غزل شمارهٔ ۲۸۱
هوش مصنوعی: شاعر از عشق و اشتیاق عمیق به محبوبش سخن می‌گوید و احساسات خود را به تصویر می‌کشد. او به شدت از دوری و غم ناشی از عدم حضور معشوق در رنج است و امیدش به زیبایی زلف محبوبش گره خورده است. دل او در جستجوی آرامش و آبادانی است، اما بی‌محبوب، زندگی برایش خالی و خراب است. شاعر به ناتوانی دلش در فراموش کردن محبوب اشاره کرده و به دوری او و اثرات آن بر دل عاشقش می‌پردازد. در نهایت، او به زیبایی و تاثیر عمیق محبوبش بر قلبش اشاره کرده و به عشق و احساسات عمیقی که نسبت به او دارد، تأکید می‌کند.
چنانم از هوس لعل شکرستانیکه می‌برآیدم از غصه هر نفس جانی
هوش مصنوعی: من به قدری مشتاق زیبایی و شیرینی هستم که از شدت غم، هر لحظه جانم به تنگ میآید.
امید بر سر زلفش به خیره می‌بندمچگونه جمع کند خاطر پریشانی؟
هوش مصنوعی: من به زلف او دلخوشم، اما نمیدانم چطور میتواند دل آشفتهام را جمعوجور کند.
در آن دلی، که ندارم، همیشه می‌یابمز تیر غمزهٔ تو لحظه لحظه پیکانی
هوش مصنوعی: در دل من که خالی است، همیشه از تیر نیش زندهگی تو، لحظه به لحظه درد را میبینم.
بیا، که بی‌تو دل من خراب آباد استجهان نمی‌شود آباد جز به سلطانی
هوش مصنوعی: بیا که بدون تو، دل من ویران است و این دنیا بدون وجود تو نمیتواند به خوشبختی برسد.
چه جای توست دل تنگ من؟ ولی یوسفگهی به چه فتد و گه به بند و زندانی
هوش مصنوعی: دل تنگ من چه جایی دارد؟ اما یوسف (نماد زیبایی و محبوبی) گاهی در قید و بند گرفتار میشود و گاهی هم آزاد است.
چنان که چشم خمارین توست مست و خراببسوی ما نکند التفات چندانی
هوش مصنوعی: چشمان خوابآلود و غمگین تو حالتی مست و سرگردان دارند و به سوی ما توجهی نمیکنند.
چو نیست در دل تو ذره‌ای مسلمانیچگونه رحم کند بر دل مسلمانی؟
هوش مصنوعی: اگر در قلب تو حتی یک ذره ایمان و مسلمانبودن نیست، چگونه میتوانی بر دل یک مسلمان دیگر رحم و محبت کنی؟
زمان زمان که دلم یاد چهر تو بکندشود ز عکس جمالت دلم گلستانی
هوش مصنوعی: وقتی یاد چهرهات در دلم بهوجود میآید، قلبم چون گلستانی سرشار از زیبایی و شادابی میشود.
اگر چه چشم عراقی به هر بتی نگردبه جان تو، که ندارد به جز تو جانانی
هوش مصنوعی: هرچند چشم عراقی به هر معبودی توجه نداشته باشد، اما جان او فقط تویی که برای او ارزشمند هستی و هیچ جانانی جز تو ندارد.