۱۴- آیه ۹۸
هوش مصنوعی: در قرآن آمده است که هیچ قریهای از ایمان خود نفع نبرد، الا قوم یونس. زمانی که قوم یونس به حق ایمان آوردند، عذاب الهی از آنها برداشته شد و تا زمانی خوشی و بهرهمندی داشتند. داستان حضرت یونس (علیهالسلام) روایت میکند که او با زحمت به دعوت مردم موصل پرداخت، اما تنها دو نفر به او ایمان آوردند و او به شدت از آزارهای قوم خود رنج میبرد. خداوند به او خبر داد که در سه روز عذاب سختی بر آنها نازل خواهد شد.
پس از گذشت سه روز، قوم یونس از تهدید خدا آگاه شدند و در شرایط اضطرار و به شوق نجات، به درمان دعا کردند و با توبه از گناهان خود به درگاه خداوند رفتند. رحمتی از جانب خدا به سوی آنها فرستاده شد و عذاب برداشته شد. یونس پس از این واقعه به شدت نگران بود که عذاب الهی را که به قومش وعده داده بود، به جا آورد و خود به شهرشان برگشت.
در نهایت، قوم یونس به او خوشامد گفتند و او با مواهب جدیدی به سرزمین خود بازگشت. این داستان نشان میدهد که ایمان در شرایط دشوار، میتواند مایه نجات و رحمت باشد و خداوند همیشه به بندگانش رحم میکند.
فَلَوْ لا کانَتْ قَرْیَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَها إِیمانُها إِلاّ قَوْمَ یُونُسَ لَمّا آمَنُوا کَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ اَلْخِزْیِ فِی اَلْحَیاةِ اَلدُّنْیا وَ مَتَّعْناهُمْ إِلی حِینٍ (۹۸)
هوش مصنوعی: پس اگر در یک آبادی ایمان آوردند و ایمانشان برایشان سودی داشت، جز قوم یونس نبود. هنگامی که آنان ایمان آوردند، ما عذاب خفت را که در زندگی دنیا بر آنان بود، از آنها برداشتیم و تا مدت معینی به آنان نعمت دادیم.
پس چرا نبود قریه که ایمان آورده باشد پس نفعی کرده باشد آن را ایمانش مگر قوم یونس چون گرویدند دفع کردیم از ایشان عذاب رسوایی را در زندگی دنیا و برخوردار کردیم ایشان را تا وقتی (۹۸)
هوش مصنوعی: پس چرا هیچ قریهای وجود نداشت که ایمان آورده و از ایمان خود بهرهای برده باشد، مگر قوم یونس که وقتی به ایمان گرویدند، عذاب رسوایی را از آنها دور کردیم و تا زمانی که در دنیا بودند، از نعمات برخوردارشان ساختیم.
پس نبودند اهل آن قریه چراکآورند ایمان ز پیش از ابتلا
هوش مصنوعی: پس اهل آن روستا نبودند چون ایمان را پیش از آزمایش نمیآورند.
پس رسان د سود آن ایمانشانتا شود رفع آن عذاب از جانشان
هوش مصنوعی: پس اثر مثبت آن ایمانشان را به آنها برسان، تا عذاب از جانشان برطرف شود.
قوم یونس لیک ایمان ز اضطراببر حق آوردند و شد رفع عذاب
هوش مصنوعی: مردم یونس (علیهالسلام) در زمان اضطراب و نگرانی، به حق ایمان آوردند و به همین دلیل عذاب از آنان برداشته شد.
ما بلاء را زآن گُره برداشتیمدر جهانشان تا اجل بگذاشتیم
هوش مصنوعی: ما رنج و مصیبت را از دوش آنها برداشتیم تا زمانی که زندگیشان به پایان برسد.
می نبودند اعنی اهل قریه هاکه به هنگام نزول هر بلا
هوش مصنوعی: اگر اهل روستاها در زمان بروز هر بلا و مصیبت حاضر نمیبودند، چه برسر مردم میآمد؟
منتفع گردند ز ایمان و ایابجز که قوم یونس آن وقت عذاب
هوش مصنوعی: تنها قوم یونس در زمانی که عذاب بر آنان نازل شد، از ایمان و بازگشت به خدا بهرهمند شدند.
