غزل شمارهٔ ۶۸۵
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مسائلی چون نیک و بد، عشق و درد، و توبه پرداخته است. شاعر از دل می‌خواهد تا حقیقت را بجوید و به آثار اعمالش توجه کند. او به دوزخ و بهشت به عنوان دو سرنوشت متفاوت اشاره می‌کند و می‌گوید که برخی افراد از خود غافل مانده‌اند و به دنبال حقیقت نیستند. همچنین، او تمایلش به تغییر و توبه را بیان می‌کند و خواهان شستشوی دل از سیاهی‌ها و گناهان است. در نهایت، شاعر آرزوی رهایی از ظلمت و رسیدن به نور را دارد.
از دل بپرس نیک و بد هر سرشت راآیینه است سنگ محک، خوب و زشت را
هوش مصنوعی: از دل خود بپرس که نیک و بد هر انسانی چیست. دل مانند آینهای است که میتواند خوبی و زشتی را تشخیص دهد.
بی چهره گشاده به دوزخ بدل کنددربسته گر دهند به عاشق بهشت را
هوش مصنوعی: اگر عشق واقعی در دل باشد، حتی در شرایط سخت و دشوار هم میتواند انسان را به سوی نور و آرامش سوق دهد. چهره واقعی عشق در سختیها نمایان میشود و میتواند تمام تلخیها را به شیرینی تبدیل کند.
ممنون نوبهار نگردند اهل درداینجا به آب دیده رسانند کشت را
هوش مصنوعی: از نوبهار و سرسبزی خوشحال نباشید، چون مردم رنجکشیده در اینجا با اشک و غم به مزرعههای خود سر و سامان میدهند.
در شستشوی نامه اعمال عاجزمشستم به گریه گرچه خط سرنوشت را
هوش مصنوعی: من در پاک کردن نامه اعمال خود ناتوانم و هرچقدر هم که با اشک و ناله تلاش کنم، نمیتوانم سرنوشت خود را تغییر دهم.
امید من به خاک نهادی زیاده شدتا جای داد خم به سر خویش خشت را
از زمانیکه خُم مِی خشت را بر سر خود گذاشت امید من به تواضع و خاکنهادی بیشتر شد.
جمعی که پشت بر خودی خود نکرده‌انددر کعبه می‌کنند زیارت کنشت را
هوش مصنوعی: افرادی که به خودشان بیتوجهی کردهاند، در کعبه به زیارت معبد تو میآیند.
صائب دلم سیاه شد از توبه، می کجاست؟تا شستشو دهم دل‌ِ ظلمت سرشت را
هوش مصنوعی: دل من به خاطر توبه سیاه و پر از درد شده است. کجا میتوانم بگردم تا بتوانم این دل پر از تاریکی را پاک کنم؟