بخش ۲۳ - نامۀ چهارم از زبان معشوق
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به فردی که از حقیقت دور شده و به خیال خودش مغرور است، هشدار می‌دهد. او می‌گوید که مشخص است از نامه‌اش که در راه سلامت نیست و در آرزوی عشق و وصال است، اما باید بداند که این آرزوها به دور از واقعیت هستند. شاعر تأکید می‌کند که نه تنها هیچ کس نمی‌تواند به وصال معشوق برسد، بلکه تلاش‌های او بیهوده است و در نهایت فقط درد و خون دل به بار خواهد آورد. او از شنیدن داستان‌های عاشقانه بی‌محتوا انتقاد می‌کند و به فرد توصیه می‌کند تا از خیالات باطل خود دور شود و به واقعیت‌ها توجه کند.
گو ای شده از ره خرد دورگشته به هوای خویش مغرور
هوش مصنوعی: ای کسی که به خاطر خودخواهیات از خرد و دانایی دور شدهای، مغرور و فریبخوردهای.
پیداست ز نامه و پیامتکافتاده‌ای از ره سلامت
هوش مصنوعی: از محتوای نامه و پیامت مشخص است که از راه درست و امن منحرف شدهای.
گر هست هوای مات در سربادت به کف است و خاک بر سر
هوش مصنوعی: اگر در سر تو آرزوی محبت باشد، آن را به دست میآوری و دیگران بر تو خواهند افتاد.
گرد سر کوی ما چه گردی؟بنشین که نه مردِ این نبَردی
هوش مصنوعی: در اطراف کوی ما چه گرد و غباری نشسته که هیچیک از مردان این میدان نبرد نیستند.
گر باد شوی نیابی‌ام گَردبیهوده مکوب آهنِ سرد
هوش مصنوعی: اگر همچون باد شوی، مرا نخواهی یافت، بنابراین بیدلیل بر آهن سرد نزن.
کس را نرسد به وصل ما دستکی ذره به آفتاب پیوست؟
هوش مصنوعی: هیچکس نمی‌تواند به وصال ما دست یابد، همانطور که ذرهای در برابر آفتاب نمی‌تواند به آن دست پیدا کند.
مقصود تو مقصدی‌ست بس دورعاقل شود از چنین هوس دور
هوش مصنوعی: هدف تو هدفی بسیار دور است، بنابراین عاقل باید از این نوع خواهشها و آرزوها دوری کند.
کس عکس جمال ماندیده‌ستکس نقش خیال ما ندیده‌ست
هوش مصنوعی: هیچکس زیبایی او را ندیده است و هیچکس تصویر خیال ما را درک نکرده است.
مِهر رخ ما ز دل به در کنوز غمزهٔ مستِ ما حذر کن
هوش مصنوعی: این جمله به معنای این است که زیبایی و عشق ما را از دل بیرون کن و از جاذبه و جذابیت پرشور ما دوری کن.
چون نیست حدیث عشق بازیبگذار حدیث عشق‌بازی
هوش مصنوعی: وقتی که داستان عشق و محبت نیست، بهتر است که از عشق و محبت صحبت نکنیم.
شاخی منشان که آخر کارجز خون دلت نیآورد بار
هوش مصنوعی: شاخی که میروید و رشد می‌کند، در نهایت چیزی جز درد و رنج به همراه ندارد.
گر تو ز خیال باطل خویشدر جستن حل مشکل خویش
هوش مصنوعی: اگر در پی حل مشکلت، به دنبال خیالهای باطل خود باشی،