غزل شمارهٔ ۳۱۷
هوش مصنوعی: این شعر درباره زیبایی و جذابیت معشوق و تاثیر آن بر عاشقان است. شاعر به تمجید از ویژگی‌های ظاهری معشوق می‌پردازد و می‌گوید که چهره زیبا و دلربای او چنان تاثیری دارد که نمی‌توان به کسی دیگر نگاه کرد. او همچنین اشاره می‌کند که محبت به معشوق به قدری عمیق است که هیچ گزینه دیگری برای عاشق وجود ندارد و حتی اگر کسی از دوری معشوق بمیرد، این مسئله طبیعی است. شاعر دلایل سرخوشی و زیبا بودن را به برجستگی‌های ظاهری نسبت می‌دهد و می‌گوید که عشق واقعی و وفاداری امری مهم و ارزشمند است. در نهایت، او تاکید می‌کند که باید در راه عشق ماند و از درستی و وفاداری نسبت به معشوق غافل نشد.
گر نقش روی خوب تو بر منظری کننداو را چو قبله کعبهٔ هر کشوری کنند
هوش مصنوعی: اگر زیبایی صورت تو را بر یک صحنه تصویر کنند، آن را همچون قبلهٔ کعبه برای هر سرزمینی قرار میدهند.
از حیرت جمال تو در چشم عاشقانچندان نظر نماند، که بر دیگری کنند
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی تو، عاشقان آنقدر غرق حیرت شدهاند که دیگر به کسی جز تو نگاه نمیکنند.
بی‌زیوری چو فتنهٔ شهرست روی توخود رستخیز باشد ارش زیوری کنند
هوش مصنوعی: اگر چهرهی تو مثل زیباییهای مصنوعی و زیورآلات نیست، بدان که وجود تو خود یک شور و انقلاب بزرگ است، هرچند دیگران تلاش کنند تا تو را به زیباییهای ظاهری آرایش کنند.
برگشتن از حضور تو ممکن نمی‌شودبگذار تا بکشتن من محضری کنند
هوش مصنوعی: با تو بودن برای من آنقدر مهم است که حتی فکر فاصله از تو را نمیتوانم تحمل کنم. بگذار هرچه که میخواهد بر من بگذرد، ولی جدایی از تو را هیچگاه نمیخواهم.
من دور ازین طرف نتوانم شدن به قصدبر قصد من به هر طرف ار لشگری کنند
هوش مصنوعی: من نمیتوانم به این سمت بروم، حتی اگر هر گروهی بخواهد تا به مقصدم برسد.
گر نقش چینیان بدو پیکر رسد ز چینمشکل گمان برم که چنین پیکری کنند
هوش مصنوعی: اگر تصویر چینیها به او برسد، باور نمیکنم که بتوانند چنین پیکری بسازند.
خاک در تو بر سر من کن، که عار نیستهم خاک کوی دوست اگر بر سری کنند
هوش مصنوعی: می‌گوید که ای کاش خاکِ کوی تو بر سر من بریزد، چون این کار نه تنها عیب نیست، بلکه افتخار دارد که انسان در جایی باشد که دوستش حضور دارد.
این جورها، اگر تو مسلمانی، ای پسرهرگز روا مدار که: بر کافری کنند
هوش مصنوعی: اگر تو مسلمان هستی، هرگز اجازه نده که بر انسان غیرمسلمان بیرحمی و ظلم روا داشته شود.
از من مپیچ روی، که عیبی نداشتندشاهان، گر التفات سوی چاکری کنند
هوش مصنوعی: از من دور نشو، چون شاهان هم هیچ ایرادی نداشتند اگر به برخی خدمتگزاران توجه کنند.
ای اوحدی، گرت هوس دلبران کنددل برجفا بنه، که وفا کمتری کنند
هوش مصنوعی: ای اوحدی، اگر دلت شوق دیدار معشوقان را کرده، دل خود را روی بیوفایی آنها بگذار، زیرا آنها کمتر به وفای خود پایبند هستند.