غزل شمارهٔ ۵۵۷
هوش مصنوعی: این شعر به احساس عشق و دلبستگی شاعر به معشوق اشاره دارد. شاعر به تصویرسازی از حالتی مستی و شوق می‌پردازد و می‌خواهد با یادآوری معشوق، خود را تسلیم آن کند. او از درد و رنج عشق می‌گوید و آرزو دارد که دلش را به پای معشوق بیفکند، هر چند که دچار عذاب‌های ناشی از عشق است. در انتها، شاعر به جستجوی معشوق اشاره می‌کند و می‌گوید که در خاک سر کوی او نشسته است. به طور کلی، شعر نشان‌دهنده‌ی عمق احساسات و فراق ناشی از عشق است.
به آن سرم که: سر خود ز می چو مست کنمگذر به کوچهٔ آن ترک می‌پرست کنم
هوش مصنوعی: من به میخوردن خود مشغولم و علاقهمند به گشت و گذار در کوچههای کسی هستم که زیباییاش را میپرستم.
به خیره سوختنم دست یافت دوست، مگربه چاره ساختن آن دوست را به دست کنم
هوش مصنوعی: دوست با درخشش خود بر من تأثیر گذاشت و من را در آتش عشق سوزاند. اما این وضعیت را تنها با تدبیر و فکری ممتاز میتوانم بهبود بخشم، تا بتوانم آن دوست را به دست بیاورم.
به گردن دلم از نو درافگند بندیاز آن کمند چو آهنگ بازرست کنم
هوش مصنوعی: دلم را دوباره با بندی از عشق اسیر کردهاند؛ همانطور که وقتی آهنگ کسی را بشنوم، جذب او میشوم.
دلم به دام بالها در اوفتد چون صیدچو یاد صید که از دام من بجست کنم
هوش مصنوعی: دل من به دام خیال او گرفتار میشود، مثل صیدی که می‌خواهد از دام رهایی یابد و فراموش کند که خود صید است.
هوای قد بلندش مرا چو پست کندنوای گفتهٔ خود را بلند و پست کنم
هوش مصنوعی: عشق و زیبایی او مرا به شدت تحت تأثیر قرار میدهد، بهطوریکه احساس میکنم باید سخنانی که میگویم را هم متناسب با او، با حالتی عمیق و متفاوت بیان کنم.
دلم به تیر غمش خسته گشت و می‌خواهمکه جان خود هدف آن کمان و شست کنم
هوش مصنوعی: دل من از درد عشقش به تنگ آمده و میخواهم با زندگیام قربانی این عشق شوم.
گرم طلب کنی، ای اوحدی، ازان درجویکه من به خاک سر کوی او نشست کنم
هوش مصنوعی: اگر با شوق و اشتیاق به دنبال محبوب خود باشی، من نیز در مسیر او، کنار خاک سر کوی او نشسته و تماشا میکنم.