غزل شمارهٔ ۱۰۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به اهمیت عشق و حال مستی اشاره میکند. او میگوید کسانی که به عشق وابستهاند و از آن مست میشوند، در واقع در پی حقایق بالاتر هستند و نشانهای از پرستش خدایان را دارند. وجود و هستی به آنها امکانات متفاوتی میدهد و دلهایشان از شراب عشق لبریز میشود. هر کس که از رنج و خاک نمیرهاند، به سمت پستی و تنگ نظمی میرود. در نهایت، شاعر خواهان عشق و شوق است و با بیان «ای عراقی» به خود و دیگران یادآوری میکند که تا زمانی که عشق وجود دارد، انسان باید در پی آن باشد و از جفا دوری کند.
هر که او دعوی مستی میکندآشکارا بتپرستی میکند
هوش مصنوعی: هر کس که به طور علنی ادعای مستی و سرخوشی میکند، در واقع به نوعی به بتپرستی و عبادت چیزهای غیرالهی مشغول است.
هستی آن را میسزد کز نیستیهر نفس صدگونه هستی میکند
هوش مصنوعی: وجود سزاوار این است که از عدم، در هر دم اشکال مختلفی از وجود پدید آورد.
هر که از خاک درش رفعت نیافتلاجرم سر سوی پستی میکند
هوش مصنوعی: هر کسی که به خاطر تلاش و کوشش خود به جایگاهی نرسد، در نهایت به سمت پایین و عزلت نگاه میکند.
دل که خورد از جام عشقش جرعهایبیخبر شد، شور و مستی میکند
هوش مصنوعی: دل وقتی که از جام عشقش یک جرعه بنوشد، بیخبر از اطرافش به شور و شوق و مستی میافتد.
دل چو خواهم باختن در پای اوجان ز شوقش پیش دستی میکند
هوش مصنوعی: وقتی بخواهم دل خود را در راه او فدای کنم، جانم به خاطر شوقی که دارم، زودتر از من به او میشتابد.
چند گویی کو جفا تا کی کند؟ای عراقی، تا تو هستی میکند
هوش مصنوعی: چند بار باید بگویی که بیرحمی ادامه دارد؟ای عراقی، تا زمانی که تو هستی، این بیرحمی ادامه خواهد داشت.