غزل شمارهٔ ۴۹۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از تجربه‌های تازه‌ای در زندگی سخن می‌گوید. او از ترک خانه و گذشته‌اش صحبت می‌کند و به نوعی دگرگونی در وجودش اشاره می‌کند. او به عشق و زیبایی اشاره دارد و دل خود را به شمع چهره محبوبش می‌سپارد. همچنین، تصویری از اشک‌ها و اندوه‌هایش به تصویر می‌کشد و در نهایت به تحول خود به عنوان یک انسان عاشق اشاره می‌کند. به طور کلی، شعر بیانگر احساسات عمیق و دگرگونی‌های درونی شاعر است.
دگر رخت ازین خانه بر در نهادمدگر خاک آن کوچه بر سر نهادم
هوش مصنوعی: من دیگر لباس خود را از این خانه بیرون بردم و دیگر خاک آن کوچه را بر سر خود ریختم.
دگر پای صبر از زمین برگرفتمدگر دست غارت به دل در نهادم
هوش مصنوعی: دیگر نتوانستم صبر کنم و پایم را از زمین بلند کردم، حالا دستی به دل خود گذاشتم و به آن آسیب میزنم.
دگر عهد با نیستی تازه کردمدگر بار هستی به خر بر نهادم
هوش مصنوعی: من دوباره با عدم و نابودی عهد بستم و بار دیگر زندگی و وجودم را به دوش کشیدم.
به بوی گل عارض او دل خوددر آن زلف چون سنبل تر نهادم
هوش مصنوعی: به عطر گلهای صورت او، دل خود را در آن موهای تاب دارش قرار دادم.
چنان دل به شمع رخ او سپردمکه با نور چشمش برابر نهادم
هوش مصنوعی: به قدری به زیبایی و درخشش چهرهاش علاقهمند شدم که مانند نوری که از شمع میتابد، او را در دل خود جای دادم و نوری که در چشمانش میدرخشد، برایم بسیار ارزشمند و مهم است.
ز اشک چو خون بر رخ زعفرانیچو لعل بدخشی به زر بر نهادم
هوش مصنوعی: از اشکهایم همچون خون بر صورت زردی که به رنگ زعفران است، مانند لعل گرانبهایی که بر زر قرار گرفته باشد، نهادهام.
مسلمان کنون ساختم اوحدی راکه در دست آن چشم کافر نهادم
هوش مصنوعی: من اکنون کسی را به نام اوحدی آماده کردهام که در دستان او چشمی از کافر هستم.