غزل شمارهٔ ۴۰۵
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی و جذابیت معشوق می‌پردازد و احساسات عاشقانه شاعر را به تصویر می‌کشد. شاعر با اشاره به زلف دراز و روی خوش معشوق، از ناز و عشوه‌های او حیرت‌زده می‌شود. او به تیره‌گی شب و آتش دل خود اشاره می‌کند و می‌گوید که اشک‌ها راز درد دل را آشکار می‌کنند. شاعر همچنین دربارهٔ دل‌باختگی و ناپایداری عشق صحبت می‌کند و به این نکته اشاره می‌کند که عشق به خوبی‌ها همواره با درد و رنج همراه است. او در نهایت از معشوق می‌خواهد که دلش را با محبت و نعمت خود آرامش بخشد.
صاحب روی خوب و زلف درازنه عجب گر به عشوه کوشد و ناز
هوش مصنوعی: کسی که چهره زیبا و موهای بلند دارد، طبیعی است که با فریبندگی و ناز و کرشمه رفتار کند.
آنکه زلفش به بردن دل خلقدام سازد، کجا شود دمساز؟
هوش مصنوعی: کسی که با زیبایی و زلفهایش دلهای مردم را میرباید، چگونه میتواند با کسی همدم و نزدیک شود؟
خفته در خواب خوش کجا داند؟که شب ما چه تیره بود و دراز!
هوش مصنوعی: کسی که در خواب خوش است نمیداند که شب ما چقدر سیاه و طولانی بود!
آتش دل، که من بپوشیدمفاش کرد آب دیدهٔ غماز
هوش مصنوعی: آتش درون من را که پنهان کرده بودم، اشک چشمانم به وضوح نشان داد.
دل سوزان اگر چه صبر کنداشک ریزان به خلق گوید راز
هوش مصنوعی: دل شکسته اگرچه صبر کند و اشک بریزد، اما به دیگران چیزی از درون خود نمیگوید.
هر که او گفت: دل به خوبان دهگفته باشد که: دل به چاه انداز
هوش مصنوعی: هر کسی که به دیگری بگوید دل خود را به افراد خوب بسپار، در واقع در حال نصیحت کردن اوست که دلش را به جایی خطرناک بیندازد.
چه دل نازنین بدین ره رفتکه ازیشان یکی نیامد باز؟
هوش مصنوعی: چه دل ظریف و حساسی بود که به این مسیر قدم گذاشت، اما از میان آن ها هیچ کس بازنگشت؟
ای که جمعی، ترا چه سوز بود؟شمع داند حدیث گرم و گداز
هوش مصنوعی: ای کسی که در میان مردم هستی، تو چه احساسی داری؟ شمع میداند چه گدازی دارد و چقدر رنج می‌کشد.
صنما، قبلهٔ منی به درستدلبرا، عاشق توام به نیاز
هوش مصنوعی: ای معشوقهام، تو قبلهٔ منی و من به درستی عاشق تو هستم و به تو نیاز دارم.
زان ما شو، که درد دل باشدهجر تنها و وصل با انباز
هوش مصنوعی: برای ما، به خاطر درد دل، به سوی آن شو که جدایی تنها و وصال با دوست باشد.
زاغ ما در چمن شود، مشنوکه: برآید ز بلبلی آواز
هوش مصنوعی: زاغ ما در چمن میخواند، ولی نشنو که صدا از بلبلی میآید.
نیست جز آتش دل محمودگذر باد بر وجود ایاز
هوش مصنوعی: آتش دل محمود جز برای او نیست و باد هیچ تأثیری بر وجود ایاز ندارد.
گر تو محراب هر کسی باشیما به جای دگر بریم نماز
هوش مصنوعی: اگر تو محور و مرکز توجه هر کسی باشی، ما در جای دیگری برای انجام عبادت و نماز خواهیم رفت.
ناتوان توایم و می‌دانیساعتی، گر توان، بما پرداز
هوش مصنوعی: ما در دنیای حیات، ناتوانیهایمان را به خوبی میشناسیم؛ اگر روزی قدرتی بیابی، به ما نیز توجه کن و به ما رسیدگی کن.
دولتی چند روزه باشد حسنتو بدین حسن چند روزه مناز
هوش مصنوعی: به خاطر بس این است که زیبایی و جاذبه تو، مانند قدرت و مقام، موقتی است و نمیتواند پایدار بماند. بنابراین، چرا بر سر این زیبایی و جلوههای زودگذر با یکدیگر به رقابت بپردازیم؟
دل ما را به وصل خود خوش کناوحدی را به لطف خود بنواز
هوش مصنوعی: دل ما را با وصال خود شاد کن و اوحدی را با مهربانیات دلجویی کن.