپردازد.
یا به سوی قوم خود جوید پناهخویش را تنها چو بیند در سپاه
هوش مصنوعی: او یا به سمت قوم و قبیلهاش میرفت تا در میان آنها آرامش و پناهی بیابد، یا اینکه هنگامی که در میان دشمنان قرار میگرفت، حس تنهایی و بیپناهیاش را احساس میکرد.
رو به قوم حق کند هر نوبتیهم به سردار سپاه از حاجتی
هوش مصنوعی: هر بار که به مسألهای برخورد کند، به درستی و با دقت به سراغ فرمانده سپاه میرود تا نیازش را برطرف کند.
جز بدین وجه ار کند بر خصم پشتنیست او را غیر محرومی به مشت
هوش مصنوعی: اگر شخصی جز به این روش به دشمن ضربه بزند، به جز از دست دادن چیزی نصیبش نخواهد شد.
باز گردد پس به خشمی از خداشد جهنم بازگشت او را و جا
هوش مصنوعی: او به خاطر خشم خدا به سوی جهنم بازگشت و مکانی برای او آماده شد.
از ثبات مؤمنان پاک صدرمنهزم گشتند اعداء روز بدر
هوش مصنوعی: در روز جنگ بدر، دشمنان از استقامت و ایمان پاک مؤمنان شکست خوردند.
از صنادید قریش اندر نبردکُشته شد در بدر پس هفتاد مرد
هوش مصنوعی: در جنگ بدر، گروهی از قریش در نبرد کشته شدند و تعداد آنها به هفتاد نفر رسید.
هر کسی می گفت بهر افتخارمن فلان را کُشتم اندر کارزار
هوش مصنوعی: هرکس به دنبال افتخار خود بود و در میدان جنگ مدعی میشد که من فلان شخص را کشتهام.
پس نکُشتید آن جماعت را شمالیک حقشان کُشت در وقت غزا
هوش مصنوعی: شما آن گروه را نکشتید، اما حقی که داشتند در هنگام جنگ از آنها گرفته شد.
زآنکه نصرت بر شما داد از سروشکرد هم تشجیعتان بر قلب و هوش
هوش مصنوعی: به این دلیل که خداوند شما را یاری کرد و از طریق وحی، دل و عقل شما را تشویق نمود.
هم نیفکندی تو خاک ای مصطفیسوی اعداء بلکه افکند آن خدا
هوش مصنوعی: تو ای مصطفی به دشمنان خویش سنگ نیفکندی، بلکه این خدا بود که آنان را به خاک افکند.
مشت خاکی را نبود آن وزن و شأنکه رود بر چشم جمله دشمنان
هوش مصنوعی: مشت خاکی به اندازهای ارزش ندارد که بر چشمان تمام دشمنان قرار گیرد.
تا شوند ایشان به خود مشغول و پسزآن گرُه بُکشید مر هفتاد کس
هوش مصنوعی: برای آنکه آنها مشغول به خود شوند، بعد از آن هفتاد نفر را به طرف خود جذب کن.
مشت خاکی را گرفت احمد (ص) به دستسوی دشمن ریخت از بهر شکست
هوش مصنوعی: احمد (ص) مشت خاکی را در دستانش گرفت و آن را به سوی دشمن پرتاب کرد تا آنها را شکست دهد.
رفت آن یکجا به چشم و حلقشانپس به خود مشغول کرد از خلقشان
هوش مصنوعی: آن شخص به معشوقش نگاه میکرد و دلش را به او مشغول کرده بود، و از دیگران غافل شده بود.
مشت خاکی را نباشد این اثرتو مشو پس غافل از عجز بشر
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اثر تو بر روی خاک و زندگی انسانها باقی نمیماند، پس نباید از ناتوانی و محدودیتهای بشری غافل باشی. انسانها در برابر طبیعت و جاودانگی سرنوشت خود ناتوان هستند.
تو نیفکندی چو افکندی ز کفخاک را کافکند حق بر هر طرف
هوش مصنوعی: تو چیزی را که به زمین انداختی، در دست خود نگهنداشتی و خاکی که در دست خود داری، به سمت راست و چپ پرتاب کردی.
