۲۱- آیات ۵۶ تا ۵۷
هوش مصنوعی: در این متن به داستان یوسف اشاره شده است، که چگونه خداوند او را در زمین مستقر ساخت و به او قدرت و مقام عطا کرد. یوسف میتوانست هر جا که میخواهد ساکن شود و خداوند به هر که بخواهد رحمت خود را میرساند. همچنین گفته شده است که مزد نیکوکاران ضایع نخواهد شد و پاداش آخرت برای مؤمنان و پرهیزکاران بهتر است.
سپس به داستان قحطی در مصر پرداخته شده که مردم برای تأمین غذا به یوسف رجوع کردند. او در طول هفت سال به نیازمندان کمک کرد و به آنها غذا داد. یوسف با اقدامات نیکو و احسانش ستایش خداوند را برانگیخت.
در نهایت، اشاره میشود که انسان باید به درون خود نگاهی بیندازد تا نیک و بد را بشناسد و به حقیقت پی ببرد، زیرا انسانهای منافق تنها عیب دیگران را میبینند نه عیب خود را.
وَ کَذٰلِکَ مَکَّنّٰا لِیُوسُفَ فِی اَلْأَرْضِ یَتَبَوَّأُ مِنْهٰا حَیْثُ یَشٰاءُ نُصِیبُ بِرَحْمَتِنٰا مَنْ نَشٰاءُ وَ لاٰ نُضِیعُ أَجْرَ اَلْمُحْسِنِینَ (۵۶) وَ لَأَجْرُ اَلْآخِرَةِ خَیْرٌ لِلَّذِینَ آمَنُوا وَ کٰانُوا یَتَّقُونَ (۵۷)
هوش مصنوعی: ما به یوسف در زمین موقعیت و قدرت بخشیدیم تا هر جا که بخواهد زندگی کند. به رحمت خود هر که را خواسته باشیم میرسانیم و اجر نیکوکاران را ضایع نخواهیم کرد. و قطعا پاداش آخرت برای کسانی که ایمان آورده و تقوا پیشه کردهاند بهتر است.
و همچنین تمکن دادیم مر یوسف را در زمین که منزل گزیند از آن هر جا که خواهد میرسانیم برحمت خود هر که را خواهیم و ضایع نسازیم مزد نیکوکاران (۵۶) را و هر آینه مزد آخرت بهتر است از برای آنان که گرویدند و بودند که پرهیزکاری میکردند (۵۷)
هوش مصنوعی: ما به یوسف این امکان را دادیم که در زمین زندگی کند و هر جایی را که بخواهد برای خود انتخاب کند. ما رحمت خود را به افرادی که میخواهیم میرسانیم و پاداش نیکوکاران را ضایع نمیکنیم. پاداش آخرت برای آن کسانی که ایمان آورده و پرهیزکاری کردهاند، بهتر است.
گفت زآن رو همچنان دادیم جایما به ارض او را و هم فرمانروای
هوش مصنوعی: به همین خاطر ما همچنان فضای خود را به او واگذار کردیم و در عین حال او نیز فرمانروای ماست.
ساختی جا هر کجا می خواست اوقلعه ها و خانه ها آراست او
هوش مصنوعی: او هر جا که میخواست، قلعهها و خانهها را بنا کرد و تزئین کرد.
هم رسانیم آنکه را خواهیم مارحمت خود از نصیب مَن یشَآء
هوش مصنوعی: ما آن رحمتی را که میخواهیم به کسی میرسانیم که خدا بخواهد.
ضایع و باطل نگردانیم هیچاجر نیکوکارگان را در بسیج
هوش مصنوعی: ما هیچیک از پاداشهای نیکوکاران را در کارزار تباه و بیاعتبار نخواهیم کرد.
اجر عقبی نزد ما نیکوتر استآنکه را مؤمن به دار دیگر است
هوش مصنوعی: پاداش و نتیجهی خوب در زندگی آخرت برای ما ارزش بیشتری دارد، به خصوص برای آن کسی که به ایمان و باور به دنیای دیگر اعتقاد دارد.
می بُوَند ایشان از آن پرهیزکاراز فواحش وز قبایح بر کنار
هوش مصنوعی: آنها از فواحش و کارهای زشت دوری میکنند و به پرهیزگاری معروف هستند.
یوسف از احسان و از تقوی ز چاهیافت رفعت، شد به مصر او پادشاه
هوش مصنوعی: یوسف به خاطر نیکی و پرهیزگاریاش از چاه به مقام بلندتری رسید و در مصر به سلطنت رسید.
ذکر تقوایش شنیدی چون تمامذکر احسانش شنو بر خاص و عام
هوش مصنوعی: تقوای او را شنیدهای، حالا تمام خوبیهای او را برای خاص و عام بشنو.
چونکه سال قحط از پی در رسیدکرد آن کز غیر او کس می ندید
هوش مصنوعی: زمانی که سال قحط و خشکسالی فرا رسید، مردم متوجه شدند که جز او هیچ کس دیگری را نمیبینند.
