غزل شمارهٔ ۵۷۷
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی ارتباط عاشقانه و روحانی سخن می‌گوید. شاعر از عشق و دوستی با معشوق صحبت می‌کند و بیان می‌کند که اگر معشوق با او همراه شود، او نیز در همه حال همراه خواهد بود. او به زیبایی‌های معشوق و تأثیر آن‌ها در زندگی‌اش اشاره می‌کند و درمی‌یابد که وجود معشوق او را به سوی روشنایی و زندگی بهتر هدایت می‌کند. ضمن اینکه تأکید می‌کند که او به هر شکلی می‌تواند به معشوق نزدیک شود، حتی اگر در ظاهری متفاوت باشد. شاعر در پایان خود را عمیقاً متصل به دیگران می‌داند و از تنهایی و جدا شدن از جمع برحذر است. عشق و تحول در زندگی انسانی موضوعات اصلی این شعر هستند.
گر یار شوی با من، در عهد تو یار آیمور زانکه نگه داری، روزیت به کار آیم
هوش مصنوعی: اگر تو با من دوست شوی، در عهد و پیمان تو، یار تو خواهم بود. و اگر تو مرا گرامی بداری، در روز نیاز به یاریات خواهم آمد.
ای پردهٔ عار خود و ندر دم مار خودتا غرهٔ خود باشی، مشنو که به کار آیم
هوش مصنوعی: شما نمیتوانید به خاطر خودپسندی و این که به خود اهمیت میدهید، از دیگران غافل شوید. نباید تصور کنید که همیشه به کار شما میآیم و به شما کمک میکنم.
من دولت بیدارم، کز بهر سحر خیزاندر ظلمت شب پویم، با نور نهار آیم
هوش مصنوعی: من در زمانی بیدار و هوشیار هستم که برای کسانی که صبح زود بیدار میشوند، در تاریکی شب میکوشم و با روشنایی روز به سراغشان میآیم.
روزم نتوان دیدن، زیرا که به گردیدنبا چتر و علم باشم؛ با گرد و غبار آیم
هوش مصنوعی: من نمیتوانم روز خود را ببینم، چرا که مشغول چرخیدن و آماده بودن با چتر و نمادها هستم؛ در حالی که با گرد و غبار در میآیم.
سلطان جمالم من، فرخنده هلالم منآگاه به بالم من، ناگاه به بار آیم
هوش مصنوعی: من پادشاه زیبایی هستم و مانند هلالی خوشحال و شاداب، با آگاهی کامل از تواناییهایم، ناگهان به اوج میرسم.
گر جامه دراندازی وز جسم برون تازیدر جسم تو جان گردم، در پود تو تار آیم
هوش مصنوعی: اگر لباس را از تن بیرون کنی و از جسم خود جدا شوی، من درون بدن تو جان میگیرم و مانند یک تار در بافت تو قرار میگیرم.
در منظر خوبان تو آن روز تماشا کنکز منظرهٔ ایشان بر برج حصار آیم
هوش مصنوعی: در آن روز زیباییها را تماشا کن که من از دیدن آن‌ها بر بلندیها میآیم.
سر جملهٔ اعدادم، نه زایم و نه زادمهر جا که کنی یادم، در صدر شمار آیم
هوش مصنوعی: من در رتبهٔ اول عددها قرار دارم و نه به دنیا میآیم و نه به دنیا میزنم. هر جا که به یادم بیفتی، همیشه در صدر لیست میآیم.
گه نام و لقب جویم، تا در بن چاه افتمگه کنیت خود گویم، تا بر سر دار آیم
هوش مصنوعی: گاهی به دنبال نام و عنوان خود هستم تا در عمیقترین مشکلات گرفتار شوم، و گاهی هم وقتی به موفقیت نزدیک میشوم، خود را به یاد میآورم که هنوز در ادامه راه باقیام.
رازم بندانی تو، ضبطم نتوانی توروزیم یکی بینی، یک روز هزار آیم
هوش مصنوعی: رازهای من را نمیتوانی کنترل کنی، روزی من یکبار میبینمت و روزی دیگر هزار بار به سراغت میآیم.
نی چونم و نی چندم، هم زهرم و هم قندمگاه از لب گل خندم، گه بر سر خار آیم
هوش مصنوعی: من مانند نی هستم که هم تلخی و هم شیرینی را تجربه می‌کند. گاهی از زیبایی و طراوت گلها شاد میشوم و گاهی نیز در چنگال خاری دردناک قرار میگیرم.
گاه از پی یک رنگی، با مطرب و با چنگیاسلام بر افگنده، در شهر تتار آیم
هوش مصنوعی: گاهی به دنبال همنوایی و همصدایی، همراه با موسیقی و آواز، به سرزمین تاتار میروم، در حالی که اسلام را در دل و جان خود حمل میکنم.
اینست قرار من: کز غیر نماند کسچون غیر فنا گردد، آنگه به قرار آیم
هوش مصنوعی: قراری که من دارم این است که وقتی هیچ کس دیگری نماند و همه چیز نابود شود، آنگاه من میتوانم به آرامش برسم.
با جمله درین آبم، خفتند و نه در خوابمتا غرقه شوند اینها، پس من به کنار آیم
هوش مصنوعی: من در این آب غرق شدهام و حالا خوابم نمیبرد، زیرا نمیخواهم دیگران در این حالت به خواب بروند. منتظرم تا این افراد غرق شوند تا من بتوانم به کنار بیایم.
ز آهاد بپرهیزم، در اوحدی آویزمخود مشغله انگیزم، خود مشعله‌دار آیم
هوش مصنوعی: از جمع کردن و کثرت دوری میکنم و به یکتایی میچسبم. خودم را درگیر مشغلهها میکنم و خود به خود آتش کیشم.