غزل شمارهٔ ۲۱۶
هوش مصنوعی: این شعر از حافظ به توصیف چشمانداز عشق و زیبایی می‌پردازد. شاعر از عشق خود به یک معشوق می‌گوید که همچون پری زیباست و سرشار از صفات نیکو است. او احساس می‌کند که دلش تمایل به ترک شهر به خاطر بوی خوش معشوق دارد، اما نمی‌داند که آن معشوق در سفر است. شاعر در ادامه بر تاثیرات سرنوشت و قدرت ستاره‌ها تأکید می‌کند و می‌گوید که برای دلش عذری وجود ندارد چرا که معشوق در مملکت زیبایی مقام بلندی دارد.
او به یاد روزهای خوشی می‌افتد که با دوستش سپری کرده و به مرور زمان، حسرت و افسوس خود را به خاطر از دست دادن آن لحظات بیان می‌کند. در نهایت، حافظ بر این نکته تأکید می‌کند که هرگونه خوشبختی که به او رسیده، نتیجه دعاها و راز و نیازهای شبانه‌اش با خداوند بوده است.
آن یار کز او خانهٔ ما جایِ پَری بودسر تا قدمش چون پَری از عیب بَری بود
هوش مصنوعی: آن معشوق که خانهمان به خاطر او پر از جمال و زیبایی بود، از سر تا پایش هیچ عیبی وجود نداشت و همچون پریان بینقص بود.
دل گفت فروکش کنم این شهر به بویشبیچاره ندانست که یارش سفری بود
دل گفت که باید به خاطر وجود معشوق، در این شهر بمانم و جایی نروم، اما بیچاره متوجه نبود که عشقش در سفر است. (فروکش کنم یعنی بمانم. به بویش یعنی به آرزویش)
تنها نه ز رازِ دلِ من پرده برافتادتا بود فلک، شیوهٔ او پرده‌دری بود
هوش مصنوعی: تنها پرده از راز دل من کنار نرفت، بلکه تا وقتی آسمان باشد، شیوه او همیشه این است که پردهها را کنار میزند.
منظورِ خردمندِ من آن ماه که او رابا حُسنِ ادب شیوهٔ صاحب‌نظری بود
هوش مصنوعی: منظور من از آن ماه، شخصی است که به زیبایی و ادب شناخته شده و دارای دیدگاههایی عمیق و خردمندانه است.
از چنگِ مَنَش اختر بَدمِهر به در بردآری چه کنم؟ دولتِ دورِ قمری بود
هوش مصنوعی: ستارهی بدشگون در زندگیام از چنگ من فرار کرد، حالا چه کنم؟ این یک دوری و جدایی شبیه به سرنوشت یک ماهِ کامل است.
عُذری بِنِه ای دل، که تو درویشی و او رادر مملکتِ حُسن سَرِ تاجْوَری بود
هوش مصنوعی: ای دل، بهانهای بساز که تو در حالتی ساده و بیخود هستی و او در دنیای زیبایی مثل تاجی در مقام و منزلت است.
اوقاتِ خوش آن بود که با دوست به سر رفتباقی همه بی‌حاصلی و بی‌خبری بود
هوش مصنوعی: لحظات خوش، زمانی است که با دوست سپری شود؛ باقی زمانها همه بیفایده و دور از آگاهی هستند.
خوش بود لبِ آب و گل و سبزه و نسرینافسوس که آن گنجِ روان رهگذری بود
هوش مصنوعی: در کنار آب و گل و سبزه و گل نسرین اینجا زیبا و دلانگیز است، اما افسوس که این زیبایی فقط گذرایی و موقتی است.
خود را بکش ای بلبل از این رشک که گُل رابا بادِ صبا وقتِ سحر جلوه‌گری بود
هوش مصنوعی: ای بلبل، خودت را از حسرتی که به خاطر زیبایی گل به تو دست داده، رها کن؛ زیرا در زمان صبحگاهی، گل با نسیم صبح خود را به نمایش میگذارد و زیباییاش از آنِ اوست.
هر گنجِ سعادت که خدا داد به حافظاز یُمنِ دعایِ شب و وِردِ سَحَری بود
هوش مصنوعی: هر خوشبختی و نعمت که خداوند به حافظ عطا کرده، ناشی از دعاهای شب و ذکرهای سحرگاه اوست.