غزل شمارهٔ ۱۷۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از پیام خوشی می‌گوید که از جانب آصف به او رسیده است. او به عمق احوال خود اشاره می‌کند و می‌طلبد که با اشک‌هایش دل و وجودش را آباد کند. شاعر به زیبایی‌ها و معانی عشق اشاره می‌کند و از خدا می‌خواهد عیب‌هایش را بپوشاند. همچنین به زیبایی‌های عالم و محبوبان اشاره می‌کند و به قدرت عشق و تأثیر آن بر دل تأکید می‌کند. در پایان، شاعر از مخاطب می‌خواهد که زمان را غنیمت شمارد و از فرصت‌ها بهره‌برداری کند. این مدح‌ها و نکته‌های حکیمانه نشان‌دهنده عمق اندیشه‌های عرفانی و عاشقانه شاعر است.
دوش از جنابِ آصف، پیکِ بشارت آمدکز حضرتِ سلیمان، عشرت اشارت آمد
هوش مصنوعی: شب گذشته پیامی از آصف به من رسید که خبر از خوشحالی و شادی از سوی حضرت سلیمان را به همراه داشت.
خاکِ وجود ما را، از آبِ دیده گِل کنویران‌سرایِ دل را، گاهِ عمارت آمد
هوش مصنوعی: از اشکهایم خاک وجودم را بساز و ویرانیهای دلم را بازسازی کن. زمانی برای ساختن و ایجاد دوباره فرارسیده است.
این شرحِ بی‌نهایت، کز زلفِ یار گفتندحرفی‌ست از هزاران، کاَندر عبارت آمد
هوش مصنوعی: این توضیح بیپایان که درباره زلف معشوق گفته شده، فقط یکی از هزاران حرفی است که در این عبارت بیان شده است.
عیبم بپوش زنهار، ای خرقهٔ مِی‌آلودکآن پاکِ پاک‌دامن، بهرِ زیارت آمد
هوش مصنوعی: نقص من را پنهان نگهدار، ای ردای پر از شراب، چون انسان پاک‌دامن برای زیارت به اینجا آمده است.
امروز جایِ هر کس، پیدا شود ز خوبانکآن ماهِ مجلس‌افروز، اندر صدارت آمد
هوش مصنوعی: امروز هر کس در جایگاه خود مشخص میشود، چون آن معشوق دلربا که مجلس را روشن می‌کند، در مقام رهبری و اداره امور آمده است.
بر تختِ جم که تاجش، معراجِ آسمان استهمّت نگر که موری، با آن حقارت آمد
هوش مصنوعی: در تخت شاهانهای که تاج آن نماد بلندی آسمان است، توجه کن که موری (مورچهای) با آن کوچکی و حقارتش به آنجا آمده است.
از چشمِ شوخش ای دل! ایمانِ خود نگه دارکآن جادویِ کمانکش، بر عزمِ غارت آمد
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و جذابیت چشمان او، ای دل، ایمان خود را حفظ کن، زیرا آن جذبه و سحری که در کمان او نهفته است، میتواند همه چیز را ببرد و تو را نیز درگیر کند.
آلوده‌ای تو حافظ، فیضی ز شاه درخواهکآن عنصرِ سَماحت، بهرِ طهارت آمد
هوش مصنوعی: تو دلت را به چیزهای ناپاک آلوده کردی، اما از شاه بخواه که فیض و برکت را به تو عطا کند، زیرا این روح و عنصر بخشندگی و سادگی، برای پاکی و طهارت آمده است.
دریاست مجلسِ او، دَریاب وقت و دُر یابهان ای زیان‌رسیده وقتِ تجارت آمد
هوش مصنوعی: دریا، محفل اوست؛ زمان را غنیمت شمار و ارزش آن را بشناس. ای کسی که به خود آسیب زدهای، بدان که زمانِ کسب و کار فرا رسیده است.