غزل شمارهٔ ۹۷۱
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی شب مهتاب و تأثیر آن بر نوشیدنی می‌پردازد. شاعر می‌گوید در شب‌های مهتاب، حال و هوای می متفاوت و دل‌انگیز است. باده و ماهتاب همچون شیر و شکر به هم می‌آمیزند و باده‌های تلخ در زیر نور ماه شیرین به نظر می‌رسند. او همچنین به تاثیر نور ماه بر طبیعت و زیبایی آن اشاره می‌کند و می‌گوید که باده و آنچه در شب مهتاب جاری است، ذاتاً با هم متفاوت هستند. در نهایت، شاعر از تأثیر این زیبایی‌ها و تجلی آنها در می و زندگی روزمره می‌گوید و جوانی و طراوت را در کهنسالی خود احساس می‌کند.
در شب مهتاب می را آب و تاب دیگرستباده و مهتاب با هم همچو شیر و شکرست
هوش مصنوعی: در شب‌های ماهتاب، نوشیدنی حال و هوای خاصی دارد. می و ماهتاب به خوبی در کنار هم قرار میگیرند و حس شیرینی و لذت را ایجاد میکنند.
چون به شیرینی نگردد باده های تلخ صرف؟کز فروغ ماه، شکر در دهان ساغرست
هوش مصنوعی: وقتی که باده‌های تلخ به شیرینی تبدیل نمیشوند، چه فایدهای دارد؟ زیرا به خاطر نور ماه، شهد و شیرینی در لیوان وجود دارد.
مطرب و می چون به دست افتاد، شاهد گو مباشکز فروغ مه، زمین و آسمان سیمین برست
هوش مصنوعی: زمانی که نوازنده و شراب در دسترس قرار گرفت، نیازی نیست از محبوب صحبت کنی؛ زیرا نور ماه باعث شده است که زمین و آسمان مانند نقره درخشان شوند.
گرچه زور باده می‌آرد به جولان شیشه راپرتو مهتاب این طاوس را بال و پرست
هوش مصنوعی: هرچند که قدرت شراب میتواند شیشه را به حرکت درآورد، اما نور ماه همانند بال و پر برای طاووس است.
باده روشن گهر را نسبتی با ماه نیستنیست مهتاب با می همچو کف با گوهرست
هوش مصنوعی: شراب روشن و گرانبها هیچ نسبتی با ماه ندارد، همانطور که نور مهتاب نسبت به میبایست مانند کف در کنار گوهر باشد.
آسیای جام را آب از می روشن بودموجه صهبا پریزاد قدح را شهپرست
هوش مصنوعی: آسیاب جام به وسیله آب از شراب روشن کار می‌کند و موجه، یعنی درخشان و زیبا، که شبیه پری است، این جام را در دست دارد. این شراب گوارا مانند پرندهای است که در آسمان پرواز می‌کند.
از می لعلی، چراغ جام روشن می شودچربی پهلوی ماه از آفتاب انورست
هوش مصنوعی: از شراب لعلی، نور جام درخشان میشود و چربی کنار ماه، تحت تاثیر نور آفتاب روشن میگردد.
از طراوت می چکد هر چند آب از ماهتاباز بیاض گردن مینا ز شادابی، ترست
هوش مصنوعی: هرچند که آب از نور ماه میچکد و به لطافت میرسد، اما گردن سفید مینا به خاطر شادابیاش ترس از آبیاری دارد.
از طلوع ماه، عالم گرچه روشن می‌شودآفتاب نشأه می را طلوع دیگرست
هوش مصنوعی: وقتی ماه طلوع می‌کند، دنیا روشن میشود، اما نور خورشید و زیباییهای آن چیز دیگری است.
فارغند از مهر تابان، تیره روزان خمارمی پرستان را دهان شیشه می خاورست
هوش مصنوعی: افراد غمگین و مأیوس که در جستجوی شادی و عشق هستند، از عشق پاک فاصله دارند و در دل شیشههای خالی غرق شدهاند.
چون کف دریای رحمت، پرتو مهتاب راشاهدان سیمبر، پوشیده زیر چادرست
هوش مصنوعی: رحمت خداوند همچون کف دریایی است که نور ماه را پنهان کرده و فقط شاهدان باصفاترین آن را میبینند.
در بلورین جام، می جولان دیگر می کنددر شب مهتاب، می را آب و تاب دیگرست
هوش مصنوعی: در جام شفاف، شراب بهطور متفاوتی در حال حرکت است و در شب روشن ماه، حال و هوای شراب به کلی تغییر کرده است.
نور مهتاب پریشان در بساط باغ هاآهوی مشکین شب را نافه های اذفرست
هوش مصنوعی: نور مهتاب بهصورت نامنظم و زیبایی در باغها پخش شده است و مانند عطر مشکین در شب، فضای اطراف را معطر کرده است.
می گشاید عقده سر در گم افلاک رامیکشان را چون سبو دستی که در زیر سرست
هوش مصنوعی: عقدههای پنهان و پیچیده آسمان را باز می‌کند، مانند لیوانی که در دست کسی است و زیر سرش قرار دارد.
یوسف سیمین بدن در نیل عریان گشته است؟یا مه تابان نمایان بر سپهر اخضرست
هوش مصنوعی: آیا یوسف با بدن زیبا و نقرهای در آب نیل عریان است؟ یا اینکه ماه روشن و درخشان بر آسمان سبز نمایان شده؟
این که صائب در کهنسالی جوانی می کنداز نسیم التفات شاه والا گوهرست
هوش مصنوعی: صائب در پیری هم جوانی و شادابی از خود نشان میدهد، که این به خاطر محبت و توجه شاه بزرگ و باارزش است.