شمارهٔ ۴
هوش مصنوعی: این شعر در توصیف حال و هوای رندان و دلدادگان به پیر و مراد خود است. شاعر به سفر روحی و احساسی می‌پردازد و به معضلات و دردهای ناشی از عشق و می‌پردازد. او از بی‌نامی و بدنامی ناشی از میخواری صحبت می‌کند و اعتراض به قضا و قدر را با توصیفاتی از زیبایی‌های طبیعت ترکیب می‌کند. در این شعر، همچنین به زنجیر زلف معشوق اشاره شده و عشق و دیوانگی‌ای که تحت تأثیر آن به وجود آمده است. در نهایت، شاعر به انسان‌ها هشدار می‌دهد که هر کس در پی لذت‌های دنیوی است، باید از حضور در خانقه و مجالس معلمان و عارفان پرهیز کند، چرا که نفس و لذات دنیوی با روحانیت در تضاد است.
خرقه رهن خانه ی خمّار دارد پیر ماای همه رندان مرید پیر ساغر گیر ما
هوش مصنوعی: پیر ما در خانهی خمّار (شرابساز) رخت و لباس خاصی به همراه دارد، ای رندان! همه شما که پیرو او هستید، بیایید و از این جام (ساغر) بنوشید.
گر شدیم از باده بدنام جهان تدبیر چیستهمچنین رفتست در عهد ازل تقدیر ما
هوش مصنوعی: اگر به خاطر شراب بدنام شدهایم، تدبیر چیست؟ چون تقدیر ما از ابتدا اینگونه رقم خورده است.
سرو را باشد سماع از ناله ی دلسوز مرغمرغ را باشد صداع از ناله ی شبگیر ما
هوش مصنوعی: سرو به خاطر نالهی دلسوختهی عاشق شاداب است و مرغ به خاطر نالهی صبحگاهی دچار سردرد میشود.
داوری پیش که شاید برد اگر بی موجبیخون درویشان بی طاقت بریزد میر ما
هوش مصنوعی: کسی را پیدا کن که بتواند قضاوت کند، شاید از او نتیجهای حاصل شود. اگر بیدلیلی خون بیگناهانی که در رنجاند ریخته شود، این وضع به جایی نمیرسد.
هم مگر لطف تو گردد عذر خواه بندگانورنه معلومست کز حد می رود تقصیر ما
هوش مصنوعی: اگر لطف تو شامل حال بندگان شود، شاید بتوانند عذرخواهی کنند، وگرنه روشن است که خطاهای ما از حد فراتر میرود.
صید آن آهوی روبه باز صیاد توئیمما شکار افتاده و شیر فلک نخجیر ما
هوش مصنوعی: ما مانند صید و شکار شگفتانگیزی هستیم که در دست تو افتادهایم و در واقع تو همان شکارچی هستی که ما را در دام خود گرفتهای.
تا دل دیوانه در زنجیر زلفت بسته ایمای بسا عاقل که شد دیوانه ی زنجیر ما
هوش مصنوعی: ما به خاطر زلف تو دل دیوانهمان را به زنجیر کشیدهایم؛ بسیاری از افراد عاقل به خاطر زنجیر ما دیوانه شدهاند.
از خدنگ آه عالم سوز ما غافل مشوکز کمان نرم زخمش سخت باشد تیر ما
هوش مصنوعی: از تیر شگفتانگیز ما که درد و سوزی عمیق دارد غافل نمان؛ چرا که اگرچه کمان ما نرم و انعطافپذیر است، اما تیرمان به شدت اثرگذار و آسیبرسان خواهد بود.
ره مده در خانقه خواجو کسی را کاین نفسبا جوانان عشرتی دارد به خلوت پیر ما
هوش مصنوعی: به کسی که دارای روحیهٔ شاد و جوانی است، اجازه نده که به خانقاه خواجو بیاید؛ زیرا این نفس ساختار و حال و هوای خوشگذرانی با جوانان را دارد و به خلوت پیر ما نمیخورد.