غزل شمارهٔ ۱۷۸
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و تاثیر چشم و نگاه معشوق اشاره دارد که برای شاعر آرامش و تسکین می‌آورد. شاعر با تشبیه‌های مختلف به وصف احساسات عمیق خود می‌پردازد و از خجلت و عشق سخن می‌گوید. همچنین به تجلیات عشق و زیبایی در طبیعت و انسان اشاره کرده و ابراز می‌کند که حتی پس از مرگ نیز زندگی و حیات ادامه دارد. شاعر تلاش می‌کند تا نشان دهد که چگونه عواطف و احساساتش را تبدیل به تصاویر زیبا و دلنشین کرده است.
چشم شوخش می برد آرام و تسکین مرامی دهد سر در بیابان کوه تمکین مرا
هوش مصنوعی: چشمهای زیبای او مرا به آرامش میرساند و احساس آسایش و راحتی به من میدهد، گویی که در دشتهای وسیع و در دل کوهها قرار گرفتهام.
گردش چشمی که من دیدم ازان وحشی غزالدر فلاخن می گذارد خواب سنگین مرا
هوش مصنوعی: من نگاهی وحشی و زیبا را دیدم که مانند غزالی در حال پرش است و این باعث شده که خواب سنگین من تحت تأثیر قرار بگیرد.
پای گل را می گرفت از اشک خجلت در نگارباغبان می دید اگر دست نگارین مرا
هوش مصنوعی: او از شدت شرم، پای گل را میگرفت و اگر باغبان دست نقاشی من را میدید، خجالتش بیشتر میشد.
می شدی زنار خونین جوی شیرش بر کمربیستون گر می کشیدی ناز شیرین مرا
هوش مصنوعی: اگر تو زنجیری خونین میشدی و شیرش را بر کمر بیستون میبستی، حتماً میتوانستی ناز شیرین مرا تحمل کنی.
بعد مردن نیست حیرت گر ز سر گیرم حیاتگر کنند از خشت خم احباب بالین مرا
هوش مصنوعی: اگر پس از مرگ زندگی دوبارهای نباشد، چه تعجبی دارد؟ اگر دوستانم از خشت و گل برایم گودالی بسازند تا بالای سرم باشد، من هم دوباره حیات مییابم.
گرچه خون را مشک می‌سازم، سپهر تنگ چشمخون به منت می دهد آهوی مشکین مرا
هوش مصنوعی: هرچند که من میتوانم از خون، چیزی با ارزش مانند مشک بسازم، اما آسمان تنگنظر، به من بهانهای میدهد که آهوی زیبا و مشکین خود را به من ندهد.
کرد تحسین رسایی های فهم خویشتنآن که تحسین کرد صائب فکر رنگین مرا
هوش مصنوعی: کسی که زیباییهای فهم و درک خودش را ستایش می‌کند، در واقع به من هم که فکر و اندیشهای پررنگ دارم، احترام میگذارد.