یا نیفکندی تو رعب اندر قلوببلکه آن افکند کشاف الکروب
هوش مصنوعی: تو در دلها ترس و وحشت ایجاد نکردی، بلکه کسی این کار را کرد که مشکلات و دغدغهها را از بین میبرد.
یا مراد از رَمَی طعن است از نبیکه فکند اندر اُحد خود بر اُبی
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به این است که شاید مقصود از پرتاب تهمت و کلام ناپسند به پیامبر، دلیلی برای وقوع حادثهای در جنگ احد باشد که او در آن جنگ، آسیبهای روحی و جسمی را متحمل شد.
یا که آن رمیه است کافکند او به زودروز خیبر جانب حصن یهود
هوش مصنوعی: این جمله به یادآورندهٔ روز نبرد خیبر است که در آن، جنگجویانی در حال مبارزه بودند. همچنین به اشاره به یک فرد اشاره دارد که در تلاش برای پیروزی بر دشمنان خود بوده و از قدرت و نیرنگهای خود برای رسیدن به هدفهایش استفاده کرده است. این مضمون نشاندهندهٔ شجاعت و تصمیمگیری در مواجهه با چالشها و دشمنیها است.
کُشت مردی را و رُعبی اوفتاددر یهودان وآن بُد از رب العباد
هوش مصنوعی: مردی را کشتهاند و ترس و وحشتی در میان یهودیان ایجاد شده و این ترس از جانب خداوند بوده است.
اهل تحقیق اندر این معنی فزونهستشان گفتارها از هر نمون
هوش مصنوعی: در زمینه تحقیق و بررسی این موضوع، افراد زیادی وجود دارند که نظرات و دیدگاههای متفاوتی دارند و هر کدام بر اساس تجارب و دانستههای خود صحبت میکنند.
گوید آن کو صاحب تأویل بودبر فناء حق بر صحابه ره نمود
هوش مصنوعی: آن کسی که درک عمیقی از معانی دارد، میگوید: بر زوال وجود حق، مسیر را به صحابه نشان داد.
گفت، کُشت آن فرقه را حق، نی شماتا برند از حال خود ره بر فنا
هوش مصنوعی: گفت: حق آن گروه را نابود کرد، نه شما، تا اینکه از حال خود به سمت فنا هدایت شوید.
چون پیمبر باقی باالله بودسلب فعل از وی به فعل او نمود
هوش مصنوعی: زمانی که پیامبر با خداوند باقی بود، تمام کارهای او به اراده خدا انجام میشد و عمل او بهنوعی از وجود خودش گرفته شده بود.
کرد سلب از مَا رَمَیت آن را ز ویبود پس در إذْ رَمَیت اسرار حی
هوش مصنوعی: خداوند به توفیق خود میگوید که هرچه در زندگی و در راه هدفهایات به آن میرسیدی، در واقع از جانب او بوده است. بنابراین هرگاه به راز و حقیقتی دست پیدا کردی، بدان که این نیز برکت و عنایت اوست.
فعل را یعنی به وی منسوب کرداندر آن حینی کز او مسلوب کرد
هوش مصنوعی: عمل را به او نسبت دادند در حالی که در آن لحظه از او سلب شده بود.
چون تو افکندی خدا افکند آنفعل تو فعل وی است اندر نشان
هوش مصنوعی: هرگاه تو عملی را انجام میدهی، گویا خداوند نیز آن عمل را به تو الهام کرده است، چون عمل تو در واقع تجلی اراده و فعل خداوند است.
هر چه تو آن را کنی حق کرده استوآن ز چشم مردمان در پرده است
هوش مصنوعی: هر کاری که تو انجام دهی، به نوعی درست و منطقی به نظر میرسد و این موضوع برای مردم قابل مشاهده نیست.
تا عطاء مر مؤمنان را بدهد اوهم ز نزد خود عطائی بس نکو
هوش مصنوعی: خداوند به مؤمنان نعمتهایی عطا میکند که بسیار خوب و ارزشمند هستند.
