غزل شمارهٔ ۱۴۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر با استفاده از imagery و نمادها، احساسات درونی خود را نسبت به عشق و جدایی بیان می‌کند. او به زیبایی‌های طبیعت چون پروانه و بلبل اشاره می‌کند و در عین حال از درد و حسرت ناشی از فاصله با معشوقش سخن می‌گوید. شاعر می‌گوید که در میان دیگران، درخشش و جذابیت او باعث می‌شود که مانند شمعی در دلش آتش عشق شعله‌ور شود. همچنین، او به حسادت و دلتنگی اشاره کرده و از ناامیدی و فاصله بین خود و دوستش گلایه دارد. در نهایت، شاعر به این نکته می‌پردازد که اگرچه غریبان در جهانی بیگانه مورد محبت قرار می‌گیرند، اما او تنها در وطنش واقعیات زندگی‌اش را حس می‌کند.
بشکفد پروانه چون در انجمن بیند مراخیزد از بلبل فغان چون در چمن بیند مرا
هوش مصنوعی: زمانی که پروانه مرا در جمع ببیند، به شادی میرقصد و فریاد بلبل هم بلند می‌شود وقتی مرا در باغ ببیند.
مصرعِ برجستهٔ آهم چنین کاستاده‌امآب گردد شمع اگر در انجمن بیند مرا
هوش مصنوعی: من به خاطر آه و نالهام در این حال، به گونهای ایستادهام که مثل شمعی در جمع دیگران اگر مرا ببیند، آب می‌شود.
چرخِ عاجِز‌کُش که چون شمع آتشم در جان زده استچشم دارم بر مزارِ خویشتن بیند مرا!
هوش مصنوعی: چرخ ناتوانی که مانند شمعی در جانم آتش افکنده است، چشمم به قبر خودم دوخته است تا مرا ببیند!
منتِ شمعِ تجلّی می‌نهد بر بختِ منکرمِ شب‌تابی فلک چون در لگن بیند مرا
هوش مصنوعی: شمعی که نورش را میتاباند، بر سرنوشت من لطف و بخشش می‌کند. مثل کرم شب‌تابی که در آسمان مرا میبیند و در دلش مهربانی موج میزند.
زان نمی‌بندم لبِ خواهش که این چرخِ خسیسروزیم را می‌بُرد گر بی دهن بیند مرا
هوش مصنوعی: من از خواستههای خود حرفی نمیزنم، چون این دنیای نقصاندار و بیرحم روزی مرا میبرد، اگر در سکوت بمانم و کسی مرا نبیند.
سرمهٔ خاموشیی خواهم که گوشِ پرده‌درچون لبِ پیمانه بیزار از سخن بیند مرا
هوش مصنوعی: من به دنبال سکوتی هستم که مانند سرمهای باشد، تا گوشهای پرده در از من و کلماتم دوری کنند و مانند لب پیمانه از گفتوگو خسته شوند.
همچو گرگ از یکدگر چشمِ حسودش می‌دردگر ز نقشِ بوریا در پیرهن بیند مرا
هوش مصنوعی: چشم حسود مانند گرگی است که به یکدیگر آسیب میزند؛ اگر او مرا در لباس بوریا ببیند، حسدش برانگیخته می‌شود.
ناخنِ من آبروی تیشهٔ فرهاد ریختآه اگر شیرین به چشمِ کوهکن بیند مرا
هوش مصنوعی: اگر شیرین مرا ببیند، ناخن من میتواند آبروی تیشهٔ فرهاد را برباد دهد.
تا عقیق از سادگی سنجید خود را با لبشجوشِ غیرت تشنهٔ خونِ یمن بیند مرا
هوش مصنوعی: من در اینجا خود را با زیبایی و سادگی عقیق مقایسه میکنم و احساس میکنم که غیرتی عمیق در من وجود دارد که عطش و تشنگی ای شبیه به شور و احساسات در سرزمین یمن را در درونم دارد.
گر چنین صائب غریبان را نوازش می‌کندچشم بگشاید چو غربت، در وطن بیند مرا
هوش مصنوعی: اگر صائب، کسانی را که در غربت هستند با مهربانی نگاه کند، پس باید چشمانش را باز کند و ببیند که در وطن نیز من را میبیند.