غزل شمارهٔ ۲۰
هوش مصنوعی: این شعر به موضوعاتی چون شادی و لذت از زندگی، رنج و ریای اجتماعی پرداخته است. شاعر با آمدن عید، به جشن و مینوشی دعوت میکند و به نقد کسانی میپردازد که زندگی را جدی میگیرند و از خوشیها دوری میجویند. او بر این نکته تأکید دارد که باده نوشی بدون ریا و تظاهر بهتر از زندگی همراه با نفاق و خودبزرگبینی است. در نهایت، شاعر از قضاوت کردن نسبت به دیگران پرهیز میکند و میگوید که اگر ما نیز باده بنوشیم، چه عیبی دارد؛ زیرا زندگی کوتاه و باید از آن لذت برد.
روزه یکسو شد و عید آمد و دلها برخاستمی ز خُمخانه بهجوش آمد و می باید خواست
هوش مصنوعی: ماه روزه به پایان رسید و عید فرارسید و شادی و نشاط در دلها شکل گرفت. شراب از خمره به جوش آمد و اکنون زمان نوشیدن آن فرا رسیده است.
نوبهٔ زهدفروشانِ گرانجان بگذشتوقتِ رندی و طرب کردنِ رندان پیداست
زمانه ی آدم های ظاهرنما و خالی از عبادت قلبی و واقعی، گذشت و زمانه ی عبادت واقعی از سوی مومنان قلبی و واقعی شروع شده.
چه ملامت بُوَد آن را که چنین باده خورَد؟این چه عیب است بدین بیخردی؟ وین چه خطاست؟
چه مشکلی دارد اگر کسی اینگونه (برای عبادت واقعی) شراب بنوشد؟ چه اشکالی است در جامعه که از بی خردی نشعت میگیرد؟ و این چه اشتباهی است؟
بادهنوشی که در او روی و ریایی نَبُوَدبهتر از زهدفروشی که در او روی و ریاست
باده خوری که در کارش ریا نداشته باشد بهتر و ارزشمند تر از زاهدی است که به دنبال ریا و خودنمایی است
ما نه رندانِ ریاییم و حریفانِ نفاقآنکه او عالِم سِرّ است، بدین حال گواست
هوش مصنوعی: ما از کسانی نیستیم که به تظاهر و نفاق روی بیاوریم؛ آن کسی که رازها را میداند، بر این حالت ما شاهد است.
فرضِ ایزد بگزاریم و به کس بد نکنیموان چه گویند روا نیست، نگوییم رواست
هوش مصنوعی: باید فرض کنیم که خداوند را در نظر داریم و به هیچکس آسیب نرسانیم و آنچه که دیگران میگویند صحیح نیست، ما هم نباید بگوییم که صحیح است.
چه شود گر من و تو چند قدح باده خوریم؟باده از خونِ رزان است، نه از خون شماست
چه مشکلی دارد که من و تو چند قدح باده بخوریم، باده و شراب از درخت انگور گرفته میشود و چیزی از شما کم نمیشود و ضرری به شما نمیرسد
این چه عیب است کز آن عیب، خلل خواهد بود؟ور بُوَد نیز چه شد؟ مردم بیعیب کجاست؟
هوش مصنوعی: این چه اشکالی است که اگر وجود داشته باشد، نقصی به همراه خواهد داشت؟ اگر هم وجود داشته باشد، چه اهمیتی دارد؟ آدمهای بدون عیب کجا هستند؟