۱۱- آیات ۸۴ تا ۹۰
هوش مصنوعی: شعیب، پیامبر مدین، به قوم خود گفت که تنها خدا را بپرستند و در پیمانه و ترازوی خود انصاف را رعایت کنند. او به آنان هشدار داد که اگر این کار را نکنند، گرفتار عذاب الهی خواهند شد. شعیب تأکید کرد که منافع مردم را باید رعایت کنند و فساد در زمین نکنند، زیرا باقی گذاشته خدا بهتر از ثروتهای دنیوی است. او به قومش یادآوری کرد که مخالفش نشوند و به عذاب اقوام پیشین دچار نشوند. قوم شعیب از او خواستند که آیا نماز و دعوت او موجب ترک آیین پدرانشان است و او در پاسخ گفت که هدفش اصلاح و نیکی است و بر آنچه او می‌گوید، هیچ زیانی برای آنها ندارد. شعیب در نهایت از قوم خواست که به سوی خدا بازگردند و استغفار کنند، زیرا پروردگارش مهربان و دوستدار توبهکنندگان است.
وَ إِلیٰ مَدْیَنَ أَخٰاهُمْ شُعَیْباً قٰالَ یٰا قَوْمِ اُعْبُدُوا اَللّٰهَ مٰا لَکُمْ مِنْ إِلٰهٍ غَیْرُهُ وَ لاٰ تَنْقُصُوا اَلْمِکْیٰالَ وَ اَلْمِیزٰانَ إِنِّی أَرٰاکُمْ بِخَیْرٍ وَ إِنِّی أَخٰافُ عَلَیْکُمْ عَذٰابَ یَوْمٍ مُحِیطٍ (۸۴) وَ یٰا قَوْمِ أَوْفُوا اَلْمِکْیٰالَ وَ اَلْمِیزٰانَ بِالْقِسْطِ وَ لاٰ تَبْخَسُوا اَلنّٰاسَ أَشْیٰاءَهُمْ وَ لاٰ تَعْثَوْا فِی اَلْأَرْضِ مُفْسِدِینَ (۸۵) بَقِیَّتُ اَللّٰهِ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ وَ مٰا أَنَا عَلَیْکُمْ بِحَفِیظٍ (۸۶) قٰالُوا یٰا شُعَیْبُ أَ صَلاٰتُکَ تَأْمُرُکَ أَنْ نَتْرُکَ مٰا یَعْبُدُ آبٰاؤُنٰا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِی أَمْوٰالِنٰا مٰا نَشٰؤُا إِنَّکَ لَأَنْتَ اَلْحَلِیمُ اَلرَّشِیدُ (۸۷) قٰالَ یٰا قَوْمِ أَ رَأَیْتُمْ إِنْ کُنْتُ عَلیٰ بَیِّنَةٍ مِنْ رَبِّی وَ رَزَقَنِی مِنْهُ رِزْقاً حَسَناً وَ مٰا أُرِیدُ أَنْ أُخٰالِفَکُمْ إِلیٰ مٰا أَنْهٰاکُمْ عَنْهُ إِنْ أُرِیدُ إِلاَّ اَلْإِصْلاٰحَ مَا اِسْتَطَعْتُ وَ مٰا تَوْفِیقِی إِلاّٰ بِاللّٰهِ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ إِلَیْهِ أُنِیبُ (۸۸) وَ یٰا قَوْمِ لاٰ یَجْرِمَنَّکُمْ شِقٰاقِی أَنْ یُصِیبَکُمْ مِثْلُ مٰا أَصٰابَ قَوْمَ نُوحٍ أَوْ قَوْمَ هُودٍ أَوْ قَوْمَ صٰالِحٍ وَ مٰا قَوْمُ لُوطٍ مِنْکُمْ بِبَعِیدٍ (۸۹) وَ اِسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیْهِ إِنَّ رَبِّی رَحِیمٌ وَدُودٌ (۹۰)
هوش مصنوعی: شعیب به قوم خود گفت: «ای قوم، خداوند را بپرستید، که غیر از او هیچ معبودی برای شما نیست. و در کیلی و وزن کم نگذارید، چرا که من شما را در حال نیکی می‌بینم و از عذاب روزی می‌ترسم که بر شما فرود خواهد آمد. ای قوم، کیلی و وزن را به درستی رعایت کنید و از کم گذاشتن در اموال مردم بپرهیزید و در زمین فساد نکنید. باقی‌مانده‌ای که خداوند به شما می‌دهد، برای شما بهتر است اگر شما مؤمن باشید، و من به شما نظارت‌کننده نیستم.» قوم شعیب گفتند: «آیا نماز تو تو را وادار می‌کند که از چیزی که پدران‌مان می‌پرستیدند، دست بکشیم یا در اموال‌مان هر کار که میخواهیم، انجام دهیم؟ تو یقیناً انسان با خویشتنداری و هدایت شده‌ای.» شعیب پاسخ داد: «ای قوم، اگر من بر دلیل روشنی از پروردگارم باشم و از او رزق خوبی دریافت کرده باشم، نمی‌خواهم برخلاف چیزی که شما را از آن نهی کرده‌ام، عمل کنم. هدف من اصلاح‌اندیشی تا جایی که می‌توانم است و توفیق من جز با کمک خداوند نیست. بر او توکل دارم و به او بازمی‌گردم. ای قوم، حذر کنید که نفاق شما باعث نشود عذابی چون عذاب قوم نوح، هود و صالح بر شما نازل شود و قوم لوط از شما دور نیست. از خداوندتان آمرزش خواهی کنید و به او بازگردید؛ چرا که پروردگار من مهربان و بخشنده است.»
و بسوی مدین برادرانشان شعیب را گفت ای قوم من بپرستید خدا را نیست مر شما را هیچ الهی جز او و کم مکنید پیمانه را و ترازو را بدرستی که من می‌بینم شما را با مال و چیز بسیار و بدرستی که من می‌ترسم بر شما از عذاب روزی که احاطه‌کننده است (۸۴) و ای قوم تمام دهید پیمانه و ترازو را بعدالت و کم مکنید از مردمان چیزهای ایشان را و تباهی مکنید در زمین افسادکنندگان (۸۵) باقی گذاشته خدا بهتر است از برای شما اگر باشید گروندگان و نیستم من بر شما نگهبان (۸۶) گفتند ای شعیب آیا نماز تو یعنی دعای تو فرمود ترا که ترک کنیم آنچه را می‌پرستیدند پدران ما یا آنکه بکنیم در مالهاتان آنچه میخواهیم بدرستی که تو هر آینه تویی بردبار هدایت یافته (۸۷) گفت ای قوم خبر دهید که اگر بوده باشیم بر حجّتی از پروردگارم و روزی کرده باشد مرا از آن روزی خوب و نمی‌خواهم که خلاف کنم شما را در آنچه نهی میکنم شما را از آن نمی‌خواهم مگر شایسته گردانیدن بقدر آنچه توانم و نیست توفیق من مگر بخدا بر او توکل کردم و باو بازگشت میکنم (۸۸) و ای قوم بران ندارد شما را مخالفت با من که برسد شما را مثل آنچه رسید قوم نوح یا قوم هود یا قوم صالح را و نباشد قوم لوط از شما دور (۸۹) و آمرزش خواهید از پروردگارتان پس بازگشت کنید بسوی او بدرستی که پروردگار من مهربان و دوستدار است (۹۰)
هوش مصنوعی: شعیب به قوم خود گفت: ای قوم! خدا را بپرستید، چرا که غیر از او هیچ معبودی برای شما نیست. در پیمانه و ترازو تقلب نکنید، زیرا من می‌بینم که شما در کسب و کار خود زیاد به دنبال مال و ثروت هستید و من از عذاب روزی که همه چیز را در بر می‌گیرد، بر شما می‌ترسم. ای قوم! پیمانه و ترازو را با عدالت پر کنید و از مردم کم نگذارید و در زمین فساد نکنید. آنچه خدا باقی می‌گذارد برای شما بهتر است اگر ایمان داشته باشید و من مسئول شما نیستم.
آنها گفتند: ای شعیب! آیا دعاهایت ما را وادار می‌کند که آنچه را پدران‌مان می‌پرستیدند رها کنیم یا در اموال‌تان آنچه میخواهیم بکنیم؟ تو فردی صبوری و هدایت‌یافته‌ای! شعیب پاسخ داد: به من بگویید که اگر من بر evidence ای از پروردگارم باشم و او به من روزی خوب بدهد، آیا می‌خواهید که بر خلاف آنچه من شما را از آن نهی میکنم عمل کنم؟ من تنها در حد توانم سعی میکنم و توفیق من فقط از خداست که به او توکل کرده‌ام و به سوی او باز می‌گردم.
ای قوم! شما را دست زدن به مخالفت با من دچار نکند، چرا که ممکن است مانند قوم نوح، هود و صالح به عذاب برسید و قوم لوط نیز از شما دور نیست. از پروردگارتان آمرزش بخواهید و به سوی او برگردید، زیرا پروردگار من مهربان و دوستدار است.
« در بیان ذکر قوم شعیب(ع) »
هوش مصنوعی: در مورد قوم شعیب (ع)، باید گفت که آنها قومی بودند که در شهر مدین زندگی می‌کردند و به اعمال ناپسند و نادانی مشهور بودند. شعیب (ع) به عنوان پیامبر به آنها فرستاده شد تا آنها را به سمت خداپرستی و درست‌کرداری راهنمایی کند. او همواره بر ضرورت عدالت اجتماعی و رعایت حقوق یکدیگر تأکید داشت و از آنها خواست که از تقلب و فساد در تجارت بپرهیزند. باوجود تلاش‌های شعیب (ع)، برخی از قوم او به دعوت او پاسخ مثبت ندادند و در نهایت عذاب الهی بر آنها نازل شد.
هم شعیب از ما به مدین شد رسولکه برادر بودشان اندر اصول
هوش مصنوعی: شعیب به عنوان پیامبر به مردم مدین فرستاده شد، زیرا او برادر آنها بود و با اصول و اعتقاداتشان آشنا بود.
گفت او مرقوم خود را اعبُدُواْزآن کسی کو نیست معبودی جز او
هوش مصنوعی: او گفت که پرستش را از کسی بیاموزید که معبودی جز او وجود ندارد.
هم نپیمایید کم پیمانه رامر حقوق خویش و هم بیگانه را
هوش مصنوعی: خودتان را در حق و حقوقتان محدود نکنید و همچنین نسبت به حقوق دیگران بی‌توجه نباشید.
عدل باشد اصل توحید و کمالاعتدال ار نیست شرک است و ضلال
هوش مصنوعی: حقیقت درستی و یکتایی خداوند در عدالت نهفته است و اگر این عدالت وجود نداشته باشد، به اشتباه و گمراهی می‌انجامد.
من شما را بینم اندر حسن حالمر توانگر یعنی از مال و منال
هوش مصنوعی: من شما را در زیبایی حالتان می‌بینم، یعنی شما از ثروت و دارایی برخوردارید.
حق گذاری این بود کز مال خویشمردمان را بهره ور سازید بیش
هوش مصنوعی: این حق و وظیفه است که از دارایی خود به دیگران کمک کنید و آنها را بهره‌مند سازید.
نی که چیزی از حقوق دیگرانکم کنید ، این نیست جز بر خود زیان
هوش مصنوعی: اگر چیزی از حقوق دیگران کم کنید، در حقیقت به خودتان آسیب می‌زنید و ضرر می‌کنید.
من بترسم بر شما از آن عذابکه فرو گیرد شما را بی حجاب
هوش مصنوعی: من نگران این هستم که عذابی به شما برسد که بدون هیچ محافظی شما را گرفتار کند.
پس بپیمایید اندر انتظاموزنها را ای گروه من تمام
هوش مصنوعی: پس ای گروه من، بیایید به طور منظم و هماهنگ در وزن‌ها حرکت کنید.
قسط را نیکو نگهدارید هممی نسازید از حقوق خلق کم
هوش مصنوعی: حقوق افراد را به درستی رعایت کنید و اجازه ندهید که از این حقوق کم شود.
بر نینگیزید در عالم فسادکه نباشد در تبهکاری مراد
هوش مصنوعی: در دنیای خرابی و فساد، خودتان را درگیر نکنید، زیرا در بدی و فساد هیچ نتیجه‌ای نخواهید گرفت.
آنچه حق باقی گذارد بهتر استمر شما را از من این گر باور است
هوش مصنوعی: هر چیزی که خداوند باقی می‌گذارد، برای شما بهتر است. اگر این را باور دارید، پس به آن توجه کنید و از من فاصله بگیرید.
خود نگهبان نیستم من بر شمابازتان تا دارم از هر ناروا
هوش مصنوعی: من بر شما نگهبان نیستم، تا زمانی که خود را از هر نادرستی و ناپاکی دور نگه‌دارم.
قوم گفتند ای شعیب آیا نمازکرده امرت بر مقالات دراز
هوش مصنوعی: مردم به شعیب گفتند: آیا تو در هنگام برقراری نماز، ما را به طولانی‌کردن صحبت‌هایت وادار می‌کنی؟
ترک تا گوییم آنچه آباء مامی پرستیدند بی آراء ما
هوش مصنوعی: باید از سنت‌ها و باورهایی که اجداد ما پرستش می‌کردند دست بکشیم و به اعتقادات و نظرات خود پایبند باشیم.
یا که بگذاریم آن افعال خویشزآنچه میخواهیم در اموال خویش
هوش مصنوعی: ما یا باید اعمال خود را رها کنیم یا بر اساس آنچه که در اموال‌مان میخواهیم عمل کنیم.
بردباری چون تو و ره یافتهچیست این اقوال بر هم بافته
هوش مصنوعی: تحمل و صبر مانند تو چه معنی دارد وقتی که این حرف‌ها و ادعاها به هم گره خورده‌اند؟
چون کسی که بر کسی گوید به گفتعاقلی تو میزنی چون حرف مفت
هوش مصنوعی: این عبارت به این معنی است که وقتی کسی به دیگری می‌گوید که تو به دنبال صدای عقل هستی یا عقلانی رفتار می‌کنی، در واقع این حرف بی‌محتوا و بی‌ارزش است، همان‌طور که کسی که در پی گفتن صحبت‌های بی‌اساس است، ممکن است به اشتباه خود را عاقل نشان دهد. در واقع، این جمله به نوعی به ناپختگی یا عدم درک صحیح اشاره دارد.
گفت بدهید ای گروه من خبرحجتی گر باشدم از دادگر
هوش مصنوعی: ای گروه من، بگویید که آیا خبری از حجت و برهان دارید، اگر از طرف دادگر (خداوند) آمده باشد؟
داده باشد از نبوّت رزق نیکبر من آن پروردگار بیشریک
هوش مصنوعی: پروردگار سودمند و مهربان، برکت‌های خوب و فراوانی را به من عطا کرده است که نشانه‌ای از نبوت است.
از نعیم دین و دنیا بی شمارداده باشد بر من آن پروردگار
هوش مصنوعی: خداوند نعمت‌های فراوانی از دین و دنیایم را به من بخشیده است.
پس خیانت من کنم در وحی اونزد بخرد این بود بد یا نکو
هوش مصنوعی: من چطور می‌توانم در وحی او خیانت کنم، در حالی که نسبت به خردمندان این عمل خوب یا بد به حساب می‌آید؟
من نخواهم با شما گیرم خلافزآنچه نهی از آن نمایم بی گزاف
هوش مصنوعی: من نمی‌خواهم با شما در مورد چیزی که نهی میکنم، بحثی داشته باشم و بی‌دلیل به آن بپردازم.
نهیتان آیا نمایم من ز خیرتا که آن مخصوص من باشد نه غیر
هوش مصنوعی: آیا من می‌توانم خوبی خود را به تو نشان دهم تا تنها مخصوص من باشد و نه دیگران؟
من نخواهم بر شما الاّ صلاحوآنچه باشد موجب خیر و فلاح
هوش مصنوعی: من فقط به دنبال خیر و فلاح شما هستم و نمی‌خواهم چیزی جز سعادت شما را ببینم.
آنچه بتوانم بکوشم در ولاینیست هم توفیق من جز با خدای
هوش مصنوعی: هر چه تلاشی از دستم برآید در این سرزمین نمی‌تواند بدون کمک خداوند به نتیجه برسد.
تکیه بر آن میکنم کو قادر استبازگردم سوی آن کو حاضر است
هوش مصنوعی: من به کسی اتکا میکنم که توانایی دارد و می‌توانم به او برگردم، کسی که همیشه در دسترس است.
کسب نکند بر ندارد ای گروهدشمنیِ من شما را از وجوه
هوش مصنوعی: شما ای گروه دشمنان من، نمی‌توانید هیچ چیزی از من بگیرید و به من آسیب برسانید.
آن رسد تا مر شما را که رسیدنوحیان را آن ز طوفان شدید
هوش مصنوعی: زمانی خواهد رسید که شما نیز همچون نوحیان از طوفان سخت و شدید نجات خواهید یافت.
یا به قوم هود و صالح در ظهوراز شما خود نیست قوم لوط دور
هوش مصنوعی: شاید تو به جمعیت‌های هود و صالح در ظهور اشاره می‌کنی، اما قوم لوط از شما دور است و به شما مرتبط نیست.
با شما یعنی قریبند از مکانهمچنین از حیث اوقات و زمان
هوش مصنوعی: شما به گونه‌ای نزدیک هستید که نه تنها از نظر مکان، بلکه از نظر زمان و لحظات نیز به هم پیوسته‌اید.
مغفرت خواهید از پروردگارپس به سویش بازگردید از عثار
هوش مصنوعی: اگر می‌خواهید مورد بخشش خدا قرار بگیرید، باید از گناهان خود برگردید و به سوی او بازگردید.
باشد آن پروردگارم مهرباندوست بر مستغفران و تائبان
هوش مصنوعی: پروردگارم، که مهربان و دوستدار است، به کسانی که از خطاهایشان پشیمان می‌شوند و طلب آمرزش می‌کنند، بسیار محبت می‌کند.