غزل شمارهٔ ۴۰۵
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر عشق و ارادت شاعر (حافظ) به می و میخانه و در عین حال به خداوند است. او به حق صحبت پیر خرابات اشاره می‌کند و می‌گوید که تنها آرزوی او خدمت به اوست. حافظ اعتقاد دارد که حتی اگر بهشت جای گناهکاران نیست، با نوشیدن باده می‌تواند به رحمت خداوند دست یابد. او بر این باور است که محبت الهی مانند صاعقه روشن است و بر زندگی او تأثیر می‌گذارد. حافظ از زهد و توبه صحبت می‌کند، اما به نظر می‌رسد که دلش به آن میل ندارد و بیشتر به عشق و شادی در میخانه تمایل دارد. در نهایت، او می‌گوید که هویتش وابسته به خرقه و باده است و ذاتش از خاک خرابات نشات گرفته است.
به جان پیر خرابات و حق صحبت اوکه نیست در سر من جز هوای خدمت او
هوش مصنوعی: زندگی و عشق به شخصی که در محفل خوشگذرانیها مشهور است، برایم بسیار ارزشمند است و جز خدمت به او چیزی در خیالم نیست.
بهشت اگر چه نه جای گناهکاران استبیار باده که مستظهرم به همت او
هوش مصنوعی: اگرچه بهشت جای کسانی که خطا کردهاند نیست، ولی بیا و شراب بیاور که به لطف او از خود بیخود شدهام.
چراغ صاعقه آن سحاب روشن بادکه زد به خرمن ما آتش محبت او
هوش مصنوعی: نور و روشنایی ناشی از صاعقه، بر کیفیت ابر به ما میافزاید و نیرویی که منجر به آتشزدن خرمن عشق او شد، نشاندهنده شدت جذبه و محبت اوست.
بر آستانه میخانه گر سری بینیمزن به پای که معلوم نیست نیت او
هوش مصنوعی: اگر به در ورودی میخانه رسیدی و کسی را دیدی، قدم به آنجا نگذار و خودت را درگیر نکن، زیرا نیت و مقصد او مشخص نیست.
بیا که دوش به مستی سروش عالم غیبنوید داد که عام است فیض رحمت او
هوش مصنوعی: بیا که شب گذشته صدای سمفونی عالم غیب به ما خبر داد که رحمت او به همگان تعلق دارد.
مکن به چشم حقارت نگاه در من مستکه نیست معصیت و زهد بی مشیت او
هوش مصنوعی: به من که مستم، با نگاهی تحقیرآمیز ننگر، زیرا نه معصیتی در کارم است و نه زهدی بدون اراده او وجود دارد.
نمی‌کند دل من میل زهد و توبه ولیبه نام خواجه بکوشیم و فر دولت او
هوش مصنوعی: دل من تمایل به زهد و توبه ندارد، اما به خاطر نام خداوند تلاش میکنیم و به دنبال خوشبختی او هستیم.
مدام خرقه حافظ به باده در گرو استمگر ز خاک خرابات بود فطرت او
هوش مصنوعی: حافظ همواره با عشق و دلباختگی در ارتباط است و این وابستگی او چندان عمیق است که تنها از دل خاکی که در جشنوارۀ عشق و میگساری وجود دارد، بهدست میآید.