آن بلاء آمد حَسَن که بی فسوسفانی ایشان را نماید از نفوس
هوش مصنوعی: آن بلا به حسن آمد که بدون هیچ نیرنگی، جانها را فانی و از بین ببرد.
یا که آن باشد که بیند مبتلاءمبتلی را باز در عین بلاء
هوش مصنوعی: شاید اینطور باشد که بینوا، آن کسی که در سختی و بلا گرفتار است، دوباره خود را در همان شرایط سخت ببیند.
حق سمیع است او دعاء را بشنودهم علیم از نیّت هر نیک و بد
هوش مصنوعی: خداوند شنواست و دعاها را میشنود و دانا به نیتهای هر فعل نیک و بد است.
کار این باشد که دیدید از فنونکاهل حق غالب به باطل گشت چون
هوش مصنوعی: این کار است که وقتی میبینید کسی که سستنفس و بیحال است، چطور حق را به باطل ترجیح میدهد و بر آن غلبه پیدا میکند.
سست سازنده است خلاّق البشرمکر و حیلت کافران را سر به سر
هوش مصنوعی: خالق انسانها، برهم زنندهٔ نیرنگها و تدابیر کافران است.
در دعاء بوجهل می گفت ای خدازین دو فرقه دوست داری هر که را
هوش مصنوعی: در دعا، بوجهل میگفت: "ای خدا، از بین این دو گروه، هر کسی را که دوست داری، انتخاب کن."
نصرت آن را ده که می باشد احبنزد تو در دین و توحید و طلب
هوش مصنوعی: درخواست یاری و کمک را به کسی بده که در دین و توحید و جستجو نزد تو محبوب است.
آمد آیت پس که إن تَستَفتِحُواْگر طلب کردید نصرت را از او
هوش مصنوعی: اگر خواستید که کمک و یاری بخواهید، باید بدانید که نشانه و نشانههایی برای شما آمده است.
پس بیامد فتح آن دین بر شماکو بود فاضل تر اندر نزد ما
هوش مصنوعی: پس پیروزی آن دین بر شما آمد که در نظر ما از دیگران برتر است.
ایستید ار باز باقی ماندگاناز معادات رسول پاک جان
هوش مصنوعی: اگر بازماندگان از عشق و پیروی پیامبر راستین زندگی ماندگارند، باید در کنارشان ایستاد و از آنان درس گرفت.
پس شما را آن ز هر ره بهتر استهمچنین بر خیر دارَین اظهر است
هوش مصنوعی: پس شما را برای بهتر شدن از هر راهی، بهتر است که همچنین در امور نیک و خوب عمل کنید.
گر شما گردید باز از حربشانما به نصرت باز گردیم آن زمان
هوش مصنوعی: اگر شما از جنگ آنها بازگردید، ما هم به یاری شما خواهیم شتافت.
دفع نکند اجتماع و اتفاقاز شما هیچ از عقوبت های شاق
هوش مصنوعی: اجتماع و اتحاد شما نمیتواند از عذابها و عواقب سخت جلوگیری کند.
گرچه باشند آن جماعت بی شمارزآنکه حق با مؤمنین، دست است و یار
هوش مصنوعی: اگرچه آن جمعیت تعداد زیادی دارند، اما حقیقت این است که ایمانداران یار و همراهی از جانب حق دارند.
نصرت ایشان را بود چند ار عدودر عدد باشند ا فزون رو به رو
هوش مصنوعی: کمک به آنها وجود دارد، هرچند که دشمنان بیشتر از آنها باشند.
یا که إن تَستَفتِحُوا در انتسابخود به سوی مؤمنان باشد خطاب
هوش مصنوعی: یا اینکه شما با این کار میخواهید خودتان را به مؤمنان معرفی کنید و به آنها نسبت دهید.
زآنکه می گفتند با خیر البشرکن طلب از بهر ما فتح و ظفر
هوش مصنوعی: زیرا که میگفتند با بهترین انسانها ارتباط برقرار کن و از آنها بخواه که به خاطر ما پیروزی و موفقیت به ارمغان آورند.
گفت میبودند قومی پیش از اینکز عدو دیدند خواری ها به دین
هوش مصنوعی: گروهی بودند که قبل از این زمان، به خاطر دشمنیها و بدیهایی که دیده بودند، به دین و ایمان روی آورده بودند و به سختیها و ذلتهایی دچار شده بودند.
تا ز یُمن بندگی و پیرویوز شکیبایی شدند آنسان قوی
هوش مصنوعی: به خاطر نعمت بندگی و پیروی و همچنین پشتکاری که دارند، آنها به حدی قوی و نیرومند شدهاند.
تا که تنها یک سواری بر ثبوتمیشد از صنعا به سوی حَضر موت
هوش مصنوعی: تا زمانی که یک فرد سواری به طور قطعی از شهر صنعا به سمت حَضر موت حرکت کرد.
وز کسی جز حق نترسید آن سعیدگوسفند از گوسفندی نی رمید
هوش مصنوعی: آن شخص خوشبختی که جز از خدا از هیچکس نمیترسد، حتی از گوسفندی هم نمیگریزد.
همچو ایشان گر شوید اندر صفتآن چنان گردید هم در عاقبت
هوش مصنوعی: اگر شما نیز مانند آنها شوید و صفات آنها را پیدا کنید، در نتیجه در پایان نیز همانند آنها خواهید بود.
پس فرستاد آیت ایشان را خدافتح گر می خواستید از حق شما
هوش مصنوعی: خداوند به شما آری دلیلی فرستاد که اگر میخواستید پیروزی را از حقیقت خودتان بدست آورید، چنین میکردید.
پس رسید آن فتح ور باز ایستیداز کسالتها که می گردد پدید
هوش مصنوعی: پس آن پیروزی نزدیک است، حالا باید از تنبلی و سستی دست بردارید، زیرا نتیجهی کارها پدیدار خواهد شد.
یا ز ترک امر و فرمان رسولبهتر است آن مر شما را در قبول
هوش مصنوعی: بهتر است که به جای اینکه دستورات و راهنماییهای رسول را ترک کنید، آنها را با جان و دل بپذیرید.
از تخلّف یعنی ار باز ایستیدبهتر است آن مر شما را بر مزید
هوش مصنوعی: بهتر است از رفتار ناپسند دوری کنید، چرا که این کار به نفع شما خواهد بود و شما را به سمت بهبود هدایت میکند.
عود بر آن ور کنید از اختیاربر شما هم باز گردیم از قرار
هوش مصنوعی: چوب را به سمت دیگر بچرخانید، زیرا ما نیز به خواست خود به وضعیت قبلی بازخواهیم گشت.
پس شما را سود ندهد اجتماعهر چه گیرید آن شود رنج و صُداع
هوش مصنوعی: اگر با هم جمع شوید و به ظواهر چیزی بپردازید، به جای سود و فایده، فقط دردسر و گرفتاری به همراه خواهید داشت.
هم بر این معنی مؤید باشد اینکای گروه مؤمنان و اهل یقین
هوش مصنوعی: اینکه گروهی از مؤمنان و اهل یقین بر این موضوع تأکید دارند، نشاندهنده صحت و اهمیت آن است.
از خدا فرمان برید و از رسولرو نگردانید ز امرش در قبول
هوش مصنوعی: از خدا پیروی کنید و از پیامبر روی برنگردانید و دستورات او را قبول کنید.
وآنگهی کز من شما می بشنویدآنچه فرمایم به قرآن مجید
هوش مصنوعی: سپس از من بشنوید آنچه را که به قرآن بزرگ اشاره میکنم.
مثل آنان هم مباشید از خطاکه بگفتند این شنیدیم از خدا
هوش مصنوعی: شما نیز مانند آنها نباشید که از اشتباهات خود درس نمیگیرند، چون گفتهاند که این را از خدا شنیدهایم.
وآنکه ایشان نشنوند از فهم و هوشنی به هُم لَایَسمَعُون دارند گوش
هوش مصنوعی: آنهایی که نمیتوانند بفهمند و درک صحیحی ندارند، به هیچ عنوان به حرفها گوش نمیدهند.