غزل شمارهٔ ۵۶۱
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر حالتی از عشق و شیدایی شاعر است که در آن به زیبایی‌های معشوق و تأثیر می ''و نوشیدن آن'' بر روح و جان می‌پردازد. شاعر به شدت مست و گرفتار عشق است و هر کسی که به او نزدیک می‌شود، او نیز به طور ناخواسته آن شخص را در دام عشق خود گرفتار می‌کند. او در تلاش است تا خود را از موانع معنوی و دنیوی رها کند و با استفاده از شراب و می، به آرامش برسد.
شاعر به آسیب‌های ناشی از عشق و غم‌هایش اشاره کرده و تمایل دارد با غم و دل‌تنگی خود کنار بیاید. او همچنین به دنبال بیدار کردن خوشبختی و شوقی است که در دلش خوابیده است. در نهایت، شاعر به عشق و وصف آن ادامه می‌دهد و به خود قول می‌دهد که همواره از عشق معشوقش سخن بگوید تا آن را به خوبی به یادگار بگذارد.
شد زنده جان من به می، زان یاد بسیارش کنمانگور اگر منت نهد، من زنده بر دارش کنم
هوش مصنوعی: جان من با نوشیدن می زنده شده و چون یادهای زیادی از آن دارم، اگر انگور لطفی کند، من او را بر دار میگذارم.
من مستم از جای دگر، افتاده در دامی دگرهر کس که آید سوی من، چون خود گرفتارش کنم
هوش مصنوعی: من در حالت مستی از یک مکان دیگر هستم و در دام دیگری گرفتار شدهام. هر فردی که به سوی من بیاید، مانند خودم او را نیز در دام میاندازم.
جان نیک ناهموار شد، تا با سر و تن یار شدبر می‌زنم آبی ز می، باشد که هموارش کنم
هوش مصنوعی: جان من به سختی و بینظم شده است، اما امیدوارم با عشق و محبت به معشوقم آرامش یابد. بنابراین، برای تسکین این درد، جرعهای از شراب مینوشم تا شاید بتوانم آن را بهبود بخشم.
سجاده گر مانع شود، حالیش بفروشم به میتسبیح اگر زحمت دهد، در حال زنارش کنم
هوش مصنوعی: اگر سجاده مانع من شود، میتوانم حال خود را به می بفروشم و اگر تسبیح نیز برایم زحمت ایجاد کند، آن را در حال خود کنار می‌زنم.
دیریست تا در خواب شد بخت من آشفته دلمن هم خروشی می‌زنم، باشد که بیدارش کنم
هوش مصنوعی: مدت زیادی است که تقدیر من به خواب رفته و دل آشفتهام هم فریاد میزند تا شاید بتوانم آن را بیدار کنم.
دل در غمش بیمار شد وانگه من از دل بی‌خبراکنون که با خویش آمدم زان شد که بیمارش کنم
هوش مصنوعی: دل به خاطر غم او بیمار شده است و من، که از حال دل خود بیخبر بودم، حالا که به خودم آمدهام، متوجه شدم که باید او را بیمارتر کنم.
در شمع رویش جان من، گم گشت و میگوید که؟ نهکو زان دهن پروانه‌ای؟ تامن پدیدارش کنم
هوش مصنوعی: در شمع روشنایی او، جان من مفقود شده است و هنوز میپرسد که چه کسی به دنبال پروانه‌ای میگردد؟ تا من بتوانم او را ظاهر کنم.
گر سر ز خاک پای او گردن بپیچد یک زماننالایقست ار بعد ازین بر دوش خود بارش کنم
هوش مصنوعی: اگر سرم را از خاک پای او بلند کنم و یک لحظه گردن خم کنم، ناپسند است اگر بعد از این بار او را بر دوش خود حمل کنم.
گویند: وصف عشق او، تا چند گویی؟ اوحدیپیوسته گویم، اوحدی، تا نیک بر کارش کنم
هوش مصنوعی: میگویند که تو نمیتوانی همیشه از عشق او صحبت کنی. من اما به طور مداوم از او حرف می‌زنم، تا بتوانم به خوبی در کارهایش توجه کنم.