۱۲- جذبه
هوش مصنوعی: شاعر در این متن به تضاد میان عشق و بندگی اشاره می‌کند. او به زنجیر و بندهایی که عشق به معشوق در دلش ایجاد کرده، می‌پردازد. شاعر خود را مانند یوسف می‌بیند که در زندان عشق گرفتار شده است. او بیان می‌کند که هیچ چیز جز موی معشوقش برایش خوشایند نیست و هر نوع رنج و درد را برای رسیدن به او تحمل می‌کند.
شاعر همچنین از زلیخا و یوسف یاد می‌کند و می‌گوید که حتی در زندان هم می‌تواند بهشت را تجربه کند، زیرا عشق و حکمت در کار اوست. ناله‌ها و افسوس‌های مردم به ظلم و بی‌عدالتی که بر او رفته، نشان‌دهنده مظلومیت اوست. در نهایت، او به یوسف یادآور می‌شود که در برابر مشکلات باید صبور باشد و از عشقش ناامید نشود، چرا که این وضعیت او بخشی از تقدیر الهی است.
پس بدینسان شد سوار راحلهباز رفتش دست و پا در سلسله
هوش مصنوعی: پس با این حال سوار را حل کنیم و او دوباره در زنجیر گرفتار شد.
چون دل من که شد اندر زلف یارکرده خود زنجیر مانا اختیار
هوش مصنوعی: دل من مثل زنجیری است که در زلف یار گرفتار شده و هیچ اختیاری از خود ندارد.
تا بجنبم رفته در گیسوی دوستخو ندارد هیچ جز با موی دوست
هوش مصنوعی: هرچقدر که تلاش کنم و به حرکت درآیم، در نهایت چیزی برایم نمیماند جز موهای دوست.
می ندارد جز بدان گیسو نیازبوده مانا از ازل زنجیر ساز
هوش مصنوعی: نیازی جز به آن گیسوی تو ندارم و این نیاز از ابتدای خلقت به من زنجیر زده است.
گشته تسلیم او به موی مهوشانمیکشندش تا ز هر سو مو کشان
هوش مصنوعی: او به خاطر زیبایی و魅بت موی معشوقان تسلیم شده و به آرامی به سمت آنها میرود، گویی که از هر طرف او را با موهایشان به سمت خود میکشند.
نیست یارا جز به مویت دلخوشیهین بکِش زنجیر ما تا می کشی
هوش مصنوعی: پیشرویی مایه دلخوشی من فقط مویت است. پس بیدرنگ زنجیر ما را بکش تا به جایی برسانی.
بند بندم جمله بند موی توستحلقم اندر حلقۀ گیسوی توست
هوش مصنوعی: تمامی وجود من به دنیای تو وابسته است و زنجیرهای من از گیسوی تو تشکیل شده است. گردن من در حلقهای از موهای تو گرفتار است.
تا توانی زلف مشکین را بتابتا شود خونین تر این دل یا که آب
هوش مصنوعی: هرگاه که ممکن است، موهای مشکیات را به زیبایی بیفشان، تا این دل را بیشتر غمگین کند یا اینکه آن را شاداب نماید.
من نتابم رو از آن زنجیر و بندگو شود هر مو کمند اندر کمند
هوش مصنوعی: من نمیتوانم از آن زنجیر و بند دور شوم، حتی اگر هر لحظه از موهای من نیز به تنگنای آن بند اضافه شود.
ما خود از جان بر کمندت تاختیمسوی گردونت کمند انداختیم
هوش مصنوعی: ما خودمان را با تمام وجود به دام محبت تو انداختیم و به سوی آسمانت کشانده شدیم.
دل به زنجیر و کمندت بسته ایمبا کشاکش همچنان پیوسته ایم
هوش مصنوعی: دل ما به زنجیر و بند تو آویخته است و ما در هر حالتی که باشیم، به تو ادامه خواهیم داد و به تو وابسته خواهیم ماند.
هر به مویی باشدش پیوستگینبودش هیچ از کشاکش خستگی
هوش مصنوعی: هر رابطهای که به صورت سطحی و بیپایه باشد، نمیتواند در برابر چالشها و سختیها دوام بیاورد و از آن خسته نخواهد شد.
