غزل شمارهٔ ۸۵۳
هوش مصنوعی: این شعر به بیان حال و احساسات فردی می‌پردازد که در عشق بیمار و رنجور است. شاعر از طرف معشوق می‌پرسد که حالش چگونه است و به تیره‌روزی خود در اثر جدایی اشاره می‌کند. او از برداشت‌های دیگران گلایه می‌کند و می‌خواهد بداند که معشوق چه حسی دارد. در ادامه، از آغوش و بوسه‌هایی که خواسته، یاد می‌کند و از زیبایی‌های معشوق با اشتیاق و درد می‌گوید. در نهایت، شاعر از معشوق می‌خواهد که حتی در دوری هم حال او را بپرسد و نگرانی او از درد دوری را درک کند. این قطعه شعری احساسات عمیق عاشقانه و غم ناشی از جدایی را به تصویر می‌کشد.
تبم دادی نمیپرسی که ای بیمار من چونیدلت چونست در عشق و تو با تیمار من چونی
هوش مصنوعی: تو به من محبت کردی و حالا از احوال من نمیپرسی. نمیدانی که در عشق چه حال و روزی دارم و با درد و رنج من چه میکنی؟
به روز روشن از هجر تو من بس تیره حالم، توشب تیره ز دست نالهای زار من چونی
هوش مصنوعی: در روز روشن، به دلیل دلتنگیام برای تو، حال و روزم بسیار تیره و نابسامان است. حالا تو در شب تاریک چگونه میتوانی از نالهها و گریههای من باخبر شوی؟
بکار دیگران نیکو میان بستی، شنیدم منببینم تا: چو کار افتد مرا در کار من چونی
هوش مصنوعی: تو کارهای خوب دیگران را به خوبی انجام دادی، اما من خواهم دید وقتی نوبت به کار خودم میرسد، چگونه عمل میکنم؟
ز مهمان خیالت هر شبی صد عذر میخواهمکه با تقصیرهای دیدهٔ بیدار من چونی
هوش مصنوعی: من هر شب به خاطر مهمان خیالت از تو عذرخواهی میکنم، که با اشتباهات و ندانم کاریهای چشمان بیدارم چطور میتوانی تحمل کنی؟
بیازردی که من گفتم بده زان لب یکی بوسهمن این بسیار خواهم گفت با آزار من چونی
هوش مصنوعی: اگر تو از گفتن من ناراحت شدهای که خواستم از آن لب یک بوسه بگیرم، باید بگویم که من بسیار بیشتر از اینها میخواهم، پس وضعیت من را با آزار خودت چگونه میبینی؟
ز دست هندوی زلفت نمی یارم که چشمت رابپرسم یکزمان کای ترک مردم‌خوار من چونی؟
هوش مصنوعی: نمیتوانم از تو بپرسم حال چشمت چگونه است، چرا که زیبایی زلفت چنان محوکننده است که نمیتوانم به چیز دیگری فکر کنم. ای ترکِ نازپرورده، آیا حال تو چطور است؟
دلم بردی نمی گویی که خود چون زنده‌ای بیدلغمت خوردم نمی پرسی که ای غم خوار من چونی
هوش مصنوعی: دل من را به خود مشغول کردهای و نمیگویی که حال من چطور است. به یاد تو و غمت دچار درد و رنج شدهام، اما تو نمیپرسی که حال و روز من چطور است، مانند نی که غمگین است و ناله می‌کند.
گرم در صد بلا بینی مپرس از هیچ سهلست آنچو پرسی این بپرس از من که بی‌دیدار من چونی
هوش مصنوعی: اگر در شرایط سخت و بدی قرار داری، نیازی نیست از کسی درباره مشکلاتت بپرسی، چرا که آنچه بر تو میگذرد آسان است. اما از من بپرس که بدون دیدار تو حال و روزم چگونه است؟
منت پار آشنا بودم، عجب کامسال خود روزینپرسیدی ز من کای آشنای پار من چونی
هوش مصنوعی: من به خاطر دوستیام با تو، همیشه در حال شکرگزاری بودم. عجیب است که هیچوقت از من نپرسیدی: ای دوست عزیزم، حال و روزت چطور است؟
سرم بر آستان خویش میبینی نمی گوییکه ای بر آستان کم ز خاک خوار من چونی
هوش مصنوعی: در اینجا گویا شخصی به کسی دیگر اشاره می‌کند که در کنار او نشسته و بر زمین افتاده، اما نمیگوید که او در چه وضعیتی است و چگونه احساس می‌کند. این بیان به نوعی حالتی از ناامیدی یا احساس حقارت را منتقل می‌کند، چرا که بر روی خاک نشسته و از طرفی دیگر از او سؤال نمیشود که چگونه است.
مرو با هر بدآموزی بترس از آه دلسوزیبپرس از اوحدی روزی که ای بیمار من چونی
هوش مصنوعی: به جایی نرو که برایت بد و مضر باشد، زیرا ممکن است درد دل شخصی دلسوز را بشنوی. از اوحدی بپرس، در روزی که او به تو می‌گوید، حالت چطور است، ای بیمار؟