گشت قحطی در تمام مصر و شامشد خلایق جمله محتاج طعام
هوش مصنوعی: در تمامی سرزمین مصر و شام، کمبود غذا به وجود آمد و همه مردم به غذای کافی نیازمند شدند.
سال اول مصریان از نقد خویشغلّه بخریدند ز او کم یا که بیش
هوش مصنوعی: در سال اول، مصریها با پول خود غله خریدند، به مقدار کم یا زیاد.
سال دویم از طلا و آلاتشانوز نفایس آنچه بُد ز اوقاتشان
هوش مصنوعی: سال دوم از طلا و زیورآلاتشان و از ارزشمندترین چیزهایی که در زمانهایشان بوده، میگذرد.
سال سیّم از غلام و از کنیزسال چارم از مواشی وز جهیز
هوش مصنوعی: در سال سوم، از خادم و کنیز استفاده میشود و در سال چهارم، از دامها و وسایل زندگی بهرهبرداری میشود.
سال پنجم از ضیاع و از عقاردر شش از فرزندشان بی اختیار
هوش مصنوعی: در سال پنجم، از زمین و املاک و در سال ششم، فرزندانشان به طور ناخواسته به دنیا آمدهاند.
سال هفتم جمله خط بندگیمر به وی دادند اندر زندگی
هوش مصنوعی: در سال هفتم، همه نشانههای بندگی و خدمت را به من عطا کردند و این امر در زندگیام تجلی یافت.
پیش ریّان جمله را تعداد کرددر زمان آن جمله را آزاد کرد
هوش مصنوعی: در زمان ریّان، همه افراد را شمرد و سپس در همان زمان، آنها را از قید و بند آزاد کرد.
هر چه را بگرفته بود از جزء و کلرد به ایشان کرد محبوب رسل
هوش مصنوعی: محبوب رسل، هر آنچه را که از اجزا و کُل به دست آورده بود، به آنها (رسولان) منتقل کرد.
چون ملک دید این چنین احسان از اوگفت در دم لا اله غیرهُ
هوش مصنوعی: وقتی ملک این همه محبت و مهربانی را از او مشاهده کرد، در همان لحظه گفت که جز او هیچ معبودی نیست.
مر ستایش کردگاری را سزاستکاین چنین آدم ز خاکی کرد راست
هوش مصنوعی: ستایش و شایستگی برای پروردگاری است که چنین انسانی را از خاک آفرید و در مسیر حقیقت قرار داد.
وصف نیکو این چنین است ای فقیربت پرست از وی شود ایمان پذیر
هوش مصنوعی: تو ای بیچاره که معبودها را میپرستی، وصف نیکو به این صورت است که از او میتوان به ایمان رسید و به حقیقت نزدیک شد.
مظهر حسن خدا این آدم استصورت و سیرت ز حسنش با هم است
هوش مصنوعی: آدم نمایانگر زیباییهای خداوند است و هم ظاهرش و هم باطنش از زیباییها برخوردارند.
بر نیاید کار از دعویِ دو جومرد بر معنی بود جانش گرو
هوش مصنوعی: اگر دو مرد تنها به دعوا بپردازند، کارشان پیش نخواهد رفت و در حقیقت، جانشان به معنای واقعی در خطر است.
گر نداری معنی ای نی آدمینقش حمّامی به هیکل رستمی
هوش مصنوعی: اگر معنا و اصالت نداری، حتی اگر بدنی به قدرت رستم داشته باشی، هیچ ارزشی نداری.
رستم گرمابه گرز و سبلت استکی ز گرز سبلتش جوزی شکست
هوش مصنوعی: رستم، جوانمردی است که با نیرومندی و دلاوری خود، همواره در میدان نبرد حاضر است و به برتری خود بر دشمنانش میبالد. او به اندازهای قوی است که حتی در مبارزات شدید نیز، از پای نمیافتد و شکست نمیخورد.
تا چه جای آنکه ز او افراسیابزهره اش گردد به گاه حمله آب
هوش مصنوعی: شخصی تا کجا میتواند به خود مغرور باشد که در زمان خطر و جنگ، به اندازهی افراسیاب (یک شخصیت افسانهای) دلیر و شجاع شود؟
وصف مردان گر نداری ای فقیردم مزن از فقر رو کُنجی بمیر
هوش مصنوعی: اگر نتوانی از ویژگیهای مردان بزرگ بگویی، ای فقیر، درباره فقر خود سخن نران و در گوشهای خاموش بمیری.
گر نمایی اندکی در خود نظروا شناسی نیک و بد را سر به سر
هوش مصنوعی: اگر کمی در خود تأمل کنی، خوبیها و بدیها را به طور کامل تشخیص میدهی.
تو نرفتی هیچ اندر خود فروتا بدانی حق ضمیری یا دو رو
هوش مصنوعی: تو هرگز به درون خود نرفتی تا حقیقت روح خود را بشناسی یا اینکه چهرهٔ واقعیات را ببینی.
از منافق یک نشان گویم ز صدعیب غیری بیند او نه عیب خود
هوش مصنوعی: از افراد تزویر و نفاق تنها یک علامت میزنم، چرا که آنها فقط عیبهای دیگران را میبینند و هرگز عیبهای خود را متوجه نمیشوند.