شمارهٔ ۴۵
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به عشق و علاقه شدید خود به محبوب می‌پردازد. او می‌گوید که هرجا که محبوبش باشد، آنجا سر اوست و راحتی او در رنج او نهفته است. شاعر بیان می‌کند که برای رسیدن به محبوب، حتی اگر در اسارت باشد، این وضعیت را می‌پذیرد زیرا نظر و محبت او برایش مهم‌تر از هر چیز دیگری است. او می‌گوید که در دوری از محبوب، دعا و یاد او همچون حفاظی برای جانش است. در نهایت، شاعر به این نکته اشاره می‌کند که همه چیز به محبوب وابسته است و او را در عالم معنی نیز گدای حقیقی می‌داند. به طور کلی، شعر بیانگر عشق عمیق و وابستگی به محبوب است.
گر سر درآورد سرم آنجا که پای اوستور سرکشد تنعّم من در جفای اوست
هوش مصنوعی: اگر من در جایی که او هست سر خود را بلند کنم، یا اگر از راحتی و ناز او دور شوم، در واقع به خودم ظلم کردهام.
گر می برد ببندگی و می کشد ببندآنست رای اهل مودّت که رای اوست
هوش مصنوعی: اگر عشق و علاقه انسانها را از بند آزادی میبرد، و اگر او را به حالت تسلیم میکشاند، این همان نظر واندیشه افرادی است که به محبت و دوستی پایبندند، زیرا این نظر از آنِ خود عشق است.
هر چند دورم از رخ او همچو چشم بدپیوسته حرز بازوی جانم دعای اوست
هوش مصنوعی: با اینکه از چهرهاش دور هستم و همچون چشمبدی که همیشه در ترس و نگرانی است، اما حافظهام از دعای او و عشقش محافظت می‌کند.
هیچم بدست نیست که در پایش افکنمالا سری که پیشکش خاک پای اوست
هوش مصنوعی: هیچ چیز دیگری در دست ندارم که به پای او بیندازم به جز سرم که آن را به عنوان احترام به خاک پایش تقدیم میکنم.
گر مدعای کشته ی شاهد شهادتستدعوی چه حاجتست که شاهد گوای اوست
هوش مصنوعی: اگر کسی ادعای کشته شدن به خاطر عشق یک معشوق را دارد، نیازی به اثبات این ادعا نیست، چون خود معشوق گواهی بر این ادعاست.
از هر چه بر صحایف عالم مصوّرستحیرت در آن شمایل حیرت فزای اوست
هوش مصنوعی: هر چیزی که در عالم نوشته و به تصویر کشیده شده، از خود شگفتی و زیبایی دارد، اما شگفتی واقعی در زیبایی اوست که فراتر از همه اینهاست.
تا دیده دیده است رخ دلربای اودل در بلای دیده و جان در بلای اوست
هوش مصنوعی: تا زمانی که چشم، زیباییهای دلربای او را دیده، دل در گرفتار حالتی از عشق و شوق اوست و جان نیز در درد و رنج عشق او به سر میبرد.
در هر زبان که می شنوم گفتگوی ماستدر هر طرف که می شنوم ماجرای اوست
هوش مصنوعی: هر زبانی که به آن گوش میسپارم، صحبت از ماست و هر جایی که به داستانها گوش میزنم، به ماجرای او اشاره دارد.
خواجو کسی که مالک ملک قناعتستشاه جهان بعالم معنی گدای اوست
هوش مصنوعی: خواجو بیان می‌کند که کسی که در زندگی خود به قناعت و رضایت دل از داشتههایش میرسد، در واقع به پادشاهی برتر دست یافته است و افراد دیگر در فهم معنویات و ارزشهای واقعی، به نوعی وابسته و نیازمند به او هستند.