غزل شمارهٔ ۲۱۶
هوش مصنوعی: این شعر نشان‌دهنده‌ی احساس عمیق عشق و longing (دلتنگی) شاعر است. شاعر به حجاب تن و فاصله‌های میان او و معشوق اشاره می‌کند و از این که چگونه جان او به خاطر عشق‌اش در زنجیر است، سخن می‌گوید. او به این نقطه می‌رسد که حتی در زحمت و رنج ناشی از فراق، زندگی بدون دیدار معشوق برایش دشوار و غیرقابل تحمل است. شاعر به تلاش‌هایش برای رسیدن به عشقش اشاره می‌کند و می‌گوید در این راه با درد و رنج‌های بسیاری مواجه است. در نهایت، او بر این باور است که عشق واقعی پیش از هر چیزی او را برمی‌انگیزد و باعث می‌شود که در دنیا به جستجوی معشوقش ادامه دهد.
اگر جان را حجاب تن ز پیش کار برخیزدز خواب هجر چشم دل به روی یار برخیزد
هوش مصنوعی: اگر روح انسان از قید جسم آزاد شود، از خواب غفلت و دوری از معشوق بیدار می‌شود و چشمان دل به تماشای محبوب میافتد.
تنم برخیزد، ار گویی، ز بند جان به آسانیولی از بند عشق او دلم دشوار برخیزد
هوش مصنوعی: اگر بخواهم بدنم را از قید جان آزاد کنم، این کار برایم آسان است، اما رهایی قلبم از قید عشق او بسیار دشوار است.
به سر سیم طبیبانش فرستیم و به جان تحفهز سرسام فراق او گر آن بیمار برخیزد
هوش مصنوعی: ما داروی دردش را به سر طبیبان میفرستیم و اگر این بیمار از بیماری فراق محبوبش بهبود یابد، جانم را هدیه خواهیم کرد.
سرم بر آستان او ، چوبینی برمدار او راکزان خاک او ندارد سر که بی‌دیدار برخیزد
هوش مصنوعی: سرم را بر درگاه او گذاشتهام، زیرا هیچ کسی که از خاک او بر نمیخیزد، بدون دیدار او از جای خود بلند نمیشود.
گلی بیخار میجستم ز باغ وصل او پنهانبه قصد من چه دانستم که چندین خار برخیزد؟
هوش مصنوعی: در جستجوی گل زیبایی از باغ وصال او بودم، اما نمیدانستم که چه مقدار خار و مشکل بر سر راهم قرار خواهد گرفت.
به روی خود چو در بندم در آمد شد مردمدلم را فتنه و شور از در و دیوار برخیزد
هوش مصنوعی: زمانی که من در تنهایی و دلواپسیام را میبندم، مشکلات و آشفتگیها از هر سو به قلبم هجوم میآورند.
اگر زاری کند جانم به عشق او، مرنجانمبنه عذری چو می‌دانی که عاشق‌وار برخیزد
هوش مصنوعی: اگر جانم به خاطر عشق او ناله و زاری کند، مرا ناراحت نکن؛ زیرا می‌دانی که عاشق همیشه با شوق و انگیزه برمیخیزد.
خود از آیین بدمهران این منزل عجب دارمکه بار افتاده‌ای این جا ز زیر بار برخیزد
هوش مصنوعی: من از وضعیتی که در آن قرار دارم، تعجب میکنم. اینکه کسی که زیر فشار و سختی است، میتواند از این بار سنگین بلند شود و حرکت کند.
میان این خریداران به دور عنبر زلفشستم برنافه‌ای باشد که از تاتار برخیزد
هوش مصنوعی: در میان این خریداران، به دور نام این زلف خوشبو، ستمگری جوانی وجود دارد که از سرزمین تاتار بیرون آمده است.
اگر بر دستبوس او نباشد، اوحدی دستتز پایش بوسه‌ای بستان، که کار از کار برخیزد
هوش مصنوعی: اگر نتوانی به او خدمت بکنی و به پای او بوسه بزنی، پس از کسی دیگر درخواست کن تا برایت این کار را انجام دهد؛ زیرا ممکن است فرصتی از دست برود.