گر به زندان ور که در چاهش کنندرانده ور از شهر و درگاهش کنند
هوش مصنوعی: اگر کسی را به زندان ببرند یا در چالهای بیندازند، یا او را از شهر و دربارش اخراج کنند، چه فرقی می‌کند؟
گفت یوسف کای خدای ذوالمننآگهی در سرّ و جهر از حال من
هوش مصنوعی: یوسف گفت: ای خدای بزرگ و مهربان! تو از راز و آشکارترین حالت من باخبری.
جور اخوان، رنج غربت بس نبودکه به زندانم برند اینگونه زود
هوش مصنوعی: آزار و بیمهری برادران کافی نیست که به این زودی مرا به زندان بیندازند.
خواجه بودم عبد گشتم زر خریدنک شدم زندانی از خود نا امید
هوش مصنوعی: من در گذشته در رفاه و احترام بودم، اما اکنون به عنوان بندهای خریدنی در آمدهام و از خودم ناامید شدهام، به گونهای که زندانی احساسات و افکار خود شدهام.
می ندانم چاره ای ای چاره سازجز که جویم استعانت بر تو باز
هوش مصنوعی: نمیدانم چه راه حلی دارم ای کسی که راه حلها را میدانی، جز این که دوباره از تو کمک بگیرم.
در زمان آن پیک خلاّق جلیلدلنواز حق پرستان، جبرئیل
هوش مصنوعی: در زمان آن فرشته بزرگ و زیبا که دل حقپرستان را شاد می‌کند، جبرئیل.
در رسید از امر حق بر هوش اورازها گفت از حق اندر گوش او
هوش مصنوعی: او تحت تاثیر امر خدا قرار گرفت و رازهایی را دریافت کرد که به گوش او از حق (خدا) گفته شد.
یوسفا غمگین مشو در مرحلهچون تو را خواهم من اندر سلسله
هوش مصنوعی: ای یوسف، نگران مباش، چون در این مرحله من به زودی تو را در زنجیرهای از پیوندها قرار میدهم.
شیر از زنجیر هیچش ننگ نیستچاه و زندان بهر رهرو تنگ نیست
هوش مصنوعی: شیر، حتی اگر در زنجیر باشد، احساس ننگ نمیکند و برای کسی که در مسیر خود تلاش می‌کند، چاه و زندان هیچ مانعی ایجاد نمیکند.
آمد ای یوسف زلیخا در رهتتا که بیند در جزع بر ناگهت
هوش مصنوعی: یوسف، زلیخا به راه تو آمده تا در دشواریات ببیند و به تو توجه کند.
تا که را از بهر استخلاص خودسوی او سازی شفیع از نیک و بد
هوش مصنوعی: تا زمانی که برای نجات خود، کسی را از میان نیک و بد انتخاب کنی تا شفیع و مددکار تو باشد.
رو مکن زنهار ای یوسف تُرشچین بر ابرو در میفکن دار هُش
هوش مصنوعی: ای یوسف، مواظب باش که خشم و غم را بر چهرهات ننما. ابروهای تو زیبایی و جاذبه خاصی دارند، پس آن را به هدر نده.
رو مگردان بر یمین و بر یسارهیچ سر از پیش رویت بر مدار
هوش مصنوعی: به سوی راست و چپ نگاه نکن و هیچ چیزی را از جلوی چشمانت دور نکن.
باش خندان گر به زندانت برندسوی سجن از باغ و ایوانت برند
هوش مصنوعی: اگر تو را به زندان ببرند، با خوشحالی و لبخند باش، حتی اگر از باغ و خانهات دورت کنند.
بر تو زندان را کنم خرم بهشتتا نگردی تنگدل زآن جای زشت
هوش مصنوعی: من برای تو این زندان را به بهشتی شاد تبدیل میکنم تا از آن مکان زشت ناراحت نشوی.
هست حکمت ها مرا در کار تواین بود معراج تو، نی عار تو
هوش مصنوعی: در کار تو حکمتها وجود دارد و این ماجرا برای تو به مانند صعود و رشد است، نه چیزی که باعث مایهگذاری و شرمندگی شود.