بود آن ایمانشان از اختیاروز خلوص دل نه جبر و اضطرار
هوش مصنوعی: ایمان آنها از روی انتخاب و اراده خودشان بود و نه به خاطر اجبار و فشار، بلکه از صداقت و خلوص قلبشان سرچشمه میگرفت.
گشت لازم چونکه پیش آمد کلامقصۀ یونس بیان سازم قیام
هوش مصنوعی: چون موضوع صحبت به داستان یونس رسید، لازم است که دربارهی آن توضیح دهم و از قیام او سخن بگویم.
« قصۀ حضرت یونس علیه السلام »
هوش مصنوعی: حضرت یونس علیه السلام، پیامبری بود که برای هدایت قوم خود به آنها دعا کرد و به ادامه دعوتش پرداخت. اما وقتی با مخالفت آنها روبرو شد، دلسرد شد و تصمیم گرفت که از آنجا برود. او سوار بر یک کشتی شد، اما کشتیش در دریا طوفانی شد و او به دریا افتاد. در این شرایط، او به دل دریا و درون یک ماهی بزرگ انداخته شد. در آنجا، در دل تاریکی و تنهایی، یونس به خداوند دعا کرد و از خطای خود پشیمان شد. خداوند دعای او را پذیرفت و به او رحم کرد. سپس یونس پس از مدت زیادی از شکم ماهی خارج شد و به سوی قوم خود بازگشت. این تجربه برای او درس بزرگی شد و او با ایمان و اعتقاد بیشتری به رسالتش ادامه داد.
داد دعوت حق بر اهل موصلشکس نشد بر دعوت حق موصلش
هوش مصنوعی: دعوت خداوند به مردم موصل رسید، اما هیچکس به این دعوت پاسخ نداد و از آن استقبال نکرد.
خواند مردم را به حق در سالهاجز دو تن کردند باقی زو اِبا
هوش مصنوعی: مردم را به حق دعوت کرد، اما جز دو نفر، دیگران از آن دعوت سر باز زدند.
یافت آزار او ز قوم از هر طریقپس شکایت کرد بر حق زآن فریق
هوش مصنوعی: از هر طرف از قوم او آزار دید و به همین خاطر از حق به آن جمع شکایت کرد.
که ندانستند قول من به راستگر فرستی نقمت ایشان را سزاست
هوش مصنوعی: افرادی که نمیدانند، اگر گفته من را به درستی درک نکنند، در برابر عواقب اعمالشان مجازات خواهند شد.
حق تعالی گفت کن اخبارشانبر عذابی سخت در انذارشان
هوش مصنوعی: خداوند متعال فرمان داد که اخبار آنها را درباره عذاب سختی که در انتظارشان است، به آنها بگویید تا هشیار شوند.
گو بر ایشان کآید از بعد سه روزبر شما از حق بلائی خانه سوز
هوش مصنوعی: به آنها بگو که پس از سه روز، از جانب حق بر شما بلا و مصیبتهایی خواهد آمد که همچون آتش خانه را خواهد سوزاند.
این سه روز از حق شما را مهلت استزآن سپس نازل عذاب و نقمت است
هوش مصنوعی: شما سه روز مهلت دارید، بعد از آن عذاب و کیفر نازل خواهد شد.
یونس ایشان را خبر داد آن زمانخود شد اندر رخنۀ کوهی نهان
هوش مصنوعی: یونس به آنها اطلاع داد و در آن زمان خود را در فضای پنهانی کوه قرار داد.
روز سیّم کآمد آن مهلت به سرشد به مالک امر کز دوزخ شرر
هوش مصنوعی: روز سوم، مهلت تمام شد و به مالک فرمان داده شد که از دوزخ شعلهای به پا کند.
کن روان قدر شعیری سویشانتا بسوزد جمله شهر و کویشان
هوش مصنوعی: به آرامی و با دقت دانهای از شعر را به سوی آنها بینداز تا همه شهر و محلهشان را بسوزاند.
ناگهان دیدند اهل موصل آنتیره ابری پُر شرار و پُر دخان
هوش مصنوعی: ناگهان اهل موصل مشاهده کردند که آن ابر تیره پر از آتش و دودی است.
آمد و بگرفت یکجا شهر و کویخانه سوز و خشمناک و شعله خوی
هوش مصنوعی: او آمد و در یکجا شهر و محله را به آتش کشید، پر از خشم و آتش خود بود.
