شمارهٔ ۱۷ - وله
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بیان احساس خُلقی و نکوهش از روحیات انسان‌ها می‌پردازد. او به فردی که او را کوچک شمرده و تحقیر کرده، اعتراض می‌کند و بیان می‌کند که وقتی در مسجد مسلمان‌ها با مجوسی‌ها زندگی می‌کند، این امر طبیعی است. همچنین شاعر از زوال دنیا و کمبود صداقت در رفتارها سخن می‌گوید، و به تناقضات زندگی اشاره می‌کند که برخی در جستجوی مقام و ثروت، از حقیقت فاصله می‌گیرند.
شاعر به بیداری وجدان و حقیقت جویی دعوت می‌کند و می‌گوید نباید با تظاهر به جلوه‌گری، به فریب دیگری پرداخت. همچنین، به نااستواری زندگی و هوس‌های بشری اشاره می‌کند که برخی افراد برای مقام و قدرت، دیگران را فراموش می‌کنند.
در نهایت، شاعر به نظر می‌رسد که قدرت و مقام، ناپایدار است و این بازی‌های دنیوی به زودی به سرانجامی ختم خواهد شد که در آن، عدالت و مرگ به سراغ همه خواهند آمد. او با اشاراتی کنایه‌آمیز به تناقض‌های زندگی، به عواقب ناگوار آنها می‌پردازد.
عزیزی کو مرا خواری نمودیچو در مسجد مسلمان با مجوسی
هوش مصنوعی: عزیزی که به من بیاحترامی کردی مانند کسی است که در کنار مسلمانان به یک کافر توهین می‌کند.
ز دنیا رفت و عین مصلحت بودچرا کز ماکیان ناید خروسی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که فردی از دنیا رفته و این موضوع به خاطر مصلحت و درستی بوده است. به عبارتی، نبود او مانند نبود خروس در میان مرغهاست که نشاندهندهی بیمعنایی و بیفایده بودن است.
کنون بر کهربا تا چند بارمبگاه گریه اشک سند روسی
هوش مصنوعی: اکنون بر روی کهربا تا چه زمانی باید به خاطر گریه کردن و اشکهایش غصه بخورم؟
که گر زد کرکس چرخش منقارچنان به کاید از کبکان مصوصی
هوش مصنوعی: اگر کرکس در آسمان منقار خود را به نشانهٔ تهدید بزند، این کار چنان در دل کبوتران زیبا و نازک میافتد که به وحشت میافتند.
ولی بنگر که هر ساعت چه گویدمرا دور سپهر آبنوسی
هوش مصنوعی: به من نگاه کن و ببین که هر لحظه چه پیامی از این عالم بزرگ و بیپایان به من می‌رسد.
که ای سرمایه افسوس و تزویرچرا پیوسته در بند فسوسی
هوش مصنوعی: ای افسوس و فریب، چرا همیشه در زنجیر و محبوس هستی؟
بگاه طمطراق و سرفرازیگهی چون رایت و گاهی چو کوسی
هوش مصنوعی: در برخی مواقع انسان با وقار و افتخار خود را نشان میدهد، گاه مانند پرچم برافراشته و گاه مانند نیزهای که به پایین افتاده است.
چو با گردون دونت در نگیردچرا سرمایه سازی چاپلوسی
هوش مصنوعی: اگر با گردان و آدمهای بزرگ به خوبی ارتباط نداشته باشی، چرا انتظار داری که دیگران برایت سرمایهگذاری یا حمایت کنند؟
بسلطانی جهانرا تا جهانستگهی زنگی نشیند گاه روسی
هوش مصنوعی: تا زمانی که جهان به سلطنت ادامه میدهد، گاهی زنگیها و گاهی روسیها در آن جا می‌گیرند.
سگی جنگی تر از گرگان وحشیگرازی خرتر از گاوان طوسی
هوش مصنوعی: سگی که جنگاوری کند، از گرگهای وحشی هم خشنتر است و کسی که به خود زحمت نمیدهد، از گاوهای خاکستری هم بیخبرتر و ناآگاهتر است.
گرش پیر سپهر از پا در آردچرا بخت جوانرا دست بوسی
هوش مصنوعی: اگرچه زمان و روزگار ممکن است از پا درآورد، اما چرا باید بخت جوانان از او دست بوسی کند؟
که گر با تاج کی چون کیقبادیوگر با کفش زرین همچو طوسی
هوش مصنوعی: اگر با تاج و شکوهی مانند کیقباد باشی و یا با کفشهای زرینی مشابه طوسی، مهم نیست.
ترا زین ترکتازی نیز روزینماید توسن گردون شموسی
هوش مصنوعی: روزی فراخواهد رسید که شترتازی تو موجب میشود تا اسب گردونه زندگیات درخشان و تابناک شود.
ولیکن طرفه گفتند این مثل راکه مرگ خر بُود سگ را عروسی
هوش مصنوعی: اما جالب آن است که گفتهاند این مثل به این معناست که مرگ یک الاغ، برای یک سگ مانند جشن عروسی است.