شمارهٔ ۱۰۰
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به زیبایی و جذابیت یاری محبوب خود اشاره می‌کند. او چهره‌ی محبوب را چون گل مست و دلربا توصیف می‌کند و از خط زیبای او همچون شکر و نبات می‌گوید. زلف‌های سیاه دخترانه او، دل شاعر را ربوده و احساساتی عمیق در او برمی‌انگیزد. شاعر در وصف محبوب به مسائلی چون عشق و زیبایی می‌پردازد و در نهایت، از وضعیت خود و تأثیری که محبوب بر او گذاشته صحبت می‌کند. با بیان اینکه هیچ‌کسی نمی‌تواند از تیر عشق او فرار کند، به قدرت و جذابیت عشق اشاره می‌کند.
دیشب درآمد از درم آن ماه چهره مستمانند دسته ی گل و گلدسته ئی بدست
هوش مصنوعی: دیشب، آن چهره زیبا و دلربا مانند دسته گلی در دستانش وارد خانهام شد.
خطّش نبات و پسته ی شکّر شکن شکرسروش بلند و سنبل پرتاب و پیچ مست
هوش مصنوعی: این بیت توصیفی از زیبایی و جذبهی شخصی است که با خطی زیبا و دلنشین، مانند گیاهی شیرین و خوشمزه، به خیال و احساسات دیگران تأثیر میگذارد. او همچنان با سلیقگی و هنری که دارد، به مانند سنبل خوشبو و معطر، به جذابیت و شگفتی زندگی میافزاید و باعث شوری و هیجان در دلها میشود.
زلف سیاه سرکش هندوش داده عرضدر چین هزار کافر زنگی بُت پرست
هوش مصنوعی: زلف‌های سیاه و درهم بر هم این دختر هندی، در چین و تابشهایش، هزاران کافر بُت پرست را به چالش کشیده است.
از دیده محو کرد مرا هر چه هست و نیستسودای آن عقیق گهرپوش نیست هست
هوش مصنوعی: هر آنچه که هست و نیست را از نظر من محو کرد، تنها آرزوی من داشتن آن عقیق است که گوهرش بر تن دارد.
در بست راه عقل چو آن بُت قبا گشودبگشود کار حسن چو آن مه کمر ببست
هوش مصنوعی: وقتی عقل به مانند آن بت در را گشود، کارهای خوب و زیبا نیز مانند ماه که کمربندش را بسته است، گشوده شد.
در مشگ می فکند بفندق شکنج و تابوز ناز و عشوه گوشه ی بادام می شکست
هوش مصنوعی: در مشکی که بوی خوشی دارد، با ظرافت و پیچیدگی مینوشد و از ناز و محبت، دل را میشکند و جلب توجه می‌کند.
پر کرد جامی از می گلگون و درکشیدوانگه ببست بند بغلطان و بر نشست
هوش مصنوعی: جامی از شراب خوشرنگ پر کرد و آن را نوشید، سپس بند قلادهاش را بست و به آرامی نشست.
گفتم زکوة لعل دُر افشان نمی دهییاقوت روح پرور شیرین بدُر بخست
هوش مصنوعی: به او گفتم که اگر به من جواهری زیبا و درخشان نمیدهی، دست کم بهترین و شیرینترین خواستهات را به من ببخش.
گفتم ز پیش تیر تو خواجو کجا جهدگفتا ز نوک ناوک ما هیچکس نرست
هوش مصنوعی: گفتم که تیر تو را که به کجا میبرد، پاسخ داد که هیچکس از نوک تیر ما فرار نکرده است.