غزل شمارهٔ ۴۹۰
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر غم و اندوهی عمیق است که شاعر از جدایی و عشق ناکام خود می‌کشد. او می‌گوید که با رفتن معشوق، یاد او همیشه در ذهنش باقی مانده و از سختی تحمل جدایی رنج می‌برد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که از عشق، حتی به خاک افتاده و دیگر از سختی‌های زندگی آزاد نیست. او امیدوار است که معشوق به او رحم کند و از دل سخت خود دست بردارد، چرا که او در قفس غم گرفتار شده است. در نهایت، شاعر با بیان غم خود، از معشوق نمی‌خواهد که او را بیشتر آزار دهد و فریادش را به روشنی همچون خورشید به گوش برساند.
ای که رفتی و نرفتی نفسی از یادمخاک پای تو چو گشتم چه دهی بر بادم؟
هوش مصنوعی: تو که رفتی ولی همچنان در یادم هستی، اگر خاک پایت شوم، چه چیزی به من خواهی داد؟
پس ازین پیش من از جور مکن یاد، که منتا غلام تو شدم زین دگران آزادم
هوش مصنوعی: بعد از این، از بدیهای گذشتهات یاد نکن، زیرا وقتی که به محبت و خدمت تو مشغول شدم، دیگر از دست دیگران آزاد شدم.
چند پرسی تو که: از عشق منت حاصل چیست؟حاصل آنست که از تخت به خاک افتادم
هوش مصنوعی: چند بار از من میپرسی که نتیجه عشق چیست؟ نتیجهاش این است که از مقام و جایگاه خود به زمین افتادم.
کردم اندیشهٔ خود: مصلحت آنست که منبر کنم دل ز تو، ورنه بکنی بنیادم
هوش مصنوعی: من به این فکر کردهام که بهترین کار این است که دلم را از تو جدا کنم؛ زیرا اگر این کار را نکنم، تو ممکن است آنقدر آسیبزایم کنی که بنیادم نابود شود.
آهنینست دلت ورنه ببخشی بر منچون ببینی که ز غم در قفس فولادم
هوش مصنوعی: اگر دلت مانند آهن نیست، پس چرا نمیتوانی بر من ببخشی؟ چون میبینی که از غم به شدت در قفسی از فولاد گرفتار شدهام.
از دل سخت تو آن روز من آگاه شدمکه جگر خسته بدیدی و ندادی دادم
هوش مصنوعی: من روزی به دردی که در دل تو نهفته بود پی بردم، وقتی که دیدم جگر خستهام را مشاهده کردی و با این حال هیچ واکنشی نشان ندادید.
مکن، ای ماه، جفا بر تن من، کز غم تواوحدی‌وار به خورشید رسد فریادم
هوش مصنوعی: ای ماه، به من ظلم نکن، زیرا غم تو باعث شده فریاد من به اندازه اوحدی به خورشید برسد.