غزل شمارهٔ ۷۷۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به جمعی از رندان و خوشگذران می‌پیوندد که در مکانی به نام دیر دور هم جمع شده‌اند. او از تنهایی دیر و خلوت آن می‌گوید و اشاره دارد که چطور محبت و دوستی او را به جمع‌رندانی متصل کرده است. در این مراسم، او از زیبایی و جذابیت محبوبش سخن می‌گوید که باعث سرخوشی و شادابی محفل شده است.
شاعر حس می‌کند که با نوشیدن شراب و لذت بردن از موسیقی و همصحبتی از قید و بند عقل آزاد شده و به حال و هوای خوشی فرو رفته است. او همچنین به این نکته می‌پردازد که محبت او به محبوب، او را از خودخواهی و غم دور کرده و در عوض احساس سرخوشی و خوشبختی به او بخشیده است.
در ادامه، شاعر به صورت خاص به چهره محبوبش اشاره می‌کند و می‌گوید چگونه حضور او در زندگی‌اش باعث خوشحالی و آرامش اوست. در نهایت، او اشاره می‌کند که محبوبش او را به مراحل بالای عاشقی رهنمون ساخته و او را در دریای عشق قرار داده است. به طور کلی، شعر همگی از شوق و شادی ناشی از عشق و همراهی با جمعی خوشگذران حکایت دارد.
مرا با جمع رندانی که در دیرند ضم کردیچو دیر از غیر خالی شد در خلوت بهم کردی
هوش مصنوعی: تو من را به جمع رندانی در محفل خود راه دادی، همانطور که وقتی دیر (محل عبادت) از دیگران خالی شد، در تنهایی ما را به هم پیوند زدی.
نهادی مجلس بزمی بر آواز رباب و نیچو لعلت میر مجلس شد به می دادن ستم کردی
هوش مصنوعی: مجلس جشنی برپا شده است که با صدای رباب و نی همراه است. تو با زیباییات، مظهر این مجلس شدهای و از چشیدن شراب، با ظلم و ستم به من رسیدی.
به شوخی عقل فرزانه، چو ره برد اندر آن خانهبه جای رطل و پیمانه، سرش زیر قدم کردی
هوش مصنوعی: عقل باهوش و زیرک به شوخی وارد آن خانه میشود و به جای وزن کردن و اندازهگیری، به طور مستقیم رفتار می‌کند و در نهایت خود را به زانو درمیآورد.
ز بهر فضل و پیشی من، چو کردم با تو خویشی مندو ساغر بیشتر دادی، مرا از خویش کم کردی
هوش مصنوعی: به خاطر فضل و محبت تو، وقتی با تو رابطهای نزدیک برقرار کردم، دو بار بیشتر به من ساغر نوشیدنی دادی، اما از ارزش و اهمیت خودم در نظر تو کاسته شد.
مرا با طاق آن ابرو چو دیدی مهر پیوستهتنم را از بر او طاق و دل را جفت غم کردی
هوش مصنوعی: وقتی که چهرهی زیبای تو را دیدم، احساس کردم که خوشبختیام به تو وابسته است و دلم پر از اندوه شد.
تو بودی مطرب و ساقی، تو بودی شاهد باقیگهم درویش خود خواندی و گاهم محتشم کردی
هوش مصنوعی: تو همیشه نوازنده و بادهفروش بودی، تو آن شاهدی که همیشه باقی است. گاهی من را در لباس درویش قرار دادی و گاهی هم با وقار و با احترام کردم.
به خیلی کردی از رخ چون سال بوسه‌ای کردمشکایت چون توان کرد از چنان رویی کرم کردی
هوش مصنوعی: من از زیبایی تو به شدت تحت تأثیر قرار گرفتهام و به همین خاطر از تو شکایت میکنم؛ چرا که چگونه میتوان از چنین چهرهای زیبایی و سخاوت را انتظار داشت؟
به دستم جام‌جم دادی، پس از عمری که دم دادیچه مستی‌ها کنیم اکنون! که می در جام جم کردی
هوش مصنوعی: به من نوشیدنیای دادی که سالهای طولانی منتظرش بودم. حالا که این جام را در دست دارم، بیایید لحظات شاد و پرخوشی را کنار هم تجربه کنیم.
چو دیدی اوحدی را تو به علم عاشقی دانامیان عالمی او را به عشق خود علم کردی
هوش مصنوعی: وقتی که تو اوحدی را دیدی، دانستی که او در علم عاشقی خبره است. در میان مردم، تو به واسطه عشق خود او را آگاه کردی.