میجهد زو دم به دم برق سیاهآتش از وی چون مطر ریزد به راه
هوش مصنوعی: از او هر لحظه جرقهای از آتش سیاه به وجود میآید، مانند بارانی که بر زمین میریزد.
دارد اندر دل تو گویی کینه هاشد نفسها بند اندر سینه ها
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که در دل تو کینهها وجود دارد و نفسها در سینهها متوقف شدهاند.
دود نارش از سیاهی در شتاببام و در را کرد چون پرّ غراب
هوش مصنوعی: دودی که از آتش او بیرون میآید، به سرعت بام و در را سیاه کرده، مانند پرندهای سیاه رنگ.
زهره ها شد ز اضطراب و وحشت آباز پی یونس دویدند از شتاب
هوش مصنوعی: زهرهها به خاطر اضطراب و ترس، مانند آب که از شدت حرکت به دنبال یونس به راه افتادند، شتابان و بیتاب شدهاند.
زآنکه دانستند او گفته است راستوعده اش شد صدق و مبعوث از خداست
هوش مصنوعی: چون دانستند او حقیقت را میگوید، وعدهاش به تحقق پیوست و از سوی خداوند فرستاده شد.
هر کجا گشتند اندر شهر و کویکس نبرد از وی پی اندر جستجوی
هوش مصنوعی: در هر جایی از شهر و کوچه که گشتند، کسی به دنبال او نرفت و در جستجوی او نبود.
چاره جستند از بزرگ خویش چندزآنکه مردی بُد او بس هوشمند
هوش مصنوعی: چند نفر از بزرگان تلاش کردند تا از فردی که بسیار باهوش بود، راه حلی پیدا کنند.
گفت یونس گرچه او پیغمبر استرأفتش نی چون خدای اکبر است
هوش مصنوعی: یونس هرچند که پیغمبر بود، اما مهربانیاش به اندازهی لطف و رحمت خدای بزرگ نیست.
نیست گر یونس، خدای ما و اوهست حاضر بی ز جهد و جستجو
هوش مصنوعی: اگر یونس نباشد، اما خدا همیشه حاضر است بدون نیاز به تلاش و جستجو.
جمله ایمان آورید از جان و دلپس بخوانیدش به زاری متصل
هوش مصنوعی: تمامی دل و جان خود را به ایمان بسپارید و سپس با احساس و ناله، آن را تلاوت کنید.
مهربانتر او به خلق از مادر استاین مثل بُد رأفت حق دیگر است
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که مهربانی خداوند نسبت به بندگانش از محبت مادر به فرزندش بیشتر و برتر است. این نشاندهندهی رحمت و عطوفت خاص الهی است که از محبت مادر نیز فراتر میرود.
پس شدند ایشان به صحراء انجمنپا برهنه، خاک بر سر، مرد و زن
هوش مصنوعی: پس آنها به بیابان رفتند و بدون کفش جمع شدند، در حالی که خاک بر سر داشتند، چه مرد و چه زن.
برکشیدند از جگر آوازهابود با حق هر دلی را رازها
هوش مصنوعی: آوازهایی که از دل و از جان برمیخیزد، با حقیقت هر دل به سخن میآید و رازهای آن دل را آشکار میکند.
کای خدا ما مجرمان بودیم و پستنک به یونس مؤمنیم از هر چه هست
هوش مصنوعی: ای خدا، ما بندگان خطاکار و حقیر بودیم، اما به یونس، که مؤمن است، امیدواریم و به او ایمان داریم.
نیست یونس کآوریم ایمان به ویمی شوی غایب تو هیچ از بنده کی
هوش مصنوعی: یونس در دل دریا بود و در حالی که غیبت داشت، ایمان آورد. تو هم که غایب هستی، از بنده هیچ چیز کم نیست.
گر ببخشی ور که نی، ما بنده ایماز وجود و بود خود شرمنده ایم
هوش مصنوعی: اگر تو عذر ما را بپذیری یا نپذیری، ما بندهایم و از وجود و بودن خود شرمندهایم.
گفته ای تو بنده را شادش کنیدهم خرید از مال و آزادش کنید
هوش مصنوعی: تو گفتهای که بنده را خوشحال کنید و هم این که از مال خود بزنید تا او را آزاد کنید.
نک تو خود این بندگان را شاد کنبین اسیر و زارمان، آزاد کن
هوش مصنوعی: خودت این بندگان را خوشحال کن و بین کسانی که اسیر و در عذاب هستند، آنان را رها کن.
