غزل شمارهٔ ۵۷۴
هوش مصنوعی: این شعر با مضامین فلسفی و عاشقانه، به جستجوی زیبایی و حقیقت می‌پردازد. شاعر در ابیات مختلف به مقایسه زیبایی‌های مختلف می‌پردازد و از ناکامی در یافتن آنها گله می‌کند. او از خود می‌پرسد که کجاست آن زیبایی‌هایی که برایش معنی داشته و دلش را شاد کرده‌اند. خطر از دست دادن زیبایی‌ها و شگفتی‌های زندگی، احساساتی از افسوس و سرگشتگی به او می‌دهد. شاعر همچنین به اینکه نتوانسته است به درستی به سوالات خود پاسخ دهد و به چه دلیلی نمی‌تواند شادابی و عشق را در زندگی بیابد، تاکید می‌کند. در کل، شعر تصویرگر جستجوی انسان در دنیایی پر از ناامیدی و ناکامی است.
کمال حسن کجا، دیده پر آب کجا؟شکوه بحر کجا، خیمه حباب کجا؟
هوش مصنوعی: زیبایی واقعی چه نسبتی با اشکهای پر از حسرت دارد؟ عظمت دریا چه ارتباطی با خیمهای از حباب دارد؟
مرا که جلوه هر ذره است رطل گرانکجاست حوصلهٔ جام، آفتاب کجا؟
هوش مصنوعی: بگو که من که خود جلوهگر زیبایی هر ذره هستم، در کجای این عالم میتوانم حوصلهٔ نوشیدن جامی را که از آفتاب پر نور است، پیدا کنم؟
نمانده است ز دل جز غبار افسوسیبه این خرابه فتد نور ماهتاب کجا؟
هوش مصنوعی: در دل چیزی جز غم و افسوس باقی نمانده است. حالا در این ویرانه، نور ماهتاب چه جایی دارد؟
گذشته است ترا ز آفتاب پایه حسنهلال عید شود با تو همرکاب کجا؟
هوش مصنوعی: تو را از آفتاب جمال دور کرده‌اند، اما با رسیدن هلال عید، تو میمانی و همراه من. کجا خواهی رفت؟
به جستجوی تو گرد از جهان برآوردمدگر کجا روم ای خانمان خراب، کجا؟
هوش مصنوعی: به دنبال تو از دنیا دور شدم، حالا کجا بروم ای کسی که خانهام را خراب کردی، کجا؟
مرا که نعره مستانه بی قرار نکردرسد به داد دلم نغمه رباب کجا؟
هوش مصنوعی: مرا که فریادهای شاد و مستیآور آرامم را از بین برد، کجا میتواند نغمهای از رباب به داد دل بیمار من برسد؟
گرفتم این که رسد نوبت سؤال به مندماغ حرف کجا، قدرت جواب کجا؟
هوش مصنوعی: من میدانم که وقتی نوبت سوال کردن به من میرسد، باید به چه چیزی جواب دهم، اما از آنجا که در این موضوع چیزی برای گفتن ندارم، میفهمم که توانایی پاسخگویی ندارم.
ز بس که گرم تماشای گلرخان گشتمنیافتم که کجا شد دل من آب کجا
هوش مصنوعی: به قدری مدت زمان زیادی را صرف تماشای زیبایی گلرخان کردهام که متوجه نشدم دل من کجا رفته و احساساتم چطور در حال ذوب شدن هستند.
ز برگ، نکهت گل بیش می شود رسواترا نهفته کند پرده حجاب کجا؟
هوش مصنوعی: بوی گل از برگ بیشتر است و این باعث میشود که تو را بیشتر در معرض آشکار شدن قرار دهد. حجاب و پردهای که تو را میپوشاند، کجاست؟
میان سوخته و خام فرق بسیارستسرشک تاک کجا، گریه کباب کجا؟
هوش مصنوعی: در میان چیزهای نیمسوز و نپخته تفاوت زیادی وجود دارد. اشک انگور با اشک کباب به هیچ وجه قابل مقایسه نیست.
گرفته است جهان را غبار بی دردیکجا رویم ازین عالم خراب، کجا؟
هوش مصنوعی: جهان در حال حاضر به گونهای پر شده است که همه جا را غبار و آلودگی مهار کرده و دیگر نشانی از آرامش و آسایش نیست. نمیدانیم از این وضعیت نابسامان به کجا برویم و چه راهی بپیماییم.
چنین که آب برآورده است خانه چشمبساط خود فکند پرده های خواب کجا؟
هوش مصنوعی: چنین که آب به سطح آمده و چشمانم پر از اشک شدهاند، دیگر برای فروکش کردن خواب و آرامش جایی نمانده است.
فروغ حسن جهانگیر او کجاست که نیست؟ز خویش می روی ای دل به این شتاب کجا؟
هوش مصنوعی: کجا میتوان زیبایی و جذابیت او را پیدا کرد که در جایی نیست؟ ای دل، چرا با این سرعت از خودت دور میشوی؟
نظر به چشمه حیوان نمی کنم صائبمرا ز راه برد جلوه سراب کجا؟
هوش مصنوعی: من به زیبایی‌های ظاهری و فریبنده نمینگرم؛ زیرا این ظواهر مانند سراب هستند و مرا از حقیقت و مسیر واقعی دور میکنند.