غزل شمارهٔ ۲۳۹
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بیان حسرت و ناخوشی می‌پردازد و با تصاویری زیبا، محتوای عشق و فراق را روایت می‌کند. او تأکید می‌کند که هیچ چیز نمی‌تواند جایگزین زیبایی و عشق محبوبش شود. حتی در دل باغ و طبیعت هم نمی‌توان یافت شبیه به او. شاعر به معشوقش می‌گوید که بی‌اعتنایی به او نوعی ستم است و از محبوبش می‌خواهد به او توجه کند. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که بدون محبوب، زندگی‌اش کاملاً بی‌معناست و تنها داغ عشق او بر کفن او باقی خواهد ماند. شاعر همچنین اشاره می‌کند که پیوندش با محبوبش چنان عمیق است که با نبودن تن، روح او همچنان به او وابسته خواهد بود.
چون قد تو در چمن نباشدچون روی تو یاسمن نباشد
هوش مصنوعی: اگر قد تو در گلزار نباشد، چه فایدهای دارد که گل یاسمن هم در آنجا وجود نداشته باشد؟
اندر همه تنگهای شکرشیرین تر از آن دهن نباشد
هوش مصنوعی: در میان همه شیرینیها، هیچ چیزی به خوشمزگی و شیرینی آن دهان نمیرسد.
ای باغ، مشو غلط ز رویشکین لاله در آن چمن نباشد
هوش مصنوعی: ای باغ، اشتباه نکن که لالهها دیگر در این چمن وجود ندارند.
ای باد، مده به زلف او دلکان قاعده بی‌شکن نباشد
هوش مصنوعی: ای باد، دل مرا به زلف او مده، زیرا قوانین عشق هرگز شکسته نمیشود.
جانا، ستمی که می‌کنی توگر فاش کنم، ز من نباشد
هوش مصنوعی: ای عزیز، اگر من ظلمی که بر من می‌کنی را آشکار کنم، دیگر از من نخواهد بود.
فردا سر گورم ار بکاویجز داغ تو بر کفن نباشد
هوش مصنوعی: اگر فردا بر سر مزارم بیفتی و خاک را بکاوی، جز نشان عشق تو بر روی کفنم چیزی نخواهی دید.
پیوند که با تو کرد جانموقتی بینی، که تن نباشد
هوش مصنوعی: زمانی که جانم با تو پیوند خورده است، آن را درک خواهی کرد که وقتی جسم نباشد.
پیراهن وصل چون تو جانیبر قامت هر بدن نباشد
هوش مصنوعی: پیراهن ارتباط و وصال تو مانند جان است که بر روی هر بدنی نمی‌تواند وجود داشته باشد.
دوری مگزین، که اوحدی راجز خاک درت وطن نباشد
هوش مصنوعی: دوری را انتخاب نکن، زیرا اوحدی هیچ جای دیگری جزء خاک وطنش ندارد.