گفته ای کافتاده را گیرید دستما کنون افتاده ایم اینگونه پست
هوش مصنوعی: تو گفتهای که اگر کسی به زمین بیفتد، باید او را کمک کنیم و دستش را بگیریم. حالا ما خودمان به این وضعیت افتادهایم و به این شکل پایین آمدهایم.
گفته ای خود هر که کرده است او ستمبر شما ، زو بگذرید از بیش و کم
هوش مصنوعی: هر کس که به شما ظلم کرده، از او بگذرید و به خوبیها و بدیهایش توجه نکنید.
ما ستم بر خویش افزون کرده ایمنک به درگاه تو روی آورده ایم
هوش مصنوعی: ما خود را به ظلم و ستم گرفتار کردهایم و به سمت درگاه تو روی نیاوردهایم.
گفته ای خود سائل و درمانده رارد نسازید از در جود و عطا
هوش مصنوعی: اگر کسی به سوی شما آمد و از شما درخواست کمک کرد، او را ناامید نکنید و از در generosity و بخشش خود بیرون نکنید.
ما کنون اندر جنابت سائلیمخود به ناداری و فقدان قائلیم
هوش مصنوعی: ما اکنون در حال دست و پنجه نرم کردن با ناپاکی هستیم و به خاطر بیپولی و کمبود، احساس ناتوانی میکنیم.
بر یتیمان گفته ای نارید خشماین یتیمان بر عطاء دارند چشم
هوش مصنوعی: به یتیمان گفتهای که خشمگین نشوید، چرا که این یتیمان به بخشش و عطا توجه دارند و چشم امیدشان به مهربانیهاست.
گفته ای دارید مهمان را عزیزما به مهمان آمدیم از بی تمیز
هوش مصنوعی: شما گفتهاید که مهمان برای ما عزیز است، اما ما به خاطر بیتوجهی به او به مهمانی آمدهایم.
گفته ای بدهید مجرم را پناهما تو را نک در پناهیم ای اِله
هوش مصنوعی: تو گفتهای که به مجرم پناه بدهید، اما ما در امنیت و پناه تو هستیم، ای خداوند.
پس درآمد زآن فغان و زآن خروشبحر رحمت بر گنهکاران به جوش
هوش مصنوعی: به دنبال فریاد و صداهای بلند، خشم و رحمت الهی به سوی گناهکاران سرازیر میشود.
نفخۀ رحمت وزید از یادهابر پراکند ابرها را بادها
هوش مصنوعی: نسیم رحمت وزیدن گرفت و ابرهای پراکنده را به حرکت درآورد.
خارها گردید گل در بوستانکارها هم بر مراد دوستان
هوش مصنوعی: خاک و خاری که در بوستان بود، به گل تبدیل شد و کارها به نفع دوستان رقم خورد.
صادر از دیوان رحمت شد براتآن گُره را بر فلاح و بر نجات
هوش مصنوعی: از دیوان رحمت، اعلامی بر آمد که آن گره را برای نجات و موفقیت باز کرده است.
یونس آمد پس برون آن دم ز کوهتا خبر گیرد ز حال آن گروه
هوش مصنوعی: یونس بهزودی از کوه بیرون آمد تا از وضعیت آن گروه باخبر شود.
مطلع گردید چون از کل حالگشت غالب بر وی اندوه و ملال
هوش مصنوعی: او وقتی متوجه حال خود شد که احساس غم و اندوه بر او چیره شد.
گفت دادم وعده ایشان را به قهرکاذبم خوانند اگر رفتم به شهر
هوش مصنوعی: اگر به شهر بروم، میگویند که به خاطر خشم دروغین خود به آنها وعده دادهام.
پس بدون اذن حق رفت از بلدروی بر صحراء نهاد آن معتمد
هوش مصنوعی: بدون اجازه خدا، آن فرد مورد اعتماد از شهر رفت و به دشت روی آورد.
ترک اولی بود آن دلخواهی اشحق فکند اندر دهانِ ماهی اش
هوش مصنوعی: او در ابتدا دلخواهی را ترک کرد که خداوند در دهان ماهی او گذاشت.
شرح آن را بعد از این گویم چه بودچون به سورة انبیاء یابم ورود
هوش مصنوعی: در آینده درباره این موضوع توضیح میدهم و وقتی به سخنرانی درباره سوره انبیاء برسم، به آن میپردازم.
