غزل شمارهٔ ۴۰
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی به عشق و درد و رنج ناشی از آن می‌پردازد. شاعر با بیان حال و احساسات درونی خود به سراغ مفهوم عشق و معشوق می‌رود و نشان می‌دهد که عشق او چقدر عمیق و زندگی‌بخش است. او می‌گوید که از عشق توبه نکرده و بر این باور است که عشق واقعی باید حفظ شود و هیچ چیز نمی‌تواند آن را از بین ببرد. شاعر همچنین به نقش دوستان و محبوبان در زندگی و قدرت این احساسات در چگونگی شکل‌گیری شخصیت و حال انسان‌ها اشاره می‌کند. در نهایت، او عشق را امری مقدس و بی‌نظیر می‌داند که نمی‌تواند مشابهی برای آن وجود داشته باشد.
از ما به فتنه سرمکش، ای ناگزیر ماکه آمیزشیست مهر ترا با ضمیر ما
هوش مصنوعی: ای کسی که ناچار به ما نزدیک میشوی، از ما دنبالهدار فتنه نکن. زیرا میان عشق تو و جان ما رابطهای عمیق وجود دارد.
ما قصه‌ای که بود نمودیم و عرضه داشتتا خود جواب آن چه رساند بشیر ما
هوش مصنوعی: ما داستانی را بیان کردیم و به نمایش گذاشتیم تا خود جواب آنچه را که پیامآور ما منتقل کرده است، دریافت کند.
نی‌نی ، به پیک و نامه چه حاجت؟ که حال دلدانم که نانوشته بخواند مشیر ما
هوش مصنوعی: نیازی به پیک و پیام نداریم؛ من از حال دل خودم آگاه هستم و نیازی به نوشتن نیست، چرا که مشیر ما میتواند بدون نوشتهها بخواند.
ای باد صبح‌دم خبر ما بپرس نیککین نامها نه نیک نویسد دبیر ما
هوش مصنوعی: ای باد صبحگاهی، از حال و روز ما بپرس که بدانیم این نامها را نویسندهمان به خوبی مینویسد یا نه.
ای صوفی، ار تو منکر عشقی به زهد کوشما را ز عشق توبه نفرمود پیر ما
هوش مصنوعی: ای صوفی، اگر تو عشق را انکار میکنی و به زهد و ریاضت مشغولی، ما را از عشق دور نکنید، چرا که استاد ما هرگز از عشق توبه نکرده است.
بس قرنها سپهر بگردد بدین روشتا بر زمین عشق نیابد نظیر ما
هوش مصنوعی: سدهها و سالهای زیادی در دنیا به همین منوال میگذرد تا اینکه بر روی زمین عشق همچو ما پیدا شود.
پستان خود به مهر بیالود و دوستیروز نخست دایه که می‌داد شیر ما
هوش مصنوعی: پستان مادر را به عشق و محبت آغشته کرده و دوستی روز نخست را به یاد میآورم، زمانی که او شیری برای ما می‌داد.
در آب و گل ز آدم خاکی نشان نبودکغشته شد به آب محبت خمیر ما
هوش مصنوعی: انسان اولیه در شکل و ظاهر خود هیچ نشانی از روح و صفای درونی نداشت، اما وقتی با محبت و عشق آغشته شد، از خاک به سمت خمیر وجودی بالاتر و زیباتر تغییر شکل داد.
دلبر ز آه و نالهٔ من هیچ غم نداشتدانست کان شکار نیفتد به تیر ما
هوش مصنوعی: دلبر به صدای ناراحتی و نالههای من هیچ توجهی نداشت؛ چرا که او میدانست که من هرگز نمیتوانم به او آسیب برسانم.
زان دل شکسته‌ایم که بر دوست بسته‌ایمکز ما دل شکسته طلب کرد میر ما
هوش مصنوعی: از دل شکسته‌ایم که محبت خود را به دوست سپردهایم، چونکه از ما دل شکستهای طلب کرده است، ای بزرگ ما.
سهلست دستگیری افتاد گان ولیوقتی بود که دوست شود دستگیر ما
هوش مصنوعی: کمک به افرادی که دچار مشکل شدهاند آسان است، اما این کمک واقعی زمانی اتفاق میافتد که آن فرد دوست ما باشد.
با خار ساختیم، که گل دیر بردمدشاخ بلند دوست به دست قصیر ما
هوش مصنوعی: ما با مشکلات و سختیها زندگی خود را ساختیم، چرا که گلهای زیبا دیر به بار مینشینند و درخت دوستی ما به درازا نمیکشد.
از جان برآمدست، نباشد شگفت اگردر دل نشیند این سخن دلپذیر ما
هوش مصنوعی: سخن دلنشین ما به قدری از عمق وجود و احساس ما نشأت میگیرد که جای تعجب نیست اگر در دلها جای بگیرد و تأثیر بگذارد.
ای اوحدی، اگر ید بیضا بر آوریمشنو، کزان تنور برآید فطیر ما
هوش مصنوعی: ای اوحدی، اگر معجزهای همچون ید بیضای موسی به نمایش بگذاری، گوش نکن، زیرا از این تنور فقط نان ما برمیخیزد.