شمارهٔ ۲۳۰
هوش مصنوعی: در این ابیات، شاعر به احساس ناشی از دوری از محبوب و دشواری‌های عشق اشاره می‌کند. او از رقیب‌هایش شکایت دارد و می‌گوید که حتی اگر در زندگی دچار سختی شود، حاضر است جانش را فدای محبوب کند. همچنین به ناتوانی خود در برقراری ارتباط با او و تأثیر عمیق چشمانش بر دلش پرداخته و از غم دوری‌اش می‌گوید. شاعر زمانی را تصور می‌کند که محبوبش در زندگی‌اش نیست و این دوری باعث غم و اندوهش می‌شود. او همچنین نیکویی‌های محبوب را با زیبایی‌های طبیعی مقایسه کرده و در نهایت بیان می‌کند که با وجود تمایلات دل، مولفه‌های ظاهری عشق چنان او را درگیر کرده که چاره‌ای جز تحمل ندارد.
رقیب اگر بجفا باز دارم ز درشمگس گزیر نباشد زمانی از شکرش
هوش مصنوعی: اگر رقیب با ظلم و ستم مرا از در خانهاش دور کند، باز هم مگس (که نماد عشق و وابستگی است) نمیتواند از شیرینی او دور شود.
بزر توان چو کمر خویش را برو بستنکه جز بزر نتوان کرد دست در کمرش
هوش مصنوعی: بزرگتر از آنی باید که کمر خود را محکم ببندی، زیرا فقط کسی که بزرگ است میتواند دستانش را به کمرش بیندازد.
گرم بهر سر موئی هزار جان بودیفدای جان و سرش کردمی بجان و سرش
هوش مصنوعی: اگر هزار جان هم داشتم، برای جان و سر او فدای آن میشدم.
در آنزمان که شود شخص ناتوانم خاککند عظام رمیمم هوای خاک درش
هوش مصنوعی: در زمانی که من ناتوان و ضعیف شوم، خاک به جسم من میپیوندد و من به یاد و هوای خاک به آرامش خواهم رسید.
دلی که گشت گرفتار چشم و عارض اوچرا برفت بیکباره دل ز خواب و خورش
هوش مصنوعی: دل کسی که به زیبایی و چهرهی محبوبش تسلیم شده، چرا به ناگاه از خواب و آرامش بیدار شد؟
گذشت و بر من بیچاره اش نظر نفتادچه او فتاد کزینسان فتادم از نظرش
هوش مصنوعی: زمان گذشت و او به من بیچاره نگاهی نکرد، همانطور که او از نظر من رفت، من هم از نظر او افتادم.
کنون که شد گل سوری عروس حجله ی باغچه غم زناله شبگیر بلبل سحرش
هوش مصنوعی: حالا که گل سرخ به عنوان عروس در باغ آرایش کرده، چرا باید بلبل در شب، به خاطر آن غمگین باشد؟
بملک مصر نشاید خرید یوسف راولی بجان عزیز ار دهند رو بخرش
هوش مصنوعی: در مصر، خرید یوسف ممکن نیست، اما اگر جان عزیز را بدهند، میتوان او را خرید.
میان اهل طریقت نماز جایز نیستمگر کنند تیمّم بخاک رهگذرش
هوش مصنوعی: در میان کسانی که در مسیر عرفان و معنویت هستند، انجام نماز با آب مجاز نیست، مگر اینکه اول تیمم کنند با خاکی که در مسیر دیگران وجود دارد.
بر آستانه ی ماهی گرفته ام منزلکه هست هر نفسی رو بمنزل دگرش
هوش مصنوعی: در آستانه ماه، من سکونت گزیدهام؛ زیرا هر لحظه که میگذرد، او به مقصدی دیگر میرود.
بسیم و زر بودش میل دل ولی خواجوسرشک و گونه ی زردست وجه سیم و زرش
هوش مصنوعی: او دارای دلباختهای است که در آغوشش نقره و طلا وجود دارد، اما چهرهاش با اشک و رنگ زرد دلش را نشان میدهد. در واقع، زیبایی و ثروت او در تضاد با غم و اندوهی است که در چهرهاش مشاهده می‌شود.