غزل شمارهٔ ۸۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از حالتی مستی و عشق سخن می‌گوید و به جستجوی ساقی و ساغر می‌پردازد. او به یاد تشنگان عشق اشاره می‌کند و از ناکامی در یافتن آن‌ها گلایه می‌کند. شاعر به حالت خویش اشاره دارد که چنان مست است که نمی‌داند کجاست و از زاهدان می‌پرسد که چرا زهد و عشق نمی‌توانند با هم coexist کنند. او همچنین به انتقاد از قوانین سخت‌گیرانه و محدودیت‌های اجتماعی پرداخته و از زیبایی و عشق به عنوان امور حرام یاد می‌کند. در نهایت، شاعر باز به باده و مستی و محبت اشاره می‌کند و تأمل می‌کند که در جهانی که عشق و زیبایی نفی می‌شوند، انسان چه جایگاهی دارد.
باز مخمورم، کجا شد ساقی؟ آن ساغر کجاست؟تشنگان عشق را آن آب چون آذر کجاست؟
هوش مصنوعی: دوباره در حالت مستی به سر میبرم و دنبال ساقی میگردم. همان جام معروف کجاست؟ آن آب که به عاشقان عشق طراوت میبخشد و مانند آتش است، کجاست؟
همچو چشم خویش ساقی مست می‌دارد مراما کجاییم، ای مسلمانان، و آن کافر کجاست؟
هوش مصنوعی: ساقی مانند چشمی که به خود مینگرد، مرا در حال مستی نگه می‌دارد. ما کجا هستیم، ای مسلمانان، و آن کافر در کجاست؟
آن چنان خواهم درین مجلس ز مستی خویش راکز خرابی باز نشناسم که: راه در کجاست؟
هوش مصنوعی: من آنقدر در این جمع از مستی غرق میشوم که حتی نمیتوانم بفهمم راه خروج کجاست.
خلق می‌گویند: زهد و عشق با هم راست نیستما به ترک زهد گفتیم، این حکایت بر کجاست؟
هوش مصنوعی: مردم می‌گویند که زهد و عشق به یکدیگر نمیخورند. اما ما به ترک زهد پرداختیم، حالا این داستان به کجا اشاره دارد؟
ای که گفتی: از سر و سامان بیندیش و منوشباده، بادست این سخن، سامان چه باشد؟ سر کجاست؟
هوش مصنوعی: ای کسی که گفتی: فکر کن به ترتیب و نظم زندگی و از نوشیدن شراب بپرهیز، با این حرفی که زدی، نظم چه معنایی دارد؟ منظور از سر (آغاز) کجاست؟
محتسب بر گاو مستان را فضیحت می‌کندما به مستی خود فضیحت گشته‌ایم، آن خر کجاست؟
هوش مصنوعی: سخن از نظارت سختگیرانهای است که حال و روز مستان را زیر نظر دارد و به عیبجویی و سرزنش آن‌ها می‌پردازد. در این بین، ما خود در مستیمان به عیب و نقص دچار شدهایم و به دنبال کسی هستیم که بتواند بر این وضعیت خندهآور و مضحک ما بخندد یا آن را به سخره بگیرد.
این مسلم، اوحدی، گر باده گفتی: شد حراماین که روی خوب دیدن شد حرام اندر کجاست؟
هوش مصنوعی: اگر شخصی مانند اوحدی از باده صحبت کند، به این معنی است که دیدن چهره زیبا و دلربا هم حرام شده است. حالا باید بپرسیم این چه وضعیتی است و این حرام بودن در کجاست؟