گشت چون در اربعینی ممتحنماهی اش افکند بیرون از دهن
هوش مصنوعی: زمانی که در روز اربعین، افراد تحت امتحان و آزمایش قرار میگیرند، باعث میشود که این حالت و وضعیت، ماهی را از دهان خارج کند.
بوده میگویند این معراج اوکز فناء هِشتند بر سر تاج او
هوش مصنوعی: میگویند که این بالا رفتن و اوجگیری او به خاطر این است که از خودگذشتگی و فنا را تجربه کرده است و بر روی قلهی شکوه و مقامش نشسته است.
گر چنین باشد هم ای جان دور نیستجز بدین ویران ما معمور نیست
هوش مصنوعی: اگر چنین باشد، ای جان، دور نیست؛ جز این ویرانه، جایی آباد وجود ندارد.
چو از دهن ماهی فکندش بر کناربس ضعیف و خسته و زار و نزار
هوش مصنوعی: وقتی که ماهی از دهانش بیرون افکنده میشود، در کنار آب بسیار ضعیف و خسته و درمانده به نظر میرسد.
رُست ز امر حق درختی از کدوتا که باشد سایبانی بهر او
هوش مصنوعی: از فرمان خدا درختی از کدو روییده است تا سایبانی برای او باشد.
میشی از کوه آمدی هر شب به زیرمر ورا از امر حق می داد شیر
هوش مصنوعی: هر شب از کوه به زیر میآیی و از سرآمدگی حق، شیرینی و لذت را به من میچشانی.
تا که قوّت یافت گفتش پس خدایتا رود در قوم و باشد رهنمای
هوش مصنوعی: وقتی که قدرت و توانایی به دست آورد، به او گفتند که به قوم برود و راهنمایشان باشد.
خشک گردید آن کدو بر ناگهانیونس از آن گشت غمگین آن زمان
هوش مصنوعی: ناگهان کدو خشک شد و یونس از این موضوع ناراحت و غمگین گردید.
حق مر او را گفت تو غمگین شدیزین کدو که هفته ای با او بُدی
هوش مصنوعی: تو برای اینکه در مدت یک هفته به خاطر آن کدو غمگین شدهای، حق دانسته را به تو میگوید.
چون نگشتی تنگدل در امتحانبر نفوس صد هزار از مردمان
هوش مصنوعی: وقتی که در آزمون زندگی دلتنگ و ناامید نشدی، نشاندهنده آن است که برای صدها هزار نفر از انسانها صبر و استقامت را به رخ کشیدهای.
که دعاء کردی بر ایشان در هلاکواندر آن هیچت نبود اندوه و باک
هوش مصنوعی: تو برای نابودی آنها دعا کردی و در آن لحظه هیچ اندوه و نگرانی از تو وجود نداشت.
شو روان نک سوی قومی ارجمندکه به صدق ایمان تمام آورده اند
هوش مصنوعی: از همراهی با کسانی که دارای ارزش و اعتبار هستند خودداری نکنید، زیرا آنها با تمام وجود به صداقت و ایمان خود پایبندند.
پس روان گشت او به سوی شهر خویشدید اندر ره شبانی را به پیش
هوش مصنوعی: او به سوی شهر خود روانه شد و در راه شبانی را پیش روی خود دید.
آن شبان پرسید او را کای فتیکیستی؟ گفتا منم ابن متی
هوش مصنوعی: آن چوپان از او پرسید که ای جوان، تو کیستی؟ او پاسخ داد: من فرزند متیام.
گشت خوشحال آن شبان گفتا تمامقوم مشتاق تو اند ای نیک نام
هوش مصنوعی: آن شبان خوشحال شد و گفت که همه افراد قوم به تو علاقهمندند، ای شخص نیکو نام.
مژده پس برد آن شبان بر اهل شهرکآمد آن بر لطف کز ما شد به قهر
هوش مصنوعی: خبر خوشی به مردم شهر رسید که آن شبان به لطف و مهربانیاش، به ناچار به کمک آنها آمده است.
خلق بیرون شد به استقبال اوحق به ظاهر برفزود اجلال او
هوش مصنوعی: مردم به استقبال او بیرون رفتند و به خاطر عظمت او، مقام و عزت او بیشتر به چشم آمد.