غزل شمارهٔ ۷۹۹
هوش مصنوعی: این شعر به احساسات عمیق عاشقانه و درد فراق اشاره دارد. شاعر از سوزش دل ناشی از دوری محبوب سخن می‌گوید و نسبت به کینه‌ای که از طرف محبوب دریافت کرده، ابراز نارضایتی می‌کند. او همچنین به زیبایی و نور خورشید اشاره می‌کند و می‌گوید که نمی‌توان در برابر آن، چراغ روشن کرد. شاعر از خواسته دل خود برای وصال محبوب صحبت می‌کند و از سختی‌های ناشی از عشق و دوری می‌نالد. در نهایت، او بر این نکته تأکید می‌کند که عشق واقعی از درد و رنج توأم است و چنین احساسی نزد جوانان باید آموخته شود.
عالمی را به فراق رخ خود می‌سوزیتا خود از جمله کرا وصل تو باشد روزی؟
هوش مصنوعی: شما با جدایی خود، بر دل یک عالم آتش میزنید، به امید اینکه روزی خودتان به او وصال پیدا کنید؟
دل سخت تو به جز کینه نورزد با ماچون به دل کینه کشی، پس به چه مهر اندوزی؟
هوش مصنوعی: دل نیرومند تو جز بر دشمنی با ما چیزی احساس نمیکند. اگر قلب تو پر از کینه است، پس چرا در ظاهر محبت نشان میدهی؟
خار این کوه و بیابان همه سوزن بایدتا تو این پرده که بر ما بدریدی دوزی
هوش مصنوعی: برای اینکه تو بتوانی این پرده را که بر ما دریدهای، دوباره بدوزی، باید تمام خارها و سنگها را به سوزن تبدیل کنی.
نسبت گل بتو می‌کردم و عقلم می‌گفت:پیش خورشید نشاید که چراغ افروزی
هوش مصنوعی: من به تو نسبت گل میدادم، اما عقل من می‌گفت: در مقابل خورشید، روشن کردن چراغ کار بیهودهای است.
وقت آن بود که دل بر خورد از لعل لبتچرخ پیروزه نمی‌خواست مرا پیروزی
هوش مصنوعی: زمانی بود که قلبم از زیبایی لبانت به شدت تحت تاثیر قرار گرفته بود، به طوری که دیگر نیازی به پیروزی یا کامیابیهای دنیوی نداشتم.
شب هجران ترا صبح پدیدار نبودگر خیال رخ خوب تو نکردی روزی
هوش مصنوعی: در شب جدایی تو، صبحی پیدا نمیشد اگر روزی یاد چهره زیبا تو در ذهنم نمیآمد.
اوحدی، بر رخ این تازه جوانان بی‌زرعشق رسوا بود، آنگاه به پیر آموزی؟
هوش مصنوعی: اوحدی اشاره می‌کند که به دلیل زیبایی و جذابیت جوانان، عشق و محبت آنها معروف و آشکار شده است، اما در این میان چگونه میتوان از تجربیات پیران و آموزگاران بهرهبرد؟