غزل شمارهٔ ۱۶۴
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر احساس و اندوه عمیق خود را بیان می‌کند. او به خورشید اشاره می‌کند که نمی‌تواند ویرانی او را ترمیم کند و از شب تاب و آرامش دل بی‌خبر است. در دنیای پاک او حرص و جاه‌طلبی وجود ندارد و عشق و زیبایی در رگ تاکی تازه جوانه می‌زنند. شاعر احساس ناکامی و نبود امید را در چشمانش حس می‌کند و به منت ابر بهاری اشاره می‌کند که او را زیر بار خود سنگین کرده است. در عشق، او خود را همچون صدفی می‌بیند که در دریا خانه دارد ولی هیچگاه از آن دور نمی‌شود. او از داغ ناامیدی صحبت می‌کند و دلش آشفتگی‌های عشق را تجربه می‌کند. در نهایت، شاعر به سختی‌های زندگی و بی‌نیازی از دنیا اشاره دارد و می‌خواهد از غم و درد دور شود.
چشم بر خورشید تابان نیست ویران مراکرم شب تابی برافروزد شبستان مرا
هوش مصنوعی: چشم من به نور خورشید نمیرسد و وجودم را آن شبتابی که میدرخشد، روشن می‌کند.
در زمین پاک من ریگ روان حرص نیستتازه می سازد رگ تاکی گلستان مرا
هوش مصنوعی: در سرزمین پاک من، هیچ نیازی به حرص و حسد نیست و اینجا دائماً زندگی جدیدی به وجود میآید که باعث رونق باغ من میشود.
حیرت دیدار، قفل خانه چشم من استنیست امید گشایش چشم حیران مرا
هوش مصنوعی: دیدار تو باعث شگفتی و حیرت من شده و چشمانم به خاطر این حیرت بسته شده است. امیدی به باز شدن و دیدن دوباره ندارم.
زیر بار منت ابر بهاران نیستمزهره شیران دهد آب نیستان مرا
هوش مصنوعی: من زیر فشار و طلب ناشی از رحمت بهاری نیستم؛ اما از جرأت و شجاعت شیران برخوردارم و این شجاعت به من کمک می‌کند که همچون نیستان، سرزنده و پربار باشم.
در محیط عشق دارم چون صدف صد خانه خواهسر فرو ناید به صحرا ابر نیسان مرا
هوش مصنوعی: در دنیای عشق، مانند صدفی هستم که در آن خانههای زیادی دارم. ولی اگر باران بهاری بر من نبارد، هیچ اتفاقی نمیافتد.
از فروغ شمع ایمن سنگ اطلس پوش شدداغ نومیدی نخواهد سوختن جان مرا
هوش مصنوعی: از روشنایی شمع در امانم و سنگی که بر روی من است پوشیده، دیگر نشانهای از ناامیدی بر قلب من نمیماند و جانم نمیسوزد.
می رود صد جا دل از آشفتگی، زلفی کجاستتا کند شیرازه اوراق پریشان مرا؟
هوش مصنوعی: دل من به خاطر آشفتگی‌های زیادش به در و دیوار میزند و سرگردان است. آیا زلفی وجود دارد که بتواند این آشفتگی را سامان دهد و زندگیام را مرتب کند؟
بارها دامن ز چنگ برق بیرون کرده امخار نتواند گرفتن طرف دامان مرا
هوش مصنوعی: در موقعیتهای سخت و چالشبرانگیز، بارها از مشکلات و دردسرها فرار کردهام و هیچ چیز نمی‌تواند مانع من شود.
تاک اگر دست حمایت برنیارد ز آستینکیست کز دست فلک گیرد گریبان مرا؟
هوش مصنوعی: اگر تاک، که به عنوان نماد حمایت و پشتیبانی در نظر گرفته شده، از آستین کسی کمک نکند، چه کسی میتواند دست مرا از چنگال سرنوشت و تقدیر نجات دهد؟
تا قیامت صائب از دریوزه گردد بی نیازابر اگر در خواب بیند چشم گریان مرا
هوش مصنوعی: تا قیامت، صائب هیچگاه از در begging (خواهش و درخواست) بینیاز نخواهد شد، حتی اگر ابر، در خواب، چشم گریانی من را ببیند.