غزل شمارهٔ ۶۸۴
هوش مصنوعی: این شعر به نقد دنیای مادی و ظواهر دنیوی می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که دنیا به اهل خود رحم نمی‌کند و کسانی که به دنبال لذت و مادیت هستند، گرفتار آتش و زحمت خواهند شد. او به مردم توصیه می‌کند که از دنیا دل جدا کنند زیرا حوادث و مشکلات زندگی میوه‌های تلخی را به ارمغان می‌آورند. همچنین، شاعر از شور و شوقی که انسان‌ها نسبت به دنیا دارند، انتقاد می‌کند و تأکید می‌کند که در دنیای شراب و لذت‌ها، حقیقت و آگاهی را از دست می‌دهند. در نهایت، شاعر به خموشی و دوری از دنیا و لذایذ آن دعوت می‌کند.
دلکوب نیست حادثه دنیاپرست راماهی ز حرص طعمه فرو خورد شست را
هوش مصنوعی: دل انسان نخواهد توانست به خاطر حوادث دنیا آسوده باشد، چرا که مانند ماهی که به خاطر حرص و طمع در آب گرفتار میشود، انسان نیز گرفتار لذت‌ها و خواستههای دنیوی میشود.
دنیا به اهل خویش ترحم نمی کندآتش امان نمی دهد آتش پرست را
هوش مصنوعی: دنیا به کسانی که در آن زندگی میکنند رحم نمی‌کند و آتش، حتی به کسانی که آن را میپرستند، رحم نمی‌کند.
دست از جهان بشوی که اطفال حادثاتافشانده اند میوه این شاخ پست را
هوش مصنوعی: از دنیا کنارهگیری کن، زیرا نوزادان حوادث و اتفاقات، ثمره این شاخه ضعیف و بیارزش را به بار آوردهاند.
از هر ترنمی دلش از جای می رودهر کس شنیده است ندای الست را
هوش مصنوعی: هر کسی که صدای «الست» را شنیده، از هر آهنگی دلش به شدت متأثر میشود و آرامش خود را از دست میدهد.
از بند گشت شورش مجنون زیادترزنجیر، تازیانه بود فیل مست را
هوش مصنوعی: شور و هیجان مجنون از زنجیری که به او بسته شده بیشتر بود، زیرا تازیانهای که بر فیل مست زده میشود، نشان از قدرت و خشونت دارد.
صائب خموش باش که در مجلس شرابداروی بیهشی است سخن می پرست را
هوش مصنوعی: سکوت کن، چون در مجلس شراب، کسانی که به مستی و بیخبری روی می‌آورند، نیازی به سخن گفتن ندارند.