غزل شمارهٔ ۷۷۵
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از نقش‌های خالق بر صورت انسان‌ها صحبت می‌کند و بیان می‌دارد که عشق به دیدن محبوب در دل‌ها به وجود آمده است. او به توانایی خدا در خلق عشق و تصور اشاره می‌کند و از داستان وامق و عذرا یاد می‌کند که نشان‌دهندهٔ عمق عشق انسانی است. همچنین، شاعر به نور خورشید و تأثیر آن بر دل‌ها و زندگی اشاره می‌کند و می‌گوید که انسان‌ها هیچ‌گاه نباید از گم شدن بترسند، چون خداوند راه بازگشت را برای آن‌ها فراهم کرده است. او در ادامه می‌پرسد چرا خداوند حوا را از آدم آفریده است، به این معنا که بین عشق و فراق سؤال می‌کند. شاعر در نهایت به عمق عشق و وصال صحبت می‌کند و می‌گوید که این عشق تنها در دل‌هاست و با باده‌ای نهانی مرتبط است. در کل، شعر بیانگر تجربه عمیق عشق و تلاش معشوق برای اتصال به عاشق است.
نقشی ز صورت خود هر جا پدید کردیپس عشق دیدن آن در ما پدید کردی
هوش مصنوعی: تو هر جا که تصویری از خودت به نمایش گذاشتی، باعث شدی که عشق به دیدن آن در دل ما شکل بگیرد.
تا هر کسی نداند سر پرستش تووامق بیافریدی، عذرا پدید کردی
هوش مصنوعی: تو با ایجاد عشق و زیبایی، مانند وامق و عذرا، سبب میشوی که دیگران از وجود تو و محبتهای تو بیخبر بمانند.
خورشید را بدادی نوری ز طلعت خودوز بهر خدمت او جوزا پدید کردی
هوش مصنوعی: تو با زیبایی و چهرهی دلربای خود، نوری به خورشید بخشیدی و برای خدمت به او، برج دوپیکر (جوزا) را پدید آوردی.
تا قطره را نباشد از گم شدن هراسیبر راه باز گشتن دریا پدید کردی
هوش مصنوعی: تا زمانی که قطرهای از گم شدن نترسد، دریا به راه بازگشت خود ادامه خواهد داد.
می‌خواستی که از ما بر ما بهانه گیریورنه چرا ز آدم حوا پدید کردی؟
هوش مصنوعی: اگر می‌خواستی که از ما ایراد و اشکال بگیری، پس چرا حوا را از آدم خلق کردی؟
نوری که شمع گردون از عکس اوست روشندر نقطهٔ دل ما چون ناپدید کردی
هوش مصنوعی: نوری که شمع آسمانی از تصویر او دارد، در نقطهٔ دل ما روشن است، اما تو آن را ناپدید کردی.
تا دولت وصالت بی‌وعده‌ای نباشدامروز عاشقان را فردا پدید کردی
هوش مصنوعی: تا زمانی که خوشبختی و رسیدن به معشوق بدون وعده و قول نباشد، امروز تو برای عاشقان رازی پنهان کردی که میداند فردا چه اتفاقی خواهد افتاد.
زان ساغر نهانی بر باده‌ای که دانیچون گرم گشت منزل غوغا پدید کردی
هوش مصنوعی: از آن جام پنهانی به باده‌ای که میدانی، وقتی که خانه گرم شد، هیاهویی به راه انداختی.
از جستن نهانت چون اوحدی زبون شددر عین بی‌نشانی خود را پدید کردی
هوش مصنوعی: در جستجوی پنهانت، مانند اوحدی، بینوا و ناتوان شدی، ولی در عین حال توانستی خود را نشان دهی.