غزل شمارهٔ ۱۶۵
هوش مصنوعی: شاعر در این قطعه به توصیف احساسات عمیق و پندارهای خود می‌پردازد. او اشاره می‌کند که کشت و کار دلش در جهان نابسامان است و اشک‌ها و پشیمانی‌هایش همچون خوشه‌های غم در وجودش حضور دارند. قدمت عشق و زندگی برای او پر از پیچیدگی و زیبایی است و امیدش از نگاه به زیبایی‌ها سیراب می‌شود. چشمان او هرگز از زیبایی‌ها سیر نمی‌شوند و افکارش درگیر احساسات دیوانه‌وار است. او بیان می‌کند که دل آزاده‌اش منتظر مهمانی از عشق است و بر این باور است که در روز قیامت، نمی‌تواند دستاوردهای خود را به‌راحتی گردآوری کند. در نهایت، او به احساساتش نسبت به عشق و غم اشاره کرده و می‌گوید که هیچ‌کس بدون محبت و زیبایی‌ها نمی‌تواند زندگی کند.
برگ کاهی نیست کشت نابسامان مراخوشه از اشک پشیمانی است دهقان مرا
هوش مصنوعی: کشت و کار من نه یک برگ کاه است و نه به سامان؛ بلکه حاصل آن فقط خوشهای از اشکهای پشیمانی است که دهقان زندگیام را میسازد.
هست از روز ازل با پیچ و تاب آمیزشیچون میان نازک خوبان، رگ جان مرا
هوش مصنوعی: از روز ازل، با حرکتی لطیف و دلربا، پیوندی با احساسات عمیق من وجود داشته که همچون رگ جانم به زندگیام معنا میبخشد.
مزرع امید من از سیر چشمی تازه روستشبنمی سیراب دارد باغ و بستان مرا
هوش مصنوعی: مزرعه امید من، به سبب دیدن چیزهای نو و تازه، شاداب و سرزنده شده است. شبنم به باغ و بوستان من زندگی و آب و روحت تازه میبخشد.
دیده آیینه از نقش پریشان سیر شدنیست سیری از تماشا چشم حیران مرا
هوش مصنوعی: چشم من به تصویرهای نامنظم خسته شده است، اما هنوز هم از تماشای زیباییهای پر رمز و راز سیر نمیشود.
فکر شورانگیز من دیوانگی می آوردهست زنجیر جنون شیرازه دیوان مرا
هوش مصنوعی: تفکر شگفتانگیز من باعث دیوانگی می‌شود و این زنجیر جنون، نظم و ساختار دیوان من را به هم میریزد.
بر دل آزاده من فکر مهمان بار نیستاز دل خود روزی آماده است مهمان مرا
هوش مصنوعی: دل من آزاد است و نیازی به فکر کردن به مهمانان ندارم، زیرا همیشه از داخل خودم برای مهمانانم چیزی دارم که آماده است.
نامه ناشسته نتوان یافت در دیوان حشرگر بیفشارند روز حشر دامان مرا
هوش مصنوعی: در روز قیامت اگر به من فشار آورند، نمیتوان نامهای بدون لکه یا عیبی از من پیدا کرد.
نیست بی داغ جنون صائب دل غم دیده امهیچ کس بی گل ندارد یاد، بستان مرا
هوش مصنوعی: دل من پر از درد و غم است و نمی‌تواند بدون عشق و جنونی که در دل دارم زندگی کند. هیچ کسی نمی‌تواند یاد و خاطرهای شیرین بدون آنچه که در دلش دارد، تجربه کند، مانند باغی که بدون گل نخواهد بود.