غزل شمارهٔ ۲۵۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از عشق و دلبستگی به معشوق خود سخن می‌گوید. او از حالت سرمستی و شگفتی ناشی از عشق صحبت می‌کند و به جنگی در دل خود اشاره می‌کند که به خاطر عشق به وجود آمده است. شاعر از جدایی و بیگانگی معشوقش می‌نالد و از غم و حیرت ناشی از یادآوری او می‌گوید. همچنین توصیفاتی از چهره و زلف‌های معشوق دارد و حالتی از استیصال و درد دل را به تصویر می‌کشد. در نهایت، شاعر از پریشانی دل به خاطر عشق می‌گوید و بر این نکته تأکید می‌کند که بی‌پریشانی دل امکان‌پذیر نیست.
دی رفتم اندر کوی او سرمست، ناگه جنگ شدامروز زانم تنگدل کان جای بر وی تنگ شد
هوش مصنوعی: دیروز به خاطر عشق او سرمست و خوشحال به کوی او رفتم، اما ناگهان امروز اوضاع تغییر کرد و دل من به شدت گرفته شد، زیرا آن مکان که زمانی برای او آزاد و زیبا بود، حالا به خاطر غم و مشکلات برای من تنگ و ناراحتکننده شده است.
گوید به مستی: سوی من، منگر، مرو در کوی منباز آن بت دلجوی من، بنگر: چه شوخ و شنگ شد؟
هوش مصنوعی: در حالتی ع ش نشئه، می‌گوید که به سمت من نگاه نکن و به کوی من نیا. اما آن معشوق دلنواز من را ببین که چقدر شاداب و پرشور شده است.
هر دم چو ازینگی دگر خواهد دل ما سوختنمنشان بر آتش خویش را، ایدل، که کار ازینگ شد
هوش مصنوعی: هر لحظه که چیزی در دل ما را تحت تأثیر قرار میدهد، باعث میشود که ما همچنان در آتش احساسات خود بسوزیم. ای عزیز، دیگر تحمل این وضعیت ممکن نیست.
پندی که نیکو خواه من، می‌داد بد پنداشتمتا لاجرم در عشق او نامی که دیدی ننگ شد
هوش مصنوعی: دوستی که دلسوز من بود، نصیحتی به من کرد که آن را بد فهمیدم و در نتیجه عشق او به تیرگی گرایید و نام او برایم عذابآور شد.
رفت آن نگار خانگی در پردهٔ بیگانگیای ناله، بر خرچنگ شو، کان ماه در خرچنگ شد
هوش مصنوعی: نگار زیبایم که در خانهام بود، اکنون در پردهای از غریبی و بیگانگی رفته است. ای آه و ناله، به شکل خرچنگ تبدیل شو، چرا که آن ماه تماماً در این حالت خرچنگی قرار گرفته است.
از بس که کردم سرزنش دل را به یاد آوردنشبیچاره از سرکوب پر حیران و گیج و دنگ شد
هوش مصنوعی: به خاطر ظلم و سرزنشی که به دل کردم، حالا دل بیچاره به یاد آوردن آن همه درد و رنج باعث شده که کاملاً گیج و سردرگم شود.
جام دلم بر سنگ زد، چون بر دو زلفش چنگ زدچشمم به خونش رنگ زد، چون روی من بی‌رنگ شد
هوش مصنوعی: دل من وقتی به عشق او پیوند خورد، مانند جامی به سنگ خورد. چشمانم با دستانم به موهای او چنگ زد و در نتیجه، رنگ چشمانم به خاطر غم و عشقش به خون مایل شد، چرا که چهرهام کمرنگ و بیحالت شد.
دارم خیال او به شب، زان بادهٔ رنگین لبجانم چو زنگی در طرب، زان بادهٔ چون زنگ شد
هوش مصنوعی: در شب به یاد او هستم و از شراب خوش رنگی که مینوشم، روح و جانم شاداب شده است. این شراب به گونهای است که شبیه زنگی در حال شادی و سرور به نظر میآید.
ای اوحدی، عیبش مکن، گر دل پریشانی کندکی بی‌پریشانی بود، دل، کو به زلف آونگ شد؟
هوش مصنوعی: ای اوحد، عیبجویی نکن، اگر دلی پریشان شود، مگر اینکه دل از پریشانی، همیشه در آرامش بوده باشد؟ دل، چه بر سر زلف آویز شده است؟