غزل شمارهٔ ۴۵۸
هوش مصنوعی: در این شعر حافظ، شاعر به دلدادگی و عشق اشاره می‌کند و بر اهمیت حالتی روحی و درونی تأکید می‌گذارد. او می‌گوید که حتی اگر انسان در چشم دیگران فقیر و بی‌پول باشد، اما اگر در دل عشق و شور زندگی داشته باشد، ارزشمند است. حافظ همچنین به خطرهایی که در مسیر عشق وجود دارد اشاره می‌کند و می‌گوید که برای ورود به این مسیر، باید مجنون و دیوانه عشق شد. او به خودنیاوری و مقام واقعی انسان تأکید می‌کند و از غم و اندوه فقر شکایت می‌کند، زیرا از نظر او، انسان واقعی کسی است که با دل شاد زندگی کند و غم را کنار بگذارد.
ای دل آن دم که خراب از می گلگون باشیبی زر و گنج به صد حشمت قارون باشی
ای دل، وقتی که مست از شراب سرخ رنگ (عشق) باشی، بدون آن که ثروت و گنجی داشته باشی، صد ها بار بیشتر از قارون جایگاه و بزرگی پادشاه را داری
در مقامی که صدارت به فقیران بخشندچشم دارم که به جاه از همه افزون باشی
هوش مصنوعی: در جایی که مقام و قدرت به افراد بی‌پول داده میشود، من امید دارم که تو از نظر مقام و جایگاه برتر از همه باشی.
در ره منزل لیلی که خطرهاست در آنشرط اول قدم آن است که مجنون باشی
هوش مصنوعی: برای رسیدن به عشقی همچون لیلی، که در راه آن خطرات زیادی وجود دارد، اولین شرط این است که مثل مجنون عاشق و دیوانه باشی.
نقطهٔ عشق نمودم به تو هان سهو مکنور نه چون بنگری از دایره بیرون باشی
هوش مصنوعی: من نشانهٔ عشق را به تو نشان دادم، پس مراقب باش که اشتباه نکنی. وگرنه وقتی به آن نگاه کنی، ممکن است از دایرهٔ عشق خارج شوی.
کاروان رفت و تو در خواب و بیابان در پیشکی روی؟ ره ز که پرسی؟ چه کنی؟ چون باشی؟
هوش مصنوعی: کاروان به سوی مقصدش حرکت کرده و تو هنوز در خواب هستی. در این بیابان وسیع، کجا میخواهی بروی؟ از چه کسی باید بپرسی؟ چه کاری میخواهی انجام دهی؟ در چه وضعیتی به سر میبری؟
تاج شاهی طلبی، گوهر ذاتی بنمایور خود از تخمهٔ جمشید و فریدون باشی
هوش مصنوعی: اگر خواهان تاج شاهی هستی، نشاندهندهی حقیقت وجودیات را به نمایش بگذار، وگرنه اگر خود را از نسل جمشید و فریدون میدانی، در عمل این را ثابت کن.
ساغری نوش کن و جرعه بر افلاک فشانچند و چند از غم ایام جگرخون باشی؟
هوش مصنوعی: شراب بنوش و چند جرعه از آن را به آسمان بپاش، تا چه اندازه از درد و رنج روزگار رنج بکشی؟
حافظ از فقر مکن ناله که گر شعر این استهیچ خوش‌دل نپسندد که تو محزون باشی
هوش مصنوعی: حافظ می‌گوید که از وضعیت مالیات شکایت نکن چون اگر شعر تو به همین حالت باشد، هیچکس خوشحال نخواهد شد که تو ناراحت هستی.