قصیدهٔ شمارهٔ ۶ - وله روح‌الله روحه
هوش مصنوعی: این شعر به بیان غم و اندوه عاشقانه پرداخته و به معشوق هشدار می‌دهد که عشق و وابستگی‌های دنیا فریبنده‌اند. شاعر به دلدار خود می‌گوید که هرچند شاید گمان کند که توانسته قلبش را تسخیر کند، اما در واقع او باز به دیگران علاقه دارد و حتی در لحظات خلوت نیز به فکر دیگران است.
شاعر به معشوق یادآوری می‌کند که اشک ریختن برای او بی‌فایده است، زیرا او از درد دیگران رنج می‌برد و برایش نوشتن نامه و ارسال هدایا کاری نخواهد کرد. همچنین هشدار می‌دهد که دل نباید به زیبایی‌های ظاهری متصل شود، زیرا پشت این زیبایی‌ها ممکن است حیله و فریب باشد.
او در نهایت توصیه می‌کند که از وابستگی به دنیا و تلاش برای جلب محبت دیگران خودداری کند و به دنبال عشق حقیقی و وفاداری باشد. این شعر حاوی نکاتی آموزنده درباره عشق، فریب و اهمیت شناخت دل‌هاست.
مباش بندهٔ آن کز غم تو آزادستغمش مخور، که به غم خوردن تو دلشادست
هوش مصنوعی: بهتر است که هیچ پاسخی به کسی ندهی که از درد و غم تو رهاست. نگران غم او نباش، چون او با دیدن غم تو شاد میشود.
مریز آب دو چشم از برای او در خاککه گر بر آتش سوزنده در شوی بادست
هوش مصنوعی: گریه نکن و اشک نریز برای او، زیرا اگر تو به آتش بسوزی، او به دست تو نمیرسد.
کجا دل تو نگه دارد؟ آنکه از شوخیهزار بار دل خود به دیگران دادست
هوش مصنوعی: دل تو کجا میتواند بماند؟ کسی که هزار بار به شوخی دلش را به دیگران سپرده است.
بخلوت ارچه نشیند بر تو، شاد مباشکه یارش اوست که بیرون خلوت استادست
هوش مصنوعی: اگر در خلوت و تنهایی خود احساس آرامش میکنی، شاد نباش، زیرا آن کسی که با تو نیست و دور از توست، در واقع محبوب توست که در بیرون از این تنهایی به سر می‌برد.
اگرچه پیش تو گردن نهد به شاگردیمباش بی‌خبر از حیلتش، که استادست
هوش مصنوعی: هرچند که کسی به تو احترام میگذارد و خود را زیر دست تو میداند، اما نباید از ترفندهای او غافل باشی، زیرا او خود از استادان این کار است.
کجا به نالهٔ زار تو گوش دارد شب؟که تا سحر ز غم دیگری به فریادست
هوش مصنوعی: کجا کسی هست که در شب به درد و نالهٔ تو گوش کند؟ مگر اینکه تا صبح به خاطر غم دیگری سر به فریاد برده باشد.
ز نامه‌ها که فرستاده ای چه سود؟ کزوبر آن خورد که برش جامه‌ها فرستادست
هوش مصنوعی: از نامههایی که فرستادهای چه فایدهای دارد؟ چون کسی که برای او فرستادی، لباسها را به او تحویل داده است.
گرت بسان قلم سر همی‌نهد بر خطبه هوش باش، که خاطر هنوز ننهادست
هوش مصنوعی: اگر تو مانند قلم خود را بر روی خط مرتب کنی، هوشیار باش که ذهن هنوز آمادگی لازم را نداشته است.
برافکن، ای پدر، از مهر آن برادر دلنه خود ز مادر دوران همین پسر زادست
هوش مصنوعی: ای پدر، محبت آن برادر را از دل من دور کن، زیرا این پسر تنها از مادر زمانه ما زاده شده است.
ببسته زلف چو مارش میان به کشتن توتو در خیال که: گنجی به دستت افتادست
هوش مصنوعی: زلفهایش مانند ماری پیچیده شده و تو در خیال خود احساس میکنی که گنجی به دست آوردهای.
مده به شاهد دنیا عنان دل، زنهار!که این عجوزه عروس هزار دامادست
هوش مصنوعی: به دقت مراقب باش که دل خود را به زیبایی‌های دنیا نسپار؛ چرا که این زیبایی فریبنده، مانند زنی است که هزار خواستگار دارد و هیچگاه به کسی وفادار نیست.
اگر ز دوست همین قد و چهره می‌جوییزمین پر از گل و نسرین و سرو و شمشادست
هوش مصنوعی: اگر از دوست فقط زیبایی و ظاهرش را میخواهی، بدان که دنیا پر از زیبایی‌های طبیعی مانند گلها، درختان سرو و شمشاد است.
ز روی خوب وفا جوی، کاهل معنی رادل از تعلق این صوت و صورت آزادست
هوش مصنوعی: به خاطر چهرهی زیبا و وفاداریاش، کسانی که بیانگیزهاند، دلشان از وابستگی به این صدا و جلوهها رهایی یافته است.
جماعتی که بدادند داد زیباییاگر نه داد دلی می‌دهند بیدادست
هوش مصنوعی: مجموعهای از افرادی که به زیبایی توجه دارند، اگر نتوانند دل را تسخیر کنند، به جای آن چیزی جز درد و رنج نمیدهند.
کسی که از غم شیرین لبان به کوه دویدرها کنش، که هنوز از کمر نیفتادست
هوش مصنوعی: کسی که از روی درد و غم به سمت کوه دویده است، او را رها کن؛ زیرا هنوز نتوانسته از سنگینی بار غم خود رها شود.
حلاوت لب شیرین به خسروان بگذارکه رنج کوه بریدن نصیب فرهادست
هوش مصنوعی: شیرینی لبینی را به پادشاهان واگذار کن؛ چرا که تنها فرهاد است که باید درد و زحمت بریدن کوه را تحمّل کند.
چه سود دارد اگر آهنین سپر سازیم؟چو آنکه خون دل ما بریخت پولادست
هوش مصنوعی: چه فایدهای دارد اگر از آهن سپر بسازیم؟ در حالی که درد و رنج ما، همانند پولاد است و سختیهای دلمان را نمیتوان پنهان کرد.
نموده‌ای که: دگر عهد می‌کند با مامکن حکایت عهدش، که سست بنیادست
هوش مصنوعی: تو نشان دادهای که دیگر با ما عهدی نمیکنی، پس درباره وعدهات صحبت نکن که این وعدهها ضعیف و بیاساس هستند.
نصیحتی که کنم یاد گیر و بعد از منبگوی راست که: اینم ز اوحدی یادست
هوش مصنوعی: اگر نصیحتی برایت دارم، آن را خوب به خاطر بسپار و بعد از من به درست بگو که این مطلب از اوحدی است.