پس ببردندش به بازار از سرایمرد و زن گشتند جمع از هر کجای
هوش مصنوعی: پس او را به بازار بردند و مردم، چه مرد و چه زن، از هر سو گرد هم آمدند.
شد بلند از درد او آهنگهامیزدی بر سینه هر کس سنگها
هوش مصنوعی: از درد او، نغمههایی بلند و غمانگیز سر میدهد و بر سینه هر کس، همچون سنگی سنگین حس می‌شود.
هر کسی گفتی که مظلوم است اووز گنه با الله که معصوم است او
هوش مصنوعی: هر کس که بگویی مظلوم است، او از گناه پاک و بیتقصیر است.
بی ز تقصیرش به زندان می برندبا غل و زنجیرش اینسان می برند
هوش مصنوعی: بدون اینکه تقصیری از او باشد، او را به زندان میبرند و به سختی با غل و زنجیر او را حمل میکنند.
دیگری گفت از وطن آواره استوین چنین در شهر ما بیچاره است
هوش مصنوعی: شخصی دیگر گفت که او از وطن خود دور افتاده است و در این شهر، حالتی ناخوشایند و بیچارگی دارد.
دیگری گفت ای خداوند مجیبرحم کن بر این دل افکار غریب
هوش مصنوعی: شخصی به خداوند می‌گوید: ای پروردگار، به دل من که پر از اندیشههای ناهمگون و عجیب است، رحم کن.
دیگری گفت این به جز بیداد نیستآنکه کرد این هیچش از حق یاد نیست
هوش مصنوعی: کسی دیگر گفت: این عمل جز ستم و ظلم نیست و آن کسی که این کار را کرده، هیچ نشانی از حق و حقیقت در دلش نیست.
ناله و افغان مرد و زن بپایبود اندر شهر و بازار و سرای
هوش مصنوعی: در شهر و بازار و خانه، مردان و زنان به شدت ناراحتی و اندوه خود را ابراز میکنند و ناله و فریادشان در فضا پیچیده است.
چون به نزدیک زلیخا آمدندآن منادی گفت حرف ناپسند
هوش مصنوعی: زمانی که به نزد زلیخا رسیدند، آن اعلانکننده از گفتن سخنی زشت و ناپسند خودداری کرد.
یعنی این باشد سزای مجرماندر حریم خسروان و منعمان
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که این نتیجه باید نصیب مجرمان شود در جایی که شاهان و کسانی که در رفاه و نعمت هستند، حضور دارند.
گفت پس جبریل با یوسف چنینکه بگو این بِه ز قهر رب دین
هوش مصنوعی: جبریل به یوسف گفت که به او بگو این موضوع بهتر از خشم و غضب پروردگار است.
بهتر است این خواری از آن فعل خوارکه بود پاداش او نیران و نار
هوش مصنوعی: بهتر است که این تحقیر و خاری که به فردی رسید، از عمل ناپسند و زشت او ناشی شود، زیرا این عذاب و پاداشی است که برای چنین فعلی تعیین شده است.
من به گوش او رسانم راز تونشنود کس غیر او آواز تو
هوش مصنوعی: من به او میگویم رازهایت را، اما هیچکس غیر از او صدای تو را نخواهد شنید.
گفت یوسف این زلیخا چون شنیدپس به خود پیچید و شد زو نا امید
هوش مصنوعی: یوسف وقتی صحبتهای زلیخا را شنید، به خود آمد و از او ناامید شد.
پس فرستاد او به زندانبان پیامکه بده بر جای تاریکش مقام
هوش مصنوعی: او پیام به زندانبان فرستاد که جای تاریک او را به مقام و جایگاه بهتری منتقل کند.
تنگ بر وی گیر از هر رهگذرتا به تنگ آید کند این سو نظر
هوش مصنوعی: هر زمان که کسی به او نزدیک می‌شود، باید او را محکم در آغوش بگیری تا به زودی متوجه شود که باید به سوی دیگری نگاه کند.