شمارهٔ ۱۶ - فی الاستیهاب
هوش مصنوعی: این متن شعر مانند، به توصیف مقام و عظمت خداوند و نیز احساسات شاعر نسبت به عالم و انسان‌ها می‌پردازد. شاعر از مقام سلیمان و فرشتگان الهی یاد می‌کند و به ویژگی‌های آنها که با قدرت و علم، جهان را مدیریت می‌کنند اشاره دارد. او همچنین از درد و رنج‌های خود می‌گوید و از قناعت و رضا سخن می‌گوید، در حالی که به بی‌خبری‌ای که در مورد حال خود دارد اشاره می‌کند. شاعر در نهایت به این نکته می‌رسد که علم و دانش واقعی درک مسائل عمیق‌تری از زندگی را می‌طلبد و نباید به سطحی‌نگری و شادمانی‌های زودگذر جهان دلخوش بود.
مدیر نقطه ی عالم مدار مرکز ملکجهان پناه سلیمان فر آصف ثانی
هوش مصنوعی: مدیر کل عالم، مرکز فرمانروایی جهان، پناه سلیمان و فرزند آصف دوم.
روان پیکر اقبال شمس دولت و دینترا رسد که کنی در جهان جهانبانی
هوش مصنوعی: روان تو به مانند پیکر شمس، که منبع قدرت و دین است، در دنیا خواهد درخشید و بر جهان تسلط خواهی یافت.
چه گویمت که تو از فرط کبریا و جلالز هرچه در قلم آید هزار چندانی
هوش مصنوعی: میخواهم بگویم که تو به دلیل عظمت و شکوهی که داری، از هر چیزی که در ذهن بگنجد بسیار فراتر و برتر هستی.
ترا ز بهر چه بر حالم اطلاعی نیستچو روشنست ترا رازهای پنهانی
هوش مصنوعی: من نمیدانم چرا به حال من بیتوجهی، در حالی که رازهای پنهانی درباره تو به روشنی مشخص است.
مرا که داعی این حضرتم روا باشدفتاده در کف صد محنت و پریشانی
هوش مصنوعی: مرا که به حضورم دعوت شده است، در میانهی صد مشکل و آشفتگی گرفتار افتادهام.
چو در جهان بر ابنای دهر وقعی نیستبدایع سخن از نکته های یونانی
هوش مصنوعی: در دنیا توجهی به انسان‌ها داده نمیشود، بنابراین چیزهای تازه و جالب از نکات و سخنان یونانی ارزش چندانی ندارند.
مرا تو فاضل و دانا مخوان که در عالمسعادتی نشنیدم ورای نادانی
هوش مصنوعی: مرا به عنوان فردی باهوش و فرزانه خطاب نکن، چرا که در این دنیا هیچ خوشبختیای را جز نادانی تجربه نکردهام.
قناعتیست من خسته را که محصولستز فیض عالم علوی غذای روحانی
هوش مصنوعی: قناعت من، که از زندگی خستهام، نتیجهاش از نعمتهای عالم بالا و برای سیراب کردن روح است.
نه همچو طایفه ی جاهلان که خرسندندمثال نقش بهیمی بذوق نفسانی
هوش مصنوعی: نه مانند گروه نادانانی که از بدیهیات خوشحالند، همانند تصویری که از روی احساسات بیپایه و اساس به وجود آمده است.
ولی بنزد خرد ز اکتساب تربیتستحیات روح طبیعی و روح حیوانی
هوش مصنوعی: زندگی انسان و روح او به تربیت و آموزش بستگی دارد و این امر از نظر عقل و خرد اهمیت زیادی دارد. به عبارت دیگر، شکلگیری روحی طبیعی و روحی حیوانی به وسیله تربیت و یادگیری است.
ازین صداع بصدر تو بنده را غرضیستبگویم ار بارادت سری بجنبانی
هوش مصنوعی: من از این درد سر که به قلب تو وابسته است، هدفی دارم. اگر محبت تو را با تکان دادن سری نشان دهی، میخواهم چیزی بگویم.
چو روشنست بر رای عالم آرایتکه از غذاست قوای نفوس انسانی
هوش مصنوعی: وقتی که روشن است برای دانشمندان که تواناییهای انسانی ناشی از غذا است،
ز فرط محنت اگر بر جناب درگاهتنیاز عرضه ندارم تو خود نمی دانی
هوش مصنوعی: اگر به خاطر درد و رنج زیاد، نیاز خود را به درگاه تو عرضه نکنم، خودت هم از حال من بیخبری.