غزل شمارهٔ ۱۲۵
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به عواطف و احساسات عمیق عاشقانه‌اش اشاره می‌کند و از شور عشق و جاذبه‌های آن می‌گوید. او به دنبال عشقی است که بدون توجه به نام و نشان، او را غنی و آزاد کند. شاعر از احساس خستگی در تکرار زندگی و جستجوی راهی تازه سخن می‌گوید و می‌خواهد خود را از قید و بندهای اجتماعی رها کند. او تصویری از عشق خالص و زیبا را به تصویر می‌کشد که در آن، وجود محبوب می‌تواند زندگی او را متحول کند. همچنین، او از ترس‌هایی که نسبت به عامه مردم و قضاوت‌ها دارد، می‌گوید و به اهمیت نهان‌سازی عشق خود اشاره می‌کند. شاعر در نهایت بر این باور است که عشق واقعی می‌تواند او را به اوج خوشبختی برساند، حتی اگر این مسیر سخت و پرچالش باشد.
شورِ عشقی کو، که رسوای جهان سازد مرا؟بی‌نیاز از نام و فارغ از نشان سازد مرا
هوش مصنوعی: عشقی که بتواند باعث جلب توجه همه و رسوایی من شود کجاست؟ عشیق که من را از نام و نشانی بی‌نیاز کند و از هر قید و بند آزاد سازد؟
چند چون آبِ گُهر باشم گره در یک مقام؟خضر راهی کو، که موجِ خوش‌عنان سازد مرا
هوش مصنوعی: چقدر در ذات خود ارزشمند و گرانبها هستم، اما چه فایده اگر نتوانم در یک وضعیت ثابت و ماندگار بمانم؟ آیا کسی هست که بتواند مرا در مسیر مناسب هدایت کند و شرایط خوبی را برایم فراهم کند؟
می‌گریزم در پناهِ بی‌خودی از خلق، چندخودفروشی بندهٔ این کاروان سازد مرا
هوش مصنوعی: از درک و آگاهی مردم فرار می‌کنم و در حالت بی‌خودی پناه میگیرم، چون اگر خودم را ببازم و تسلیم کنم، ممکن است به من تعلق پیدا کند و مرا به کاروان خود بکشاند.
خوشتر از کُنجِ دهانِ یار می‌آید به چشمگوشه‌ای کز دیدهٔ مردم نهان سازد مرا
هوش مصنوعی: بهتر و مطلوبتر از آنکه دوستانم در نزدیکی من باشند، برایم جایی در نظر گرفتهاند که از نگاه دیگران پنهان باشد و مرا در خود نگه دارد.
می‌کنم پهلو تهی از قرب، تا کی چون صدفچربی پهلوی گوهر، استخوان سازد مرا
هوش مصنوعی: من خودم را از قرب و نزدیکی به حقیقت خالی می‌کنم، تا چه زمانی مانند صدفی که به دنبال لذت و چربی است، تنها استخوانی از من باقی بماند.
وادی پیموده را از سرگرفتن مشکل استچون زلیخا، عشق می‌ترسم جوان سازد مرا
هوش مصنوعی: تکرار مسیر گذشته دشوار است، زیرا مثل زلیخا، از عشق می‌ترسم که مرا جوان و بیپروا کند.
بخیه از جوهر زنم بر چشم‌شوخ آیینه راچهرهٔ محجوبِ او گر دیده‌بان سازد مرا
هوش مصنوعی: من با جوهر بخیهای بر چشم میزنم تا آیینه چهرهی پنهان او را برایم نشان دهد، اگر او مرا تماشا کند.
جلوهٔ دست و گریبانِ گلِ این بوستانسخت می‌ترسم خجل از باغبان سازد مرا
هوش مصنوعی: من از زیبایی و لطافت گلهای این بوستان بسیار می‌ترسم، چون ممکن است خودم را در مقابل باغبان شرمنده و خجل کنم.
استخوانم همچو صبح آغوشِ رغبت واکندگر نشانِ تیر، آن ابرو‌کمان سازد مرا
هوش مصنوعی: استخوانهای بدنم صبحگاهی باز خواهند شد و به استقبال عشق خواهند آمد، اگر آن ابرو مانند کمانی که تیر را نشانه میگیرد، مرا نظر کند.
گر‌چه خاکِ راهِ عشقم، می‌خورم خون گر به سهوبادپیمایی طَرَف با آسمان سازد مرا
هوش مصنوعی: اگرچه در مسیر عشق، سختیها و رنجها را تحمل می‌کنم، اگر به طور ناخواسته، بادی به سمت آسمان برود و مرا از زمین بلند کند.
صائب از رازِ دهانِ او نیارم سر برونفکر اگر باریک چون موی میان سازد مرا
هوش مصنوعی: من نمیتوانم از راز درون او به راحتی آگاه شوم، چون اگر او بخواهد، می‌تواند افکارم را به دقت همانند موئی نازک در اختیار بگیرد و مرا تحت تاثیر قرار دهد.