غزل شمارهٔ ۲۱۵
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به فضایی شاداب و پر از عشق در میکده اشاره می‌کند. با اشاره به درگیری‌های عاشقانه و دوری از مسائل دنیا، او فضای خوش و شادِ آنجا را توصیف می‌کند، جایی که صدای سازها و ناله‌های دلنشین مهم‌تر از بحث‌های علمی و جدی است. شاعر به زیبایی چشم یاری می‌نگرد و از بخت نامساعدش گله می‌کند. او به طرف مقابلش پیشنهاد بوسه می‌دهد، اما او در پاسخ با خنده می‌گوید که چنین معامله‌ای در بین آنها نیست. در نهایت، شاعر به دردی که در دلش دارد و به فرصت‌های خوب عشق اشاره می‌کند، وکمبود زمان و حوصله را در ابراز محبت یادآوری می‌کند.
به کویِ میکده یا رب سحر چه مشغله بود؟که جوشِ شاهد و ساقی و شمع و مشعله بود
هوش مصنوعی: در محلی که میخانه است، ای خدا، چه کار و مشغلهای وجود دارد؟ که در آنجا فقط حال و هوای عشق، شراب، بادهفروشی و نور شمعها به پا است.
حدیثِ عشق که از حرف و صوت مُستَغنیستبه نالهٔ دف و نی در خروش و ولوله بود
هوش مصنوعی: داستان عشق نیازی به کلمات و صداها ندارد، بلکه با ناله و صدای دف و نی به خوبی بیان میشود و درونش شور و ولولهای عمیق نهفته است.
مباحثی که در آن مجلسِ جنون می‌رفتوَرایِ مدرسه و قال و قیلِ مسأله بود
هوش مصنوعی: در آن جلسه که به جنون میکشید، صحبتهایی مطرح میشد که فراتر از مباحث علمی و جدلهای معمول بود.
دل از کرشمهٔ ساقی به شُکر بود ولیز نامساعدیِ بختش اندکی گِلِه بود
هوش مصنوعی: دل به لطف و محبت ساقی خوش بود، اما به خاطر بدشانسی کمی ناراحت بود.
قیاس کردم و آن چشمِ جادوانهٔ مستهزار ساحر چون سامریش در گَله بود
هوش مصنوعی: چشمان جذاب و فریبندهاش را با هزار جادوگر مقایسه کردم، که مانند سامری در میان گلهای از جادوها قرار داشت.
بگفتمش به لبم بوسه‌ای حوالت کنبه خنده گفت کِی‌ات با من این معامله بود؟
هوش مصنوعی: به او گفتم که یک بوسه به من بده، اما او با خنده جواب داد: از کی این معامله بین ما بوده است؟
ز اخترم نظری سعد در رَه است که دوشمیان ماه و رخِ یارِ من مُقابله بود
هوش مصنوعی: درخشش ستارهای خوشیمن بر سر راه من وجود دارد، زیرا دیشب میان چهرهی زیبا و ماه درخشان، دیداری اتفاق افتاد.
دهانِ یار که درمانِ دردِ حافظ داشتفغان که وقتِ مُرُوَّت چه تنگ حوصله بود
هوش مصنوعی: دهان معشوق که میتوانست به دردهای حافظ پاسخ دهد، آه و افسوس که زمان کوتاهی برای لطف و مهربانی وجود داشت.