غزل شمارهٔ ۸۶
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر احساسات عمیق شاعر است که در تلاش است خود را از عالم خارج کند و به نوعی به نابودی نشان و هویتش فکر می‌کند. او آرزو دارد که در لحظه‌ی آمدن به دنیا از رفتن آگاه می‌شد تا بتواند به راحتی خود را در خاک فراموش کند. شاعر به تیشه‌ای که می‌تواند وجودش را نشانه‌گذاری کند اشاره می‌کند و می‌خواهد در روبرو با درد و رنج‌های زندگی، مانند ماه نو خود را پنهان کند. او به زندانی بودن خود از مشکلات زندگی اشاره دارد و آرزو می‌کند که فراموشی از آشیانه‌اش را تجربه کند. در ادامه، او به سختی‌های یادگیری و رنج وسوسه‌های زندگی اشاره می‌کند و احساس می‌کند که نباید از ولع و آرزوهایش دست بکشد. در نهایت، شاعر به پیری و فرسایش حواس اشاره می‌کند و درک می‌کند که نمی‌توان جلوی زوال و خزان زندگی را گرفت.
من که خواهم محو از عالم نشانِ خویش راچون نشانِ تیر سازم استخوانِ خویش را
هوش مصنوعی: من میخواهم بهطور کامل از این دنیا ناپدید شوم و اثری از خود باقی نگذارم، مانند تیر که تنها استخوانش باقی میماند و هیچ نشانی از آن نیست.
کاش وقتِ آمدن واقف ز رفتن می‌شدمتا چو نی در خاک می‌بستم میانِ خویش را
هوش مصنوعی: ای کاش میدانستم که وقتی به دنیا میآیم، روزی هم باید از آن بروم، تا مانند نی که در خاک فرو میرود، بتوانم بین خودم و دنیای اطرافم جدایی بیندازم.
تیغ نتواند شدن انگشت پیشِ حرف منتا چو ماهِ نو سپر کردم کمانِ خویش را
هوش مصنوعی: تیغ نمیتواند مانع گفتار من شود، چرا که همچون ماه نو، کمان خود را به عنوان سپر محافظت کردهام.
شد قفس زندانِ من از خارخارِ بازگشتکاش می‌کردم فرامش آشیانِ خویش را
هوش مصنوعی: زندان من به خاطر یادآوری دائمی گذشتهام به شدت آزاردهنده شده است. کاش میتوانستم به راحتی یاد آشیانه خود را فراموش کنم.
وا نشد از تختهٔ تعلیم بر رویم دریکاش اول تخته می‌کردم دکانِ خویش را
هوش مصنوعی: من هیچگاه از آموزش و یادگیری فاصله نگرفتهام؛ کاش قبل از اینکه به این کار مشغول شوم، ابتدا به فکر ایجاد کسب و کار خودم میافتادم.
داشتم افتادنِ چاهِ زنخدان در نظرمن چو می‌دادم به دستِ دل عنانِ خویش را
هوش مصنوعی: در لحظهای که به عمق چاه زنخدان میاندیشیدم، احساس می‌کردم که چطور دل و احساسات خود را به دست به این تصویر سپردم.
از جفا دل برگرفتن نیست آسان، ور نه منمهربان می‌ساختم نامهربانِ خویش را
هوش مصنوعی: دل کندن از عزیزان کار سادهای نیست؛ اگر بود، من هم میتوانستم نامهربانیهای خود را فراموش کنم و به مهربانیم ادامه دهم.
لازمِ پیری است صائب برگریزانِ حواسمنع نتوان کرد از ریزش خزانِ خویش را
هوش مصنوعی: در دوران پیری، انسان نمیتواند جلوی کاهش و زوال تواناییهایش را بگیرد، همانطور که در فصل خزان، برگها به آرامی ریخته و دیگر نمی‌توان مانع این پروسه شد.