غزل شمارهٔ ۵۱۵
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر عشق شدید شاعر به معشوقش است. او از آتش عشق و دلبستگی‌اش سخن می‌گوید و احساس می‌کند که در دام این عشق گرفتار شده است. شاعر از یاد لب‌های شیرین و چهره زیبا و دلنشین محبوبش به یاد می‌آورد و می‌گوید که در عشق او کار و فعالیت دیگری برایش وجود ندارد. او از دوستانش می‌خواهد که او را درک کنند و بیان می‌کند که هیچ‌کس نمی‌تواند از درد عشقش بی‌خبر باشد. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که عشقش هیچگاه خالی نخواهد ماند، حتی اگر به قیمت از دست دادن همه چیز باشد.
سرم سودای او دارد، زهی سودا که من دارم!از آن سر گشته می‌باشم که این سوداست در بارم
هوش مصنوعی: دل من پر از خیال اوست، چه خیال عجیبی که من دارم! از آنجایی که این خیال در زندگیام سنگینی می‌کند، دچار آشفتگی هستم.
سرم در دام این سودا بهل، تا بسته می‌باشداگر زین بند نتوانم که: پای خود برون آرم
هوش مصنوعی: من در این فکر و خیال گرفتار شدهام و نمیتوانم خود را از این بند رها کنم، حتی اگر بخواهم، نمیتوانم پای خود را بیرون بیاورم.
حدیث آن لب شیرین رها کردیم و بوسیدنچو با یاد رخ خوبش ز دور آسایشی دارم
هوش مصنوعی: ما از صحبت درباره لب‌های شیرینش گذشتیم و به یاد بوسهای که از زیباییاش در دل داریم، به آرامش رسیدهایم.
ز کار عشق او ما را نشاید بود بی‌کاریکه تا بودیم کار این بود و تا باشم درین کارم
هوش مصنوعی: ما نمیتوانیم در عشق او بیکار بمانیم، زیرا از ابتدا فقط همین کار را داشتیم و تا زمانی که در این راه هستم، همچنان به این کار ادامه میدهم.
نشان دانهٔ خالش ز هر مرغی چه می‌پرسی؟ز من پرس این حکایت را، که در دامش گرفتارم
هوش مصنوعی: اگر میخواهی دربارهٔ نشانهها و ویژگیهای آن دانهٔ خاص بپرسی، به هر پرندهای که میخواهی نپرس. از من بپرس که خودم در دام آن افتادهام و تجربهاش را دارم.
رفیقان را ز عشق او ز من بیزار نتوان شداگر زاری کنم وقتی، چه باشد؟ عاشق زارم
هوش مصنوعی: دوستان و همراهان راز عشق او نمیتوانند به خاطر درد و زاری من از من دور شوند. اگر من دردی را فریاد بزنم، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ من عاشق و دلسوختهام.
نه نیکست این که: خود روزی ز بد حالان نمی‌پرسیمگر نیکو نمی‌دانی، طبیب من، که: بیدارم؟
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که اگر کسی همانند من از وضعیت بد دیگران بی‌خبر باشد، نشاندهنده این است که او به خوبی حال را نمیداند. یا به عبارت دیگر، آیا تو نمی‌دانی که من هوشیار و بیدار هستم؟
تو پنداری که: او با تو وفا ورزد، دلا، مشنوجمال خوب و مال پر،وفا ورزد؟ نپندارم
هوش مصنوعی: تو فکر میکنی که او به تو وفادار خواهد بود، اما قلب من این را نمیپذیرد. نیکبختی و زیبایی و دارایی نمی‌تواند وفاداری را تضمین کند.
ازین سودا که می‌ورزد نخواهد شد دلم خالیاگر در پای او صد پی بسوزند اوحدی دارم
هوش مصنوعی: دل من هرگز از این عشق خالی نخواهد شد، حتی اگر به خاطر او صد بار بسوزم. برای من، عشق اوحدی بسیار